रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
भारत डिफेन्स मिनिस्टर कडून 2025 हे रक्षा सुधार वर्ष म्हणून घोषित करण्यात आले आहे (फोटो - सोशल मीडिया)
सरकारने 2025 हे संरक्षण सुधारणांचे वर्ष म्हणून घोषित केले असले तरी, देशाच्या संरक्षण सामग्री निर्मिती युनिट्स गेल्या काही वर्षांपासून या दिशेने सातत्याने सक्रिय आहेत. संरक्षण क्षेत्रात स्वावलंबनाचे आश्वासन पूर्ण करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. एवढेच नाही तर देशात बनवलेल्या शस्त्रास्त्रांची निर्यातही होत आहे. काही दिवसांपूर्वी संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी घोषणा केली होती की भारताच्या शस्त्रास्त्रांची निर्यात 21,000 कोटी रुपयांच्या पुढे गेली असून लवकरच ती 50,000 कोटी रुपयांच्या पुढे जाईल. ‘मेक इन इंडिया’ आणि ‘आत्मनिर्भर भारत’ संरक्षण उत्पादन क्षेत्रात यशस्वी ठरले आहे. रायफल, मशिनगन इत्यादी पारंपरिक शस्त्रांशिवाय रणगाडे आणि क्षेपणास्त्रांची निर्मितीही देशात वेगाने होत आहे. या नवीन वर्षात लष्कराच्या संरचनात्मक आणि धोरणात्मक सुधारणांवर भर दिला जाणार आहे.
नवराष्ट्र विशेष लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा
एकात्मिक कमांड थिएटर तयार करून, लष्कराच्या तिन्ही भागांना एका कमांडखाली आणले जाईल. असे केल्याने केवळ युद्धादरम्यानच नव्हे तर शांततेच्या काळातही लष्करात अधिक चांगले सहकार्य आणि समन्वय निर्माण होईल. यामुळे रसद आणि पुरवठा साखळी सुधारेल. हे उद्दिष्ट लक्षात घेऊन सरकारने चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ (CDS) हे उच्च पद निर्माण केले होते. देशाचे पहिले सीडीएस जनरल बिपिन रावत होते. 2025 मध्ये विमान अपघातात जनरल अनिल चौहान हे या पदावर आहेत. यामुळे संरक्षण क्षेत्राचे नियोजन आणि धोरणात्मक व्यवस्थापनामध्ये आशादायक प्रगती होईल. यापूर्वीही या दिशेने प्रयत्न सुरू होते, मात्र आता अधिक संघटित पद्धतीने काम केले जाईल.
राजकीय बातम्या वाचा एका क्लिकवर
हे उद्दिष्ट लक्षात घेऊन सरकारने 9 कलमी कार्यक्रम जाहीर केला आहे, त्याची अंमलबजावणी झाल्यानंतर देशवासीयांना त्यांच्या संरक्षण दलाचा अभिमान वाटेल. भारताच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक पार्श्वभूमीनुसार लष्कराचे चिन्हही बदलले जात आहेत. काही काळापूर्वी नौदलाच्या चिन्हातही असाच गौरवशाली बदल करण्यात आला होता. संरक्षण दलांना अधिक चांगल्या तांत्रिक मानकांसह पूर्वीपेक्षा मजबूत बनवण्यासाठी सर्वतोपरी प्रयत्न केले जातील. राष्ट्रीय कार्यक्रमांतर्गत संरक्षण दल आणि सामान्य जनता यांच्यात मजबूत समन्वय निर्माण केला जाईल जेणेकरून लोकांच्या मनात राष्ट्रीय सुरक्षेची भावना जागृत होईल. काळाच्या आव्हानांनुसार संरक्षण क्षेत्रात योग्य बदल आणि सुधारणा केल्या जात आहेत. भारतीय सैन्याला जगातील प्रमुख सैन्यांमध्ये अभिमानास्पद स्थान आहे, ज्यांनी देशाच्या सीमांचे रक्षण आणि शत्रूंशी लढा देण्याबरोबरच आंतरराष्ट्रीय शांतता प्रयत्नांमध्येही योगदान दिले आहे.
लेख – चंद्रमोहन द्विवेदी
याचे मूळ आर्टिकल वाचण्यासाठी आपण https://navbharatlive.com/ यावर क्लिक करावे
