रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
शनिवार, १८ जुलै रोजी आषाढ गुप्त नवरात्रीच्या चौथा दिवस कुष्मांडा देवीला समर्पित आहे. या दिवशी कुष्मांडा देवीची पूजा केली जाणार आहे. ‘अष्टभुजा’ म्हणूनही ओळखल्या जाणाऱ्या या देवीने आपल्या हास्याने संपूर्ण विश्वाची निर्मिती केली, असे मानले जाते. या दिवशी तिची पूजा केल्याने सर्व आजार दूर होतात आणि सुख-समृद्धी प्राप्त होते, अशी धार्मिक श्रद्धा आहे. कूष्मांडा देवीची पूजा करण्याची पद्धत, स्वरुप, महत्त्व आणि मंत्र जाणून घेऊया
नवरात्रीच्या चौथ्या दिवशी सकाळी स्नान करून स्वच्छ पिवळे किंवा हिरव्या रंगांचे वस्त्र परिधान करावे. त्यानंतर देवघर पवित्र करून आदिशक्तीची मूर्ती/चित्र स्थापना करावी. देवी कुष्मांडाला भोपळा (पेठा) किंवा पिवळ्या रंगाची मिठाई अर्पण करा. शेवटी, आरती करा आणि आपल्या कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीसाठी प्रार्थना करा.
कुष्मांडा देवी ही सिंहावर आरूढ आहे आणि तिला आठ हात आहेत, म्हणूनच तिचे नाव अष्टभुजा देवी असे आहे. ती आपल्या हातांमध्ये या वस्तू धारण करते. तिच्या हातामध्ये कमंडलू, धनुष्य, बाण, कमळ, अमृताने भरलेला कलश, चक्र, गदा आणि जपमाळ आहे. सिंह हे तिचे वाहन आहे.
कु – लहान
उष्मा – ऊर्जा किंवा उष्णता
अंडा – विश्व
अर्थात, ती देवी जिने आपल्या ऊर्जेने विश्वाची निर्मिती केली.
आषाढ गुप्त नवरात्रीदरम्यान, देवी दुर्गेच्या नऊ रूपांसोबतच दहा महाविद्यांचीही पूजा केली जाते. आपली आध्यात्मिक शक्ती वाढवण्यासाठी भक्त गुप्तपणे मंत्रांचा जप करतात आणि तंत्राचा अभ्यास करतात. या काळात उपवास (व्रत) करण्याचा आणि सात्विक राहण्याचा विशेष नियम आहे.
कुष्मांडा देवीला केशर पेडा, मालपुआ, हिरवी वेलची या गोष्टींचा नैवेद्य दाखवला जातो.
“या देवी सर्वभूतेषु माँ कुष्मांडा रूपेन संस्थिता।”
नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमस्तस्यै नमो नमः॥”
आरोग्याच्या समस्या (विशेषतः पोटाचे आणि त्वचेचे आजार) कमी होतात.
तोतरेपणासारखे बोलण्यातील दोष सुधारतात.
आयुष्यात कीर्ती, शक्ती आणि ऊर्जा वाढते.
बुध ग्रह शांत होतो आणि बुद्धी/ज्ञानात वाढ होते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: आषाढ गुप्त नवरात्रीच्या चौथ्या दिवशी देवी दुर्गेच्या चौथ्या स्वरूप असलेल्या माता कूष्मांडा यांची पूजा केली जाते.
Ans: धार्मिक मान्यतेनुसार माता कूष्मांडा यांनी आपल्या दिव्य हास्याने संपूर्ण ब्रह्मांडाची निर्मिती केली. त्यामुळे त्यांना सृष्टीची आदिशक्ती मानले जाते.
Ans: मालपुआ, दही, गोड पदार्थ, भोपळ्यापासून बनवलेले पदार्थ किंवा हंगामी फळांचा नैवेद्य अर्पण करणे शुभ मानले जाते.
