रविवार, 18 ऑक्टोबर 2026
Tibetan Uprising Day : तिबेटी उठाव दिन केवळ एक ऐतिहासिक घटना नसून स्वातंत्र्याच्या संघर्षाची आठवण आहे ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
Tibetan Uprising Day : दरवर्षी १० मार्च रोजी तिबेटी उठाव दिन साजरा केला जातो. हा दिवस १९५९ मध्ये चीनच्या पीपल्स रिपब्लिकच्या विरोधात तिबेटी लोकांनी केलेल्या ऐतिहासिक उठावाच्या स्मरणार्थ पाळला जातो. आजही तिबेटी नागरिक आणि जगभरातील तिबेट समर्थक या दिवसाचे स्मरण करून स्वातंत्र्याच्या लढ्याला समर्थन देतात. या निमित्ताने दलाई लामा आणि तिबेटी निर्वासित जगासमोर तिबेटच्या स्वातंत्र्यासाठी पुन्हा एकदा आवाज उठवतात.
तिबेटी उठावाचा इतिहास
तिबेटचा इतिहास फार प्राचीन असून, त्याची स्थापना इ.स.पू. १२७ मध्ये यारलुंग राजवंशाच्या स्थापनेसह झाली. सातव्या शतकात राजा सोंगस्टेन गॅम्पो यांनी तिबेटचे एकत्रीकरण केले. तथापि, १९४९ मध्ये चीनच्या पीपल्स लिबरेशन आर्मीने तिबेटवर हल्ला केला आणि देशाच्या मोठ्या भागावर ताबा मिळवला. चिनी आक्रमणानंतर तिबेटमध्ये मोठ्या प्रमाणात दडपशाही सुरू झाली. पवित्र बौद्ध मठांची नासधूस करण्यात आली, भिक्षू आणि धार्मिक नेत्यांना अटक करण्यात आली आणि तिबेटी संस्कृतीला संपवण्याचे प्रयत्न करण्यात आले. १९५० मध्ये चीनने अधिकृतपणे तिबेटवर आक्रमण केले आणि तिबेटी नागरिकांना जबरदस्त संकटांचा सामना करावा लागला.
१९५९ मध्ये, दलाई लामा आणि सुमारे १,००,००० तिबेटी नागरिकांना निर्वासित होण्यास भाग पाडण्यात आले. चीनच्या या कब्ज्यामुळे तिबेटचा राष्ट्रीय वारसा धोक्यात आला आणि तिबेटी जनतेच्या स्वातंत्र्याची तात्पुरती समाप्ती झाली. तरीही, अनेक दशकांनंतरही तिबेटी लोक स्वातंत्र्यासाठी संघर्ष करत आहेत.
हे देखील वाचा : ‘विज्ञानातील स्त्रीशक्ती’ ज्यांनी इतिहास घडवला पण त्यांचे शोध मात्र झाले इतिहासजमा, पुरुषांना मिळाले श्रेय
आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील तिबेटचे स्थान
तिबेटी उठाव दिन हा जागतिक स्तरावर एक महत्त्वाचा दिवस आहे, कारण आंतरराष्ट्रीय कायद्यानुसार तिबेट अजूनही एक सार्वभौम राज्य मानले जाते. चीनच्या हल्ल्यामुळे आणि पीपल्स लिबरेशन आर्मीच्या (पीएलए) कब्जामुळे तिबेटचे स्वातंत्र्य चीनकडे अधिकृतरित्या हस्तांतरित झालेले नाही. तिबेटी स्वातंत्र्य समर्थकांचा विश्वास आहे की एक दिवस तिबेटला पुन्हा स्वातंत्र्य मिळेल आणि त्याची सांस्कृतिक ओळख पुन्हा दृढ होईल. जगभरातील अनेक देश आणि मानवी हक्क संघटना तिबेटी जनतेच्या बाजूने उभ्या आहेत.
तिबेटी उठाव दिन साजरा करण्याचे महत्त्व
तिबेटी उठाव दिन हा केवळ इतिहासाचा एक भाग नाही, तर दडपशाहीविरोधात एकजूट राहण्याचा संदेश देणारा दिवस आहे. या दिवशी जगभरात विविध कार्यक्रम, मोर्चे आणि चर्चासत्रे आयोजित केली जातात.
तिबेटी स्वातंत्र्यासाठी आशेचा किरण
आजही तिबेटी जनता त्यांच्या हक्कांसाठी संघर्ष करत आहे. चीनच्या कब्ज्यामुळे त्यांचे स्वातंत्र्य हिरावले गेले असले तरी, जगभरातील समर्थनामुळे त्यांची लढाई अधिक दृढ होत आहे. तिबेटी उठाव दिन हा केवळ एक ऐतिहासिक घटना नाही, तर स्वातंत्र्यासाठीच्या सततच्या संघर्षाचे आणि धैर्याचे प्रतीक आहे.
