सोमवार, 13 जुलै 2026
फोटो सौजन्य- chatgpt
विदर्भ देशात वेदमित्र आणि सारस्वत हे दोन विद्वान ब्राह्मण राहत होते. त्यांच्या सुमेधा आणि सोमवंत या पुत्रांनी सर्व विद्यांचे शिक्षण पूर्ण केले. शिक्षणानंतर योग्य दक्षिणा व धनप्राप्तीसाठी त्यांनी त्यांना नैषध नगरी येथे जाण्यास सांगितले.
नैषध नगरीचा राजा चित्रांगद याची पत्नी राणी सीमंतिनी ही अत्यंत पतिव्रता, धर्मनिष्ठ आणि भगवान शिवांची अनन्य भक्त होती. ती नित्यनेमाने शिवपूजन, व्रत आणि उपासना करत असे. तिच्या भक्तीचा आणि पवित्र आचरणाचा प्रभाव संपूर्ण राज्यावर होता.
ब्राह्मण कुमारांनी तिच्या दर्शनाने आणि पूजनाने तिचा आशीर्वाद प्राप्त केला. राणीच्या पुण्याईमुळे आणि राजाच्या आज्ञेने त्यांना भरपूर धन, वस्त्रे आणि मान-सन्मान मिळाला. ते समाधानाने आपल्या गावी परतले.
यानंतर कथेला एक वेगळे वळण मिळते. राजा वज्रबाहू यांच्या निधनानंतर त्यांच्या पत्नी राणी सुमती यांच्यावर मोठे संकट कोसळते. राज्यातील परिस्थिती बदलते आणि सुमतीला राज्यातून बाहेर काढले जाते. त्या वेळी ती गर्भवती असते. स्वतःचा आणि गर्भातील बाळाचा जीव वाचवण्यासाठी तिला जंगलात आश्रय घ्यावा लागतो.
घनदाट अरण्यात, अत्यंत प्रतिकूल परिस्थितीत राणी सुमती एका पुत्राला जन्म देते. त्या बालकाचे नाव भद्रायू ठेवले जाते. संकटांनी वेढलेल्या परिस्थितीतही ती आपल्या पुत्राचे संगोपन करण्याचा धैर्याने प्रयत्न करत राहते.
पुढे काही दयाळू व्यापाऱ्यांच्या मदतीने सुमतीला पद्माकर नावाच्या एका वैश्याच्या गावात आश्रय मिळतो. तेथेच भद्रायूचे संगोपन होते आणि त्याचे बालपण व्यतीत होते.
हा अध्याय कोणत्याही दिवशी वाचू शकता. मात्र काही दिवस विशेष शुभ मानले जातात.
सोमवार हा भगवान शिवाचा दिवस असल्याने या दिवशी सकाळी किंवा संध्याकाळी पारायण करणे उत्तम मानले जाते.
त्रयोदशीच्या दिवशी सूर्यास्तानंतरचा प्रदोषकाळ शिवपूजेसाठी अत्यंत पवित्र मानला जातो. या वेळी पाचव्या अध्यायाचे पठण विशेष फलदायी मानले जाते.
महाशिवरात्रीच्या दिवशी संपूर्ण शिवलीलामृत किंवा पाचवा अध्याय भक्तिभावाने वाचल्यास विशेष पुण्य लाभते, अशी श्रद्धा आहे.
श्रावणातील प्रत्येक सोमवार, तसेच संपूर्ण श्रावण महिन्यात या अध्यायाचे पारायण अनेक भक्त करतात.
स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करावीत. शक्यतो पांढरे किंवा स्वच्छ, साधे कपडे परिधान करावेत.
देवघर स्वच्छ करावे.
शिवलिंग किंवा भगवान शिवाची प्रतिमा स्वच्छ करून समोर दीप लावावा.
स्वच्छ पाणी, बेलपत्र, पांढरी फुले, अक्षता, चंदन, धूप, दीप, नैवेद्य (फळ, दूध किंवा खडीसाखर) यावेळी किमान ११, २१ किंवा १०८ वेळा “ॐ नमः शिवाय” या मंत्राचा जप करावा.
हे भगवान शिव, आमच्या हातून झालेले ज्ञात-अज्ञात दोष क्षमा करा. आमच्या जीवनात सद्बुद्धी, आरोग्य, सुख, शांती आणि भक्ती प्रदान करा. सर्वांचे कल्याण करा.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: या अध्यायात राणी सुमतीचा संघर्ष, भद्रायूचा जन्म आणि भगवान शिवांच्या कृपेने घडणाऱ्या घटनांचे वर्णन केले आहे.
Ans: सोमवार, प्रदोष व्रत, महाशिवरात्री आणि श्रावण महिन्यात या अध्यायाचे पारायण करणे विशेष शुभ मानले जाते.
Ans: संकटाच्या काळातही श्रद्धा, धैर्य, संयम आणि भगवान शिवांवरील अढळ भक्ती कायम ठेवल्यास जीवनात सकारात्मक मार्ग मिळतो, असा संदेश हा अध्याय देतो.
