मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- chatgpt
शिवलीलामृत हा मराठीतील अत्यंत लोकप्रिय आणि श्रद्धेने वाचला जाणारा ग्रंथ आहे. संतकवी श्रीधर स्वामी यांनी रचलेला हा ग्रंथ भगवान शिवांच्या दिव्य लीला, भक्तवत्सल स्वभाव आणि धर्मतत्त्वांचे सुंदर वर्णन करतो. महाराष्ट्रात श्रावण महिना, महाशिवरात्री, प्रदोष व्रत, सोमवार तसेच विविध मनोकामनांसाठी शिवलीलामृतचे पारायण करण्याची परंपरा आहे.
शिवलीलामृतातील प्रत्येक अध्यायाचे स्वतंत्र आध्यात्मिक महत्त्व मानले जाते. सहावा अध्याय हा शिवभक्ती, शिवकृपा आणि भक्ताच्या श्रद्धेचे महत्त्व अधोरेखित करणारा अध्याय मानला जातो.
शिवलीलामृताच्या सहाव्या अध्यायात भगवान शिव आपल्या भक्तांवर कशी कृपा करतात, संकटातून त्यांचे रक्षण कसे करतात आणि निःस्वार्थ भक्तीचे फळ कसे देतात याचे वर्णन आढळते.
भगवान शिव हे केवळ कैलासावर विराजमान असलेले देव नसून, भक्ताच्या एका हाकेलाही धावून येणारे करुणामूर्ती आहेत.
शिवभक्तीमध्ये बाह्य आडंबरापेक्षा अंतःकरणातील श्रद्धा अधिक महत्त्वाची आहे. अहंकार, लोभ, मत्सर आणि क्रोध यांचा त्याग करून शिवनामात मन एकाग्र केल्यास शिवकृपा प्राप्त होते. भक्ताच्या जीवनातील संकटे, दुःख आणि अडचणी दूर करण्यासाठी भगवान शिव विविध रूपांनी सहाय्य करतात. असे सांगितले आहे. या अध्यायात भक्ती, नम्रता, विश्वास आणि शिवकृपेचे महत्त्व अत्यंत प्रभावी रीतीने सांगितले आहे.
या अध्यायाचे नियमित पठण केल्याने श्रद्धेनुसार पुढील लाभ होतात असे मानले जाते.
मनातील भीती आणि अस्थिरता कमी होण्यास मदत होते.
भगवान शिवांवरील श्रद्धा दृढ होते.
नकारात्मक विचारांपासून मन दूर राहते.
संकटांचा धैर्याने सामना करण्याची मानसिक शक्ती मिळते.
घरात शांतता आणि सकारात्मक वातावरण निर्माण होते.
शिवकृपेची अनुभूती मिळते. हे लाभ श्रद्धेवर आधारित आहेत.
सहावा अध्याय कधी वाचावा?
हा अध्याय कोणत्याही दिवशी वाचू शकता. मात्र काही दिवस विशेष शुभ मानले जातात.
प्रत्येक सोमवार
सोमवार हा भगवान शिवाचा दिवस असल्याने या दिवशी सकाळी किंवा संध्याकाळी पारायण करणे उत्तम मानले जाते.
प्रदोष काळ
त्रयोदशीच्या दिवशी सूर्यास्तानंतरचा प्रदोषकाळ शिवपूजेसाठी अत्यंत पवित्र मानला जातो. या वेळी पाचव्या अध्यायाचे पठण विशेष फलदायी मानले जाते.
महाशिवरात्री
महाशिवरात्रीच्या दिवशी संपूर्ण शिवलीलामृत किंवा पाचवा अध्याय भक्तिभावाने वाचल्यास विशेष पुण्य लाभते, अशी श्रद्धा आहे.
श्रावण महिना
श्रावणातील प्रत्येक सोमवार, तसेच संपूर्ण श्रावण महिन्यात या अध्यायाचे पारायण अनेक भक्त करतात.
स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करावीत. शक्यतो पांढरे किंवा स्वच्छ, साधे कपडे परिधान करावेत.
शिवलिंग किंवा भगवान शिवाची प्रतिमा स्वच्छ करून समोर दीप लावावा.
स्वच्छ पाणी, बेलपत्र, पांढरी फुले, अक्षता, चंदन,धूप, दीप, नैवेद्य (फळ, दूध किंवा खडीसाखर) यावेळी किमान ११, २१ किंवा १०८ वेळा “ॐ नमः शिवाय” मंत्राचा जप करावा.
हे भगवान शिव, आमच्या हातून झालेले ज्ञात-अज्ञात दोष क्षमा करा. आमच्या जीवनात सद्बुद्धी, आरोग्य, सुख, शांती आणि भक्ती प्रदान करा. सर्वांचे कल्याण करा. हर हर महादेव.
महत्त्वाचे म्हणजे, पारायणाचे खरे फळ केवळ वाचनात नसून त्यातील शिकवण आचरणात आणण्यात आहे. भगवान शिवांच्या कृपेने सत्य, संयम, दया आणि भक्ती यांचा स्वीकार करणारे जीवनच खऱ्या अर्थाने शिवमय जीवन ठरते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: या अध्यायात भगवान शिवांची भक्तवत्सलता, करुणा आणि निःस्वार्थ भक्तीचे महत्त्व सांगितले आहे. श्रद्धेने केलेल्या भक्तीवर भगवान शिव कशी कृपा करतात, याचे वर्णन यात आढळते
Ans: हा अध्याय कोणत्याही दिवशी वाचता येतो. मात्र सोमवार, प्रदोष, महाशिवरात्री आणि श्रावण महिन्यातील सोमवार हे दिवस विशेष शुभ मानले जातात.
Ans: धार्मिक श्रद्धेनुसार, या अध्यायाच्या पारायणाने मनःशांती मिळते, शिवभक्ती दृढ होते, नकारात्मक विचार कमी होतात आणि संकटांना सामोरे जाण्याचे मानसिक बळ प्राप्त होते.
