शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य: Pinterest)
रंगाचा सण आता काही दिवसांवर येऊन ठेपला आहे. या दिवशी सर्वत्र रंगाची उधळण केली जाते. हिंदू धर्मातील प्रमुख सणांपैकी हा एक आहे. होळी हा सण फक्त भारतातच नव्हे तर इतर देशातही मोठ्या उत्साहात साजरा केला जातो. या दिवशी एकमेकांनी रंग लावून, मिठाईचे तोंड गोड करून सण साजरा करण्याची प्रथा आहे. हा सण आपल्या मनातील वाईट भावनांना नष्ट करून नव्याने नात्याची सुरुवात करण्याची शिकावण देतो. होळीचा सण फक्त रंगांपुरता मर्यादित नसून भारतातील वेगवेगळ्या राज्यांमध्ये वेगवेगळ्या नावांनी आणि अनोख्या परंपरेने हा दिवस साजरा केला जातो.
काही ठिकाणी हा सण लाठमार होळी म्हणून साजरा केला जातो तर काही ठिकाणी तो होला मोहल्ला म्हणून ओळखला जातो. हा उत्सव म्हणजे संस्कृती आणि परंपरा यांचा रंगीत संगम आहे. प्रत्येक राज्यात आणि प्रदेशात हा अनोख्या पद्धतीने साजरा केला जातो. काही जागी तर ही होळी फुलांनीही साजरी केली जाते. आज आपण जगाच्या कानाकोपऱ्यात कशाप्रकारे होळीचा सण साजरा केला जातो ते जाणून घेणार आहोत.
लाठीमार होळी
उत्तर प्रदेशातील बरसाना आणि नांदगावमध्ये लाठमार होळी खूप प्रसिद्ध आहे. ही होळी भगवान कृष्ण आणि राधा यांच्या प्रेमकथेशी जोडलेली आहे. यामध्ये महिला पुरुषांना काठीने मारहाण करतात आणि पुरुष ढालीने स्वतःचे संरक्षण करतात. तुम्ही ‘टॉयलेट एक प्रेम कथा’ चित्रपटात या होळीचे दृश्य पाहिले असेल. पहिल्या दिवशी बरसाणाच्या महिला नांदगावच्या पुरुषांना मारतात आणि दुसऱ्या दिवशी नांदगावच्या महिलांनी बरसाणाच्या पुरुषांना मारतात. ही अनोखी प्रथा वर्षानुवर्षांपासून सुरु आहे आणि आजही लोक इथे अशाच प्रकारे होळीचा आनंद लुटतात.
फुलांची होळी
श्रीकृष्णाची नगरी म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या मथुरा-वृंदावन येथे फुलांची होळी खेळली जाते. इथे रंगांऐवजी फुलांचा पाऊस पडतो. बांके बिहारी मंदिरात हा सण भगवान कृष्ण आणि राधा यांच्या भक्तीने साजरा केला जातो. भाविक देवाला फुले अर्पण करतात आणि गुलाल उधळून होळीचा आनंद लुटतात.
शांती निकेतनची होळी
होळी केवळ उत्तर प्रदेशातच नाही तर पश्चिम बंगालमध्येही साजरी केली जाते. येथील शांती निकेतनची होळी फार लोकप्रिय आहे. याला बसंत उत्सव असे म्हणतात जो रवींद्रनाथ टागोरांनी सुरू केला होता. यामध्ये विद्यार्थी पारंपारिक पिवळे कपडे परिधान करून वसंत ऋतूचे स्वागत रंगसंगती व नृत्याच्या माध्यमातून केले जाते. इथे होळी खेळण्यासाठी गुलाल आणि नैसर्गिक रंगांचा वापर केला जातो.
कोरियन ग्लास स्किनचे सिक्रेट! ट्राय करा हे DIY Masks, पहिल्या वापरतच चेहऱ्यावर दिसून येतील बदल
हरियाणातील धुलंडी होळी
हरियाणातील अनेक ग्रामीण भागात धुलंडी होळी साजरी केली जाते. याला वहिनी आणि भावाची होळी असेही म्हटले जाते. यानिमित्ताने विवाहित महिलांना आपल्या दिरांशी मस्ती करण्याचा आणि त्यांच्यासोबत मिश्किल छळ करण्याची संधी मिळते. हा मजा आणि प्रेमाचा सण आहे, ज्यामध्ये गुलाल आणि रंगांचा वापर केला जातो.
होला मोहल्ला
पंजाबमध्ये शीख समुदाय ‘होला मोहल्ला’ या नावाने होळी साजरी करतात. हा सण शौर्य आणि शौर्याचे प्रतीक म्हणून साजरा केला जातो, ज्यामध्ये घोडेस्वारी, तलवारबाजी आणि मार्शल आर्ट्सचे प्रदर्शन केले जाते. पंजाबच्या आनंदपूर साहिबमध्ये होला मोहल्लाचा मोठ्या उत्साहात साजरा करतात. हा उत्सव गुरू गोविंद सिंग यांनी शीख योद्धांच्या प्रशिक्षणासाठी सुरू केला होता.
