गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
नौतपाची सुरुवात यंदा सोमवार, 25 मेपासून होत आहे आणि हा काळ 2 जूनपर्यंत असणार आहे. ज्योतिषशास्त्रानुसार या काळात प्रकृती आणि शरीर दोन्ही संवेदनशील अवस्थेत असतात. त्यामुळे, काही विशिष्ट कार्यांपासून दूर राहणे शुभ मानले जाते. बरेच लोक याला केवळ हवामानाचा परिणाम मानतात, परंतु ग्रामीण भागात आणि धार्मिक कुटुंबांमध्ये नौतपाचे नियम अजूनही गांभीर्याने पाळले जातात. याच कारणामुळे आजकाल खाण्याच्या सवयींपासून ते प्रवास आणि शुभ कार्यांपर्यंत सर्वच बाबतीत सावधगिरी बाळगण्याचा सल्ला दिला जातो. नौतपामध्ये कोणती कामे करू नये, जाणून घ्या
ज्योतिषशास्त्रानुसार, जेव्हा सूर्य रोहिणी नक्षत्रात प्रवेश करतो तेव्हा नौतपा सुरू होते. रोहिणी नक्षत्र हे चंद्राचे आवडते नक्षत्र मानले जाते आणि सूर्याच्या या नक्षत्रातील प्रवेशामुळे पृथ्वीचे तापमान वाढते, असा विश्वास आहे. यामुळेच या काळात लोकांना उष्ण वारे, उष्णतेच्या लाटा आणि तीव्र सूर्यप्रकाशाचा त्रास होतो. धार्मिक श्रद्धेनुसार, नौतपा काळात निसर्ग शुद्धीकरणाच्या प्रक्रियेतून जातो. प्राचीन काळी, शेतकरीदेखील या दिवसांना हवामान बदलाचे लक्षण मानत असत. आजही गावांमध्ये वडीलधारी मंडळी दुपारी बाहेर जाणे टाळावे आणि हलका आहार घ्यावा असा सल्ला देतात.
यंदा सूर्य २५ मे रोजी रोहिणी नक्षत्रात प्रवेश करेल. येथून नौतपाची सुरुवात होईल आणि ते २ जूनपर्यंत चालेल. या नऊ दिवसांत तापमान सामान्यपेक्षा जास्त राहण्याची शक्यता आहे. हवामान विभाग दरवर्षी या काळात उष्णतेच्या लाटेचा इशाराही देतो.
धार्मिक श्रद्धेनुसार, नौतपा काळात विवाह, साखरपुडा, गृहप्रवेश, मुंज आणि नवीन व्यवसाय सुरू करणे यांसारखे कार्यक्रम टाळावेत. असे मानले जाते की या काळात हाती घेतलेल्या कोणत्याही कामात अडथळे येऊ शकतात.
ज्योतिषशास्त्रानुसार नौतपा नक्षत्रात दिवसा झोपणे अशुभ मानले जाते. असे म्हटले जाते की यामुळे आळस आणि मानसिक ताण वाढू शकतो.
तळलेले आणि जास्त मसालेदार पदार्थ कडक उन्हात शरीरातील उष्णता वाढवू शकतात. डॉक्टर या दिवसांमध्ये हलके आणि पाण्याने भरपूर अन्न खाण्याचा सल्लाही देतात.
नौतपाच्या काळात मांस आणि जड जेवण टाळण्याची परंपरा आहे. असे मानले जाते की सात्विक पदार्थ शरीर आणि मन दोन्ही शांत करतात.
अनेक धार्मिक श्रद्धेनुसार नौतपाच्या काळात वांगी खाणे टाळावे. असे मानले जाते की वांगी खाल्ल्याने शरीरातील उष्णता वाढते.
काळा, निळा आणि इतर गडद रंग उष्णता जास्त आकर्षित करतात. त्यामुळे, हलक्या रंगाचे सुती कपडे घालणे चांगले.
तीव्र उष्णता आणि उष्णतेच्या लाटेमुळे, नौतापाच्या काळात लांबचा प्रवास आरोग्यासाठी हानिकारक ठरू शकतो. विशेषतः दुपारच्या वेळी बाहेर जाणे टाळण्याचा सल्ला दिला जातो.
उन्हाळ्याच्या उष्णतेत शरीरातील पाणी लवकर कमी होते. त्यामुळे, पुरेसे पाणी, ताक, नारळपाणी आणि लिंबूपाणी यांचे सेवन करणे महत्त्वाचे आहे.
ज्योतिषशास्त्रानुसार, सूर्य स्वभावावरही प्रभाव टाकतो. या काळात राग वाढू शकतो, त्यामुळे शांत राहून सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवणे उचित आहे.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: सूर्य रोहिणी नक्षत्रात प्रवेश केल्यानंतर सुरू होणाऱ्या नऊ दिवसांच्या अत्यंत उष्ण कालावधीला नौतपा असे म्हटले जाते.
Ans: या काळात सूर्याची उष्णता अत्यंत वाढते. त्यामुळे आरोग्य, वातावरण आणि दैनंदिन जीवनावर त्याचा प्रभाव पडू शकतो
Ans: अतिउन्हात बाहेर जाणे, शरीरात पाण्याची कमतरता होऊ देणे, तिखट-तेलकट पदार्थ खाणे आणि राग किंवा तणाव वाढवणे टाळावे.
