रविवार, 1 नोव्हेंबर 2026
(फोटो सौजन्य-AI)
आकडेवारीनुसार, गेल्या १० दिवसांत अमेरिकेने इराणमधील २००० ठिकाणांना लक्ष्य केले आहे, तर इस्रायलने २८०० हून अधिक हवाई हल्ले केले आहेत. या हल्ल्यांमध्ये केवळ इराणच्या अणु सुविधा आणि तेल शुद्धीकरण कारखानेच उद्ध्वस्त झाले नाहीत, तर सर्वोच्च नेते अयातुल्ला अली खामेनी यांच्यासह अनेक बड्या लष्करी अधिकाऱ्यांचा खात्मा करण्यात आला आहे.
इराणनेही याला प्रत्युत्तर देताना शेकडो क्षेपणास्त्रे आणि हजारो ड्रोन्सचा वापर करून इस्रायल आणि शेजारील अरब देशांतील अमेरिकन तळांना लक्ष्य केले आहे. यामुळे आखाती देशांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर वित्तहानी झाली आहे.
ट्रम्प आणि नेतान्याहू यांना अशी आशा होती की, भीषण हल्ल्यांनंतर इराणमधील जनता रस्त्यावर उतरेल आणि इस्लामिक राजवट उलथवून टाकेल. मात्र, तसे घडले नाही. उलट, इराणने खामेनींचे पुत्र मोज्तबा खामेनी यांना नवीन सर्वोच्च नेते म्हणून घोषित करून आपण शरण येणार नसल्याचे स्पष्ट संकेत दिले आहेत. इराणने वाटाघाटींचा अमेरिकन प्रस्ताव धुडकावून लावत ‘लढत राहण्याचा’ पवित्रा घेतला आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांच्यासमोर आता काही मोजकेच पर्याय उरले आहेत:
कुर्दिश सैन्याचा वापर: अमेरिका इराक मधील कुर्दिश सैन्याच्या मदतीने इराणवर जमिनीवरून हल्ला करण्याची शक्यता पडताळून पाहत आहे. मात्र, यामुळे तुर्कीसारख्या देशांसोबतचे संबंध बिघडू शकतात आणि युद्ध अधिक गुंतागुंतीचे होऊ शकते.
‘विजय’ घोषित करून माघार: अनेक तज्ज्ञांच्या मते, ट्रम्प यांचा दृष्टिकोन व्यावहारिक आहे. जर इराण शरण आला नाही, तर ट्रम्प अचानक “आपली सर्व उद्दिष्टे साध्य झाली आहेत” असे घोषित करू शकतात. “खामेनी मारले गेले, अणुप्रकल्प उद्ध्वस्त झाले आणि इराणचे लष्करी कंबरडे मोडले,” असे सांगून ट्रम्प हे युद्ध थांबवू शकतात आणि स्वतःला विजयी घोषित करू शकतात.
इराणने “बॉम्बस्फोटांदरम्यान कोणतीही चर्चा नाही” असे ठामपणे सांगितले आहे. दुसरीकडे, ट्रम्प यांना हे युद्ध अफगाणिस्तानसारखे वर्षानुवर्षे ओढायचे नाहीये. त्यामुळे येणारे काही दिवस जागतिक राजकारणासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरतील. ट्रम्प खरोखरच इराणला गुडघ्यावर आणणार की स्वतःहून युद्धविराम जाहीर करणार, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल.
