मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
मार्गशीर्ष महिन्यामध्ये हिवाळा महिना पवित्र मानला जातो. शास्त्रांमध्ये मार्गशीर्ष महिना भगवान श्रीकृष्णाला प्रिय आहे. भगवतगीतेमध्ये महिन्यांमध्ये तो मार्गशीर्ष आहे. हा महिना भक्ती, तपस्या, आध्यात्मिक साधना आणि सात्विक आहाराचा काळ मानला जातो. या महिन्यामध्ये आपल्या आहार, वर्तन आणि स्वच्छतेकडे विशेष लक्ष देणे गरजेचे आहे. या काळात व्यक्ती जितकी सात्विक राहील तितकेच त्याचे मन आणि बुद्धी स्थिर राहील.
भगवान श्रीकृष्णाला 12 महिन्यांपैकी मार्गशीर्ष महिना सर्वात जास्त आवडतो, म्हणूनच सनातन धर्मात मार्गशीर्ष हा सर्वोत्तम महिना मानला जातो. मार्गशीर्ष महिन्यात देवाचे नामजप आणि पूजा केल्याने मोक्ष मिळतो असे मानले जाते, परंतु हा महिना केवळ धार्मिक दृष्टिकोनातूनच नाही तर आरोग्याच्या दृष्टिकोनातूनही महत्त्वाचा मानला जातो. कारण या महिन्यात तामसिक पदार्थांचे सेवन करण्यास मनाई आहे. आयुर्वेद आणि धर्मानुसार, लसूण, कांदा, जिरे, मसूर आणि इतर पदार्थ खाण्याचे टाळावेत. जाणून घ्या मार्गशीर्ष महिन्यात कोणत्या पदार्थांचे सेवन करु नये, काय आहे आयुर्वेदिक आणि ज्योतिषशास्त्रीय कारणे
जिरे हा एक मसाला आहे जो प्रत्येक भारतीय स्वयंपाकघरात वापरला जातो, विशेषतः हिंदू धर्मात जिथे लसूण आणि कांदा खाणे टाळणारे लोक जिरे फोडणी म्हणून वापरतात. ही पद्धत वर्षभर चालते, परंतु मार्गशीर्ष महिन्यात तुम्ही जिरे वापरणे टाळावे. त्याऐवजी तुम्ही हिंग आणि काळी मिरी वापरू शकता.
मार्गशीर्ष महिन्यात पूजा, उपवास आणि सात्विक आहार यांना विशेष महत्त्व असते. ऋतूनुसार आपला आहार घेतल्यानेही चांगले आरोग्य राखण्यास मदत होते. आहे की क्वार म्हणजे कारला, कार्तिक म्हणजे दिवस, आघान म्हणजे आवळा आणि पुष म्हणजे मे. हे हिवाळ्याचे महिने आहेत. त्यामधील हे पदार्थ खाणे आरोग्यासाठी हानिकारक असू शकते. त्याचप्रमाणे, मार्गशीर्ष महिन्यात जिरे खाण्यास मनाई आहे. आयुर्वेद आणि पुराणांमध्ये या महिन्यात जिरे न खाण्याचा सल्ला दिला आहे.
धार्मिक ग्रंथ आणि पुराणांनुसार, मार्गशीर्ष महिन्यात जिरे खाल्ल्याने शरीराची पचनशक्ती मोठ्या प्रमाणात सक्रिय होते. हा महिना हिवाळा ऋतू आहे, त्यामुळे उष्ण स्वभावाचे अन्न सेवन केल्याने शरीराचे संतुलन बिघडू शकते. मार्गशीर्ष महिन्यात जिरे खाल्ल्याने देवी लक्ष्मीचा आशीर्वाद कमी होतो. भगवान विष्णूंना सात्विक अन्न आवडते, तर जिरे तामसिक आणि उष्ण मानले जातात. आयुर्वेदानुसार, जिरे शरीरात पित्त दोष आणि उष्णता वाढवते. या महिन्यात जिऱ्याचे सेवन केल्याने डोकेदुखी, त्वचेचे आजार किंवा पचनाचे विकार होऊ शकतात. यामुळे केवळ शारीरिकच नाही तर मानसिक असंतुलन देखील होऊ शकते. ज्याचा परिणाम एकाग्रता आणि झोपेवर परिणाम होतो.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: हा महिना भगवान श्रीकृष्ण आणि लक्ष्मीच्या पूजेसाठी विशेष मानला जातो. जिरे हे तामासिक आणि उष्ण असल्याने ते खाण्याचे टाळले जाते
Ans: कारण हिवाळ्यामध्ये पित, वात यांसारख्या समस्या वाढतात.
Ans: कारण हा महिना पूजा, व्रत आणि जपाचा काळ आहे. तसेच आत्मशुद्धी आणि अध्यात्माचा महिना आहे
