रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू धर्मग्रंथांमध्ये भगवान रामाच्या भक्ती, त्याग आणि प्रतिष्ठेचे अनेक प्रेरणादायी वृत्तांत आहेत. अशीच एक प्रसिद्ध घटना म्हणजे लंका जिंकण्यापूर्वी भगवान रामाने दुर्गा देवीची पूजा केली होती. असे मानले जाते की, रावणसारख्या शक्तिशाली योद्ध्याला पराभूत करण्यासाठी भगवान रामाने शारदीय नवरात्रीत अकाल बोधन म्हणजेच दुर्गा देवीची विशेष पूजा केली. असे म्हटले जाते की जेव्हा एका पूजेदरम्यान निळे कमळ गायब झाले तेव्हा भगवान रामाने त्यांचे नेत्र अर्पण करण्याचा निर्णय घेतला. जाणून घेऊया या आख्यायिकेबद्दल
रामायणातील पौराणिक कथेनुसार, रावण हा भगवान शिवाचा एक महान भक्त होता आणि त्याच्याकडे प्रचंड शक्ती होती. युद्धात त्याला पराभूत करणे सोपे काम नव्हते. म्हणूनच, विभीषणाने भगवान रामांना सल्ला दिला की रावणाचा पराभव करण्यासाठी दुर्गेची पूजा करणे आवश्यक आहे. शारदीय नवरात्रीत भगवान रामाने अकालबोधन, हिला जागे केले आणि तिची पूजा करण्यास सुरुवात केली. लंका जिंकण्यासाठी ही पूजा महत्त्वाची होती.
पूजा संकल्पानुसार, भगवान श्रीराम देवीला १०८ निळे कमळ अर्पण करणार होते. पूजा अंतिम टप्प्यात असताना माता दुर्गेने भगवान रामांच्या अढळ भक्तीची परीक्षा घेण्याचे ठरवले. देवीच्या जादूमुळे, पूजास्थळावरून एक निळे कमळ गायब झाले. जेव्हा रामाने पाहिले की १०८ वे निळे कमळ गायब आहे, तेव्हा विचलित होण्याऐवजी त्याने आपला संकल्प पूर्ण करण्याचा निर्णय घेतला. त्याला कमल नयन असे नाव देण्यात आले. त्याने देवीला आपला एक डोळा निळ्या कमळाच्या रूपात अर्पण करण्याचा निर्णय घेतला.
भगवान रामाने स्वतःचा डोळा काढण्यासाठी बाण उचलला तेव्हा देवी दुर्गा प्रकट झाली. भगवान रामाच्या निःस्वार्थ भक्तीने आणि अढळ समर्पणाने देवी प्रसन्न झाली. तिने त्याचा हात धरला आणि रावणावर विजय मिळवण्याचा आशीर्वाद दिला.
भगवान राम निःस्वार्थपणे शक्तीचे ध्यान करत असताना रावणदेखील आपला विजय सुनिश्चित करण्यासाठी चंडीचे पठण करत होता. दरम्यान, रावणाचा अहंकार आणि पूजा दरम्यान मंत्रांच्या उच्चारात झालेली एक छोटीशी चूक त्याच्या पराभवाचे कारण बनली. देवीने रावणाला सोडून धर्माच्या मार्गावर चालणाऱ्या भगवान श्रीरामांचा हात धरला आणि शेवटी रावणाचा नाश झाला.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: भगवान राम यांनी लंकेचा राजा रावण याचा पराभव करण्यासाठी शक्तीची देवता दुर्गाची आराधना केली. धर्माच्या रक्षणासाठी आणि अधर्माचा नाश करण्यासाठी देवीची कृपा मिळावी म्हणून ही विशेष पूजा करण्यात आली.
Ans: देवी दुर्गेची पूजा सामान्यतः शरद ऋतूत केली जाते. परंतु रामांनी ही पूजा युद्धापूर्वी केली, त्यामुळे ती नेहमीच्या काळापेक्षा वेगळ्या वेळी झाली. म्हणून तिला ‘अकाल बोधन’ असे म्हटले जाते.
Ans: कथेनुसार रामांनी देवीला 108 निळी कमळे अर्पण करण्याचे ठरवले होते. पण एक कमळ कमी पडल्याने त्यांनी स्वतःचे डोळे अर्पण करण्याचा संकल्प केला, कारण त्यांना ‘कमलनयन’ म्हटले जाते.
