रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
चीनबाहेर जन्म घेणार दलाई लामांचा उत्तराधिकारी; बीजिंगवर उभे ठाकले नवे संकट ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
बीजिंग/धर्मशाला – तिबेटी बौद्ध धर्माचे सर्वोच्च गुरु, १४ वे दलाई लामा यांनी त्यांच्या नवीन पुस्तक ‘व्हॉइस फॉर द व्हॉइसलेस’ मध्ये असा दावा केला आहे की त्यांचा उत्तराधिकारी चीनच्या बाहेर, मुक्त जगात जन्म घेईल. या विधानावर चीनने तीव्र प्रतिक्रिया देत दलाई लामांवर टीका केली आहे आणि त्यांना “चीनविरोधी फुटीरतावादी” संबोधले आहे.
चीनचा आक्षेप: “दलाई लामांना तिबेटचे प्रतिनिधित्व करण्याचा अधिकार नाही”
चीनच्या परराष्ट्र मंत्रालयाच्या प्रवक्त्याने सोमवारी झालेल्या पत्रकार परिषदेत स्पष्ट केले की, “तिबेटी बौद्ध धर्मातील पुनर्जन्म ही एक पारंपरिक प्रक्रिया आहे आणि ती चीनच्या कायद्यांनुसार होईल. दलाई लामांना तिबेटी लोकांचे प्रतिनिधित्व करण्याचा कोणताही अधिकार नाही.” त्यांनी पुढे सांगितले की, “दलाई लामांसह सर्व जिवंत बुद्धांचे पुनर्जन्म हे देशाच्या नियमांचे पालन करूनच घडले पाहिजेत. चीनने आधीच दलाई लामांच्या पुनर्जन्म प्रक्रियेवर नियंत्रण ठेवले आहे आणि सरकारच पुढील आध्यात्मिक नेत्याची निवड करेल.” चिनी अधिकाऱ्यांनी हा मुद्दा उचलून धरला आहे की, जर दलाई लामांनी चीनच्या परवानगीशिवाय उत्तराधिकारी घोषित केला, तर त्याला अधिकृत मान्यता दिली जाणार नाही.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : ‘जे करायचे ते करा…’ इराणचे ट्रम्प यांना रोखठोक उत्तर; महासत्ता अमेरिकेला आव्हान
दलाई लामांचा दावा: “पुढचा नेता मुक्त जगात जन्मेल”
दलाई लामा यांनी त्यांच्या पुस्तकात म्हटले आहे की, “तिबेटी लोकांचा त्यांच्या स्वतःच्या मातृभूमीचे रक्षण करण्याचा अधिकार कोणीही हिरावून घेऊ शकत नाही आणि दडपशाहीने त्यांच्या स्वातंत्र्याच्या आकांक्षा कायमच्या चिरडल्या जाऊ शकत नाहीत.” तसेच, त्यांनी स्पष्ट केले की, “इतिहास आपल्याला शिकवतो की जर एखाद्या समाजातील लोकांना कायमच दुःखी ठेवले गेले, तर तो समाज कधीच स्थिर राहू शकत नाही.” त्यांनी याआधीही असे म्हटले होते की पुढचा दलाई लामा तिबेटमध्ये नाही तर भारतासारख्या मुक्त देशात जन्माला येऊ शकतो.
१९५९ नंतरची निर्वासनातील वाटचाल
१४ वे दलाई लामा, ज्यांचे खरे नाव तेन्झिन ग्यात्सो आहे, १९५९ मध्ये तिबेटवर चीनच्या कम्युनिस्ट राजवटीने कब्जा मिळवल्यानंतर भारतात निर्वासित झाले. त्यानंतर हजारो तिबेटी लोकांनीही भारतात आश्रय घेतला. धर्मशाला येथे मुख्यालय असलेल्या तिबेटी निर्वासित सरकारने वारंवार चीनच्या तिबेटविषयक धोरणांचा विरोध केला आहे. परंतु, बीजिंगने दलाई लामांना एक “राजकीय निर्वासित” म्हणून पाहिले असून त्यांचे कार्य चीनविरोधी असल्याचे ठामपणे सांगितले आहे.
चीन आणि तिबेट यांच्यातील संघर्ष अधिक तीव्र
तिबेटच्या स्वायत्ततेसंदर्भात चीनने नेहमीच कठोर भूमिका घेतली आहे. चीनच्या मते, तिबेट हा ऐतिहासिकदृष्ट्या चीनचाच भाग आहे, तर तिबेटी लोकांच्या मते, त्यांना सांस्कृतिक आणि धार्मिक स्वायत्तता हवी आहे. दलाई लामांच्या पुनर्जन्माचा मुद्दा हा चीन आणि तिबेटी बौद्ध धर्मीयांमध्ये एक संवेदनशील विषय ठरला आहे. दलाई लामा आणि त्यांच्या अनुयायांनी चीनद्वारे निवडलेल्या कोणत्याही उत्तराधिकाऱ्याला मान्यता देण्यास स्पष्ट नकार दिला आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Jaffar Express Train Hijack: पीडितांनी व्यक्त केल्या भावना, म्हणाले ‘अकरा वाजता काकांनी शेवटचा कॉल केला आणि नंतर…
भावी काळात वाढणारा संघर्ष?
या वादामुळे चीन आणि तिबेटी बौद्ध धर्मीयांमधील संघर्ष आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. चीनच्या धोरणांमुळे तिबेटी संस्कृती आणि धर्मावर नियंत्रण वाढवले जात आहे, तर दुसरीकडे दलाई लामांचे समर्थक त्यांना जागतिक नेते म्हणून पाहतात. तज्ज्ञांच्या मते, दलाई लामांच्या निवेदनांमुळे तिबेटी स्वायत्ततेसाठीच्या आंदोलनाला नवी ऊर्जा मिळू शकते, परंतु चीन सरकार आपल्या भूमिकेपासून मागे हटण्याची शक्यता नाही.
