मंगळवार, 14 जुलै 2026
रेल्वेचा नवा नियम
रेल्वे मार्गाजवळ किंवा रेल्वेच्या मालकीच्या जमिनीजवळ घर, दुकान किंवा इतर बांधकाम करण्याचा विचार करत असल्यास, आता जास्त काळजी घेणे गरजेचे आहे. रेल्वे प्रशासनाने बांधकाम नियम अधिक कडक केले आहेत. आता रेल्वेच्या जमिनीपासून 30 मीटर अंतरात कोणतेही नवीन बांधकाम करण्यापूर्वी रेल्वेची ‘ना-हरकत’ घेणे अनिवार्य आहे.
अनेक ठिकाणी परवानगी घेता बांधकाम
रेल्वे अधिकाऱ्यांनी अलीकडच्या पाहणीत अनेक ठिकाणी परवानगी न घेता बांधकामे उभारल्याचे आढळले आहे. विशेषत: प्रस्तावित रेल्वे मार्गाजवळ गेल्या काही काळात मोठ्या प्रमाणावर बांधकामे झाली आहेत. यामुळे भविष्यात रेल्वे विस्तार कामात अडचणी येऊ शकतात.
रेल्वे प्रशासनाच्या मते, अशा अनधिकृत बांधकामांमुळे जमीन अधिग्रहण प्रक्रिया गुंतागुंतीची होते. नुकसान भरपाईबाबत वाद निर्माण होतात, तर काही प्रकल्पांचे काम लांबणीवर पडते. ही परिस्थिती टाळण्यासाठी रेल्वेने कठोर भूमिका घेतली आहे.
रेल्वेकडून संबंधित परिसराचे ड्रोन आणि व्हिडिओद्वारे सर्वेक्षण सुरू आहे. यामुळे कोणते बांधकाम कधी झाले, जमिनीची पूर्वस्थिती काय होती आणि नंतर कोणते बदल झाले याची नोंद ठेवली जात आहे. त्यामुळे नियम मोडून उभारलेले बांधकाम सहज ओळखता येईल.
रेल्वेची अधिकृत ना-हरकत पत्र आवश्यक
रेल्वेने स्थानिक स्वराज्य संस्थांनाही महत्त्वाची सूचना केली आहे. ग्रामपंचायत, नगर परिषद, महानगरपालिका तसेच नियोजन प्राधिकरणांनी रेल्वेची अधिकृत ना-हरकत तपासल्याशिवाय अशा भागातील कोणत्याही बांधकामाला परवानगी देऊ नये, असे सांगितले आहे. त्यामुळे आता केवळ स्थानिक परवानगी पुरेशी ठरणार नाही.
नागरिकांसाठी महत्त्वाच्या सूचना:
रेल्वेच्या जमिनीपासून ३० मीटरच्या परिसरात कोणतेही नवीन बांधकाम सुरू करण्यापूर्वी रेल्वे प्रशासनाचे अधिकृत ना-हरकत प्रमाणपत्र (NOC) घेणे आवश्यक आहे.
