निवडणूक आयोगानेकडून घेतले जात असलेल्या एसआयआर प्रक्रियेमुळे मतदार यादीच्या सखोल तपासणी केली जात आहे (फोटो – टीम नवभारत)
एका शेजाऱ्याने मला सांगितले, “निशाणेबाज, आजच्या शहरी संस्कृतीत कुटुंबे तुटत आहेत. फक्त आपले नेतेच घराणेशाहीची काळजी घेत आहेत. जर कुटुंब असेल तर समाज असतो आणि जर समाज असेल तर देश असतो. आमची उदारमतवादी विचारसरणी आहे – वसुधैव कुटुंबकम! संपूर्ण पृथ्वी एक कुटुंब आहे, म्हणूनच परदेशी घुसखोर देखील येथे येतात आणि मतदार बनतात. मतदार यादीच्या सघन पुनरावृत्ती किंवा एसआयआरद्वारे हा निरुपयोगी कचरा काढून टाकला जात आहे.”
यावर मी म्हणालो, “तुमचे हास्यास्पद विधान पूर्णपणे विसंगत आहे. जुन्या, मोठ्या संयुक्त कुटुंबात, मुले, वृद्ध लोक, काका आणि त्यांचे मुलगे आणि सुना, २५-३० लोकांचे कुटुंब एकाच छताखाली राहत होते. दर दोन वर्षांनी एक नवीन पाहुणा जन्माला येत असे आणि पाळणा हलत असे. पाहुणे येऊन एक महिन्यापेक्षा जास्त काळ राहत असत. काही दूरचे नातेवाईक तर परस्पर संबंधांमुळे कुटुंबात स्थायिक होत असत. शेतीसाठी आणलेले धान्य, अन्न नेहमीच उपलब्ध राहते याची खात्री करून. कुटुंबात सर्व प्रकारच्या लोकांना, कष्टकरी आणि आळशी, कमावणारे आणि बेरोजगारांना सामावून घेतले जात असे. कृषीप्रधान अर्थव्यवस्थेत, घराचा एक प्रमुख असायचा, ज्याच्या आदेशाचे सर्वजण पालन करत असत. मोठ्या कुटुंबांचा अर्थ असा होता की सुरक्षा रक्षकांची गरज नव्हती. जर भांडण झाले तर संपूर्ण कुटुंब काठ्या आणि लाठ्या घेऊन येत असे.”
राजकीय बातम्या वाचण्यासाठी क्लिक करा
शेजारी म्हणाला, “निशाणेबाज, आम्ही जेमिनी पिक्चर्स आणि एव्हीएमच्या जुन्या ब्लॅक-अँड-व्हाइट चित्रपटांमध्ये मोठी संयुक्त कुटुंबे पाहिली आहेत, जिथे लोक काही गैरसमजांमुळे भांडायचे आणि वेगळे व्हायचे, परंतु चित्रपटाच्या शेवटी, सर्वजण एकत्र येऊन एक ग्रुप फोटो काढायचे.” यावर मी म्हणालो, “आता कुटुंबाची व्याख्या पूर्णपणे बदलली आहे. कुटुंब म्हणजे पती, पत्नी आणि दोन मुले. कुटुंबे लहान झाली आहेत, परंतु त्यांच्या गरजा मोठ्या झाल्या आहेत. मजबूत आर्थिक पाया आणि चांगले राहणीमान मिळवण्यासाठी लोक उशिरा लग्न करतात.”
नवराष्ट्र विशेष लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा
“वडीलधाऱ्यांच्या दादागिरीचा काळ संपला आहे. नवीन पिढी चांगली कमाई करते आणि मोकळेपणाने खर्च करते. बदलत्या परिस्थितीशी जुळवून घेणारे वडील आनंदी असतात.” शेजारी म्हणाला, ‘शूटर, कुठे समायोजन नाही? पंतप्रधान मोदींनी नितीश कुमार आणि चंद्राबाबू नायडू यांच्या पक्षांनाही त्यांच्या युतीत सामावून घेतले आहे जेणेकरून एनडीए विरोधी आघाडी ‘इंडिया’ विरुद्ध चांगला खेळ खेळू शकेल. लक्षात ठेवा, पंतप्रधानांनी एकदा म्हटले होते की माझे स्वतःचे कुटुंब नाही; सर्व १.४ अब्ज भारतीय माझे कुटुंब आहेत.’
लेख – चंद्रमोहन द्विवेदी
याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे
