रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
तिसऱ्या मुंबईसाठी शेतकऱ्यांच्या विरोधाला न जुमानता MMRDAकडून भूसंपादन सुरू
अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, केएससी न्यू टाउन विकसित करण्यासाठी संबंधित गावांचे शहरीकरण करण्यात येणार आहे. नवीन भूसंपादन चौकट तयार करण्याऐवजी, इतर सरकारी संस्थांनी पूर्वी यशस्वीरित्या राबवलेल्या धोरणांची प्रतिकृती किंवा त्यांचा विस्तार करण्याची योजना आहे. या प्रकल्पासाठी आवश्यक निधी सिडको (CIDCO) आणि महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळ (MIDC) यांच्याकडून कर्जरूपाने उभारला जाणार आहे.
Maharashtra Politics: मोहोळांंवर आरोप करताच एकनाथ शिंदे भडकले; म्हणाले, “धंगेकरांना काय…”
संबंधित प्रकल्पग्रस्तांसाठी (पीएपी) सिडकोकडे सध्या दोन पुनर्वसन योजना आहेत. १९९४ पासून अस्तित्वात असलेल्या पहिल्या योजनेअंतर्गत, बाधित व्यक्तींकडून घेतलेल्या जमिनीपैकी १२.५% जमीन त्यांना विकसित जमीन म्हणून परत केली जाते. यापैकी ३०% सार्वजनिक सुविधा आणि सामाजिक पायाभूत सुविधांसाठी राखीव आहे, ज्यामुळे निव्वळ वाटप ८.७५% होते.
वाटप केलेल्या भूखंडांमध्ये १.५% फ्लोअर स्पेस इंडेक्स (FSI) आणि १५% व्यावसायिक घटक आहे, जो बाधित व्यक्ती स्वतंत्रपणे किंवा विकासकांद्वारे विकसित करू शकतात.
नवी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळ प्रकल्पासाठी २०१४ पासून लागू करण्यात आलेल्या दुसऱ्या चौकटीअंतर्गत, भूसंपादनातील बाधितांना २२.५% विकसित जमीन प्रदान केली जाते. या पुनर्वसन क्षेत्रांमध्ये शाळा, सामुदायिक केंद्रे, आरोग्य सुविधा, प्रशासकीय कार्यालये, बाजारपेठा, पार्किंग, धार्मिक स्थळे आणि स्मशानभूमी यासारख्या आवश्यक सुविधा प्रदान केल्या जातात.
प्रस्तावित केएससी न्यू टाउनमधील रहिवाशांना निवासी उद्देशांसाठी या दोन्ही संरचना प्रदान केल्या जाण्याची शक्यता आहे. व्यावसायिक आणि औद्योगिक विकासासाठी एमआयडीसीच्या दृष्टिकोनाचे पालन करण्याची एमएमआरडीएची योजना आहे.
एमआयडीकडून सामान्यतः औद्योगिक आणि व्यावसायिक प्रकल्पांसाठी भरपाई पॅकेजच्या माध्यमातून जमीन संपादित करते ज्यामध्ये विकसित भूखंडांचा एक भाग समाविष्ट असतो. प्रकल्पग्रस्त व्यक्तींना (पीएपी) औद्योगिक क्षेत्रातील अधिग्रहित जमिनीपैकी १५% आणि व्यावसायिक क्षेत्रात ५% वाटप केले जाते.
Sanjay Raut News:विरोधकांचे फोन टॅपिंगसाठी पोलिसांचा वापर, गृहखाते अजगराप्रमाणे
१५ ऑक्टोबर रोजी, राज्य सरकारने अधिकृतपणे केएससी नवीन शहरासाठी एमएमआरडीएला नवीन शहर विकास प्राधिकरण म्हणून नियुक्त केले. अधिसूचनेनुसार, १२४ गावांपैकी ८० गावे नवी मुंबई विमानतळ प्रभाव अधिसूचित क्षेत्र (नैना) मध्ये येतात, ३३ खोपटा नवीन शहर अधिसूचित क्षेत्रामध्ये येतात, दोन मुंबई महानगर प्रादेशिक योजनेचा भाग आहेत आणि नऊ रायगड प्रादेशिक योजनेत येतात.
अधिसूचनेने नैना आणि खोपटा नवीन शहर अधिसूचित क्षेत्रांमधील ११३ गावांसाठी सिडकोचा विशेष नियोजन प्राधिकरण म्हणून असलेला दर्जा देखील रद्द केला आहे.
विकास प्राधिकरणाने सल्लागारांच्या माध्यमातून प्राथमिक अभ्यास सुरू करण्यात आला आहे. यामध्ये लिडार आणि हवाई सर्वेक्षण, जमीन मालकी पडताळणी तसेच जीआयएस मॅपिंगचा समावेश आहे. केएससी न्यू टाउन प्रकल्प हा महाराष्ट्रातील मुंबई महानगर प्रदेशाचा जीडीपी पुढील पाच वर्षांत ३०० अब्ज डॉलर्सपर्यंत वाढवण्याच्या व्यापक रोडमॅपचा एक महत्त्वपूर्ण घटक आहे. हा प्रकल्प नीती आयोगाच्या भारतातील या भागाचे रूपांतर करण्याच्या मास्टर प्लॅनच्या अनुषंगाने राबवला जाणार आहे.
