रविवार, 18 ऑक्टोबर 2026
मान्सूनच्या पार्श्वभूमीवर कोकण रेल्वे सज्ज; असुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या ठिकाणी 24 तास स्थिर सुरक्षारक्षक(फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
रत्नागिरी : कोकण किनारपट्टीवर मान्सूनच्या संभाव्य आगमनाचा विचार करता कोकण रेल्वे कॉर्पोरेशन लिमिटेडने (केआरसीएल) प्रवासी सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य देत आपली तयारी वेगवान केली आहे. रेल्वे मार्गावरील अत्यंत संवेदनशील आणि गंभीर भागांमध्ये रात्रीची गस्त (नाईट पेट्रोलिंग) वाढवण्यात आली असून, असुरक्षित मानल्या जाणाऱ्या ठिकाणी २४ तास स्थिर सुरक्षारक्षक तैनात करण्यात आले आहेत.
या पार्श्वभूमीवर, कोकण रेल्वेच्या सुरक्षा विभागामार्फत ३ जूनला रत्नागिरी येथे मान्सून पेट्रोलिंगवर एका विशेष सुरक्षा चर्चासत्राचे तसेच गस्त प्रक्रियेच्या थेट प्रात्यक्षिकाचे आयोजन करण्यात आले होते. या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश पावसाळ्यात रेल्वे वाहतूक पूर्णपणे सुरक्षित आणि सुरळीत ठेवणे हा आहे.
रात्रीच्या वेळी गस्त घालणाऱ्या पेट्रोलमनवर सूर्यास्तापासून सूर्योदयापर्यंत नेमून दिलेल्या भागात पायी फिरून बारकाईने लक्ष ठेवण्याची अत्यंत महत्त्वाची जबाबदारी असते. पावसाळ्यात रेल्वे मार्गावर माती खचणे, दरडी किंवा मोठे दगड कोसळणे, रुळांवर पाणी साचणे किंवा वाहतुकीला अडथळा ठरेल, अशी कोणतीही असामान्य परिस्थिती उद्भवल्यास, हे गस्तीदूत तातडीने जवळच्या स्टेशन मास्तरांना याची माहिती देतात, जेणेकरून पुढील अनर्थ टाळण्यासाठी तातडीने पावले उचलली जातात. या प्रक्रियेत प्रत्येक पेट्रोलमनला ५ किलोमीटरपर्यंतचा परिसर तपासणीसाठी दिला जातो.
आपल्या हद्दीच्या शेवटी पोहोचल्यावर तो शेजारच्या भागातील पेट्रोलमनसोबत ‘पेट्रोल डायरी’ची अदलाबदल करतो. ही डायरी एका स्टेशनवरून दुसऱ्या स्टेशनपर्यंत सुरक्षितपणे पोहोचणे, म्हणजेच तो रेल्वे मार्ग वाहतुकीसाठी पूर्णपणे सुरक्षित असल्याचा एक महत्त्वाचा पुरावा मानला जातो. या संपूर्ण सत्राचे अध्यक्षपद कोकण रेल्वेचे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक संतोष कुमार झा यांनी भूषवले. तर संचालक (वे अँड वर्क्स) राजीव कुमार मिश्रा यांनी उपस्थितांना संबोधित करताना, मान्सूनच्या काळात सुरक्षित रेल्वे ऑपरेशन्ससाठी रात्रीच्या गस्तीचे महत्त्व किती अनन्यसाधारण आहे, यावर विशेष भर दिला.
पेट्रोल डायरीच्या देवाणघेवाणीचे थेट प्रात्यक्षिक
रत्नागिरीतील या चर्चासत्रादरम्यान पेट्रोल डायरीच्या देवाणघेवाणीचे थेट प्रात्यक्षिक दाखवण्यात आले. मुसळधार पावसात किंवा आपत्कालीन परिस्थितीत जर डायरी हस्तांतरित करण्यात काही अडथळे आले, तर अशा वेळी पेट्रोलमनने नेमकी काय आणि कशी कारवाई करावी, याचे विविध काल्पनिक प्रसंग (सिम्युलेशन) निर्माण करून सविस्तर मार्गदर्शन करण्यात आले. या महत्त्वपूर्ण सुरक्षा परिषदेला कोकण रेल्वेचे वरिष्ठ अधिकारी, ट्रॅकमेन, पेट्रोलमन, वॉचमन, स्टेशन मास्तर, तांत्रिक विभागाचे पर्यवेक्षक, लोको पायलट आणि ट्रेन मॅनेजर्ससह सुमारे १७५ कर्मचारी उपस्थित होते.
