मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य: Pinterest)
उत्तर प्रदेशातील प्रयागराजमध्ये महाकुंभ मेळ्याची तयारी आता जोरात सुरू आहे. जत्रेच्या अनुषंगाने सर्वत्र काही ना काही रचले जात आहे. आम्ही तुम्हाला सांगतो, महाकुंभ हा जगातील सर्वात मोठ्या धार्मिक मेळ्यांपैकी एक आहे आणि हिंदू धर्मात याला खूप पवित्र मानले जाते. देशभरातील कानाकोपऱ्यातून लोक या मेळव्यात सामील होत असतात. हे प्रयागराजमधील गंगा, यमुना आणि सरस्वतीच्या पवित्र संगमावर आयोजित केले जाते. मात्र, दरम्यान लोकांच्या मनात हा प्रश्न आहे की, 12 वर्षांनंतरच महाकुंभ का आयोजित केला जातो? तुम्हीही असाच विचार करत असाल तर आज आम्ही तुम्हाला आज या लेखात या प्रश्नाचे उत्तर सांगणार आहोत.
महाकुंभ 2025 केव्हा सुरु होणार?
दरवर्षीप्रमाणे उत्तर प्रदेशमध्ये 13 जानेवारी ते 26 फेब्रुवारी 2025 या कालावधीत प्रयागराज महाकुंभ मेळा आयोजित केला जाईल. महाकुंभात सहभागी होण्यासाठी देशभरातून आणि जगभरातून करोडो लोक प्रयागराज किंवा महाकुंभमेळ्यात पोहोचतील. आम्ही तुम्हाला सांगतो, महाकुंभ दरम्यान प्रयागराजमधील संगम तीरावर स्नान करण्याचे स्वतःचे महत्त्व आहे. असे मानले जाते की, येथे स्नान केल्याने सर्व प्रकारच्या पापांपासून मुक्ती मिळवता येते.
12 वर्षांनंतरच का केले जाते मेळाव्याचे आयोजन?
12 वर्षांनीच हा महाकुंभमेळा का आयोजित केला जातो? या प्रश्नाचे उत्तर अनेक पौराणिक कथांमधून पाहायला मिळते. वास्तविक महाकुंभाचा संबंध समुद्रमंथनाशी आहे असे मानले जाते. या वेळी मंथनातून अमृत बाहेर पडले, त्यावरून देव आणि दानवांमध्ये भांडण झाले. असे मानले जाते की अमृत कलशातून काही थेंब बाहेर पडले आणि पृथ्वीवर 4 ठिकाणी पडले – हरिद्वार, उज्जैन, नाशिक, प्रयागराज.
या 4 ठिकाणीच कुंभमेळा आयोजित केला जातो. असे मानले जाते की, हे युद्ध देव आणि दानवांमध्ये 12 दिवस चालले, जे मनुष्याच्या 12 वर्षांच्या बरोबरीचे आहे. यामुळेच 12 वर्षांनंतर महाकुंभाचे आयोजन करण्यात आले आहे. मिळालेल्या माहितीनुसार, अर्ध कुंभ मेळा दर 6 वर्षांनी फक्त प्रयागराज आणि हरिद्वारमध्ये आयोजित केला जातो, तर पूर्ण कुंभ केवळ प्रयागराजमध्ये दर 12 वर्षांनी आयोजित केला जातो.
कुंभ मेळाव्यातील खास तिथी
उत्तर प्रदेशातील प्रयागराजला धर्मग्रंथांमध्ये तीर्थराज म्हणजेच तीर्थक्षेत्रांचा राजा म्हटले गेले आहे. प्रयागराजमध्येच ब्रह्मदेवाने पहिला यज्ञ केला होता, असेही मानले जाते. असे मानले जाते की, कुंभमेळ्यात स्नान केल्याने आत्मा शुद्ध होतो आणि जन्म-मृत्यूच्या फेऱ्यातून मुक्तता होते.
