बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
रिसर्चच्या नावावर इस्रायलला पैसे देत आहे युरोपियन युनियन, पण 'हे' आहे खरे कारण; समोर आला मोठा खुलासा ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
जेरुसलेम : 2000 हून अधिक युरोपियन शिक्षणतज्ञ आणि 45 संस्थांनी संशोधनाच्या नावाखाली इस्रायलला दिलेला निधी थांबवण्यासाठी EU कडे याचिका केली होती. ईयूच्या होरायझन फ्रेमवर्कने ज्ञान हस्तांतरणाद्वारे इस्रायली सैन्याचे तंत्रज्ञान विकसित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे, असे त्यांचे म्हणणे आहे. ऑक्टोबर 2015 मध्ये दक्षिण इस्रायलमध्ये हमासच्या हल्ल्यानंतर इस्रायलने गाझामध्ये युद्ध सुरू केले, त्याच वेळी युरोपियन युनियनने आपली भूमिका स्पष्ट केली. EU च्या अध्यक्षा उर्सुला वॉन डर लेयन यांनी सोशल मीडिया पोस्टमध्ये लिहिले की, ‘इस्रायलला स्वसंरक्षणाचा अधिकार आहे – आज आणि आगामी काळात EU मुख्यालयात इस्रायली ध्वजाच्या चित्रासोबत उर्सुलाने लिहिले, ‘युरोपियन युनियन.’ इस्रायल सोबत आहे.’
काही दिवसांतच इस्रायलवर गाझामधील नरसंहाराचा आरोप होऊ लागला. केवळ आरोपच नाही तर नेतन्याहू, योव गॅलंट आणि हमास नेत्यांवर आंतरराष्ट्रीय न्यायालयात (ICJ) खटलाही दाखल केला जात आहे, तरीही युरोपियन युनियन आपल्या संशोधन योजनांद्वारे इस्रायलला निधी देत आहे.
EU संशोधनाच्या नावाखाली युद्ध प्रायोजित करत आहे का?
युरोपियन कमिशनने गोळा केलेल्या डेटाचे विश्लेषण करताना, अल-जझीराने वृत्त दिले आहे की 7 ऑक्टोबरपासून EU ने इस्रायली संस्थांना सुमारे 250 दशलक्ष डॉलर्स (2126 कोटी रुपये) दिले आहेत. या अंतर्गत इस्रायलच्या एरोस्पेस इंडस्ट्रीजला (IAI) 5 कोटी 73 लाख रुपयांचा निधी देण्यात आला आहे. IAI ही इस्त्रायली सैन्याला पुरवठा करणारी सर्वोच्च एरोस्पेस आणि विमानचालन उत्पादक कंपनी आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : अखेर बांगलादेशचे डोके आले ठिकाणावर; संकटकाळात युनूस सरकारला ‘ही’ मोठी मदत करणार भारत
EU संशोधन निधी मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, प्रकल्प केवळ नागरी अनुप्रयोगांवर केंद्रित केले पाहिजेत. त्यांचा विश्वास आहे की काही तंत्रज्ञान आणि उत्पादने सामान्य आहेत आणि सार्वजनिक तसेच लष्करी गरजा पूर्ण करू शकतात. अशा तंत्रज्ञानांना ‘दुहेरी-वापर’ मानले जाते आणि ते EU निधीसाठी पात्र आहेत जोपर्यंत त्यांचा घोषित उद्देश केवळ नागरिकांच्या फायद्यासाठी आहे.
युरोपियन संस्था निधी थांबविण्याची मागणी करतात
पण या वर्षी जुलैमध्ये जेव्हा गाझामध्ये इस्रायलच्या हल्ल्यांमुळे मृत्यूमुखी पडलेल्या लोकांची संख्या 40 हजारांच्या पुढे गेली तेव्हा 2000 हून अधिक युरोपीय शिक्षणतज्ज्ञ आणि 45 संस्थांनी संशोधनाच्या नावाखाली इस्रायलला मिळणारा निधी थांबवण्याची मागणी केली होती . ईयूच्या होरायझन फ्रेमवर्कने ज्ञान हस्तांतरणाद्वारे इस्रायली सैन्याचे तंत्रज्ञान विकसित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे, असे त्यांचे म्हणणे आहे.
या याचिकेत असे म्हटले होते की, ‘अशा निधी योजना इस्रायलची लष्करी आणि शस्त्रास्त्रे क्षमता विकसित करण्याच्या प्रकल्पांना थेट मदत करत आहेत. “इस्रायली सरकारने केलेल्या मानवी हक्क उल्लंघनाचे प्रमाण, कालावधी आणि स्वरूप लक्षात घेता, EU ने इस्रायली संस्थांचा संशोधन आणि शैक्षणिक कार्यक्रमांमधील सहभाग समाप्त केला पाहिजे.”
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : 2050 पर्यंत ‘या’ धर्मात सर्वात जास्त कनव्हर्ट होणार सर्वाधिक लोक? लोकसंख्या वाढत आहे झपाट्याने
इस्रायली शस्त्रास्त्र निर्मिती कंपन्यांना निधी!
EU ने 1996 पासून संशोधन आणि नाविन्यपूर्ण कार्यक्रमांद्वारे इस्रायलला मोठ्या प्रमाणावर निधी दिला आहे. इस्रायल हा EU चा सदस्य नाही परंतु सहयोगी देश म्हणून निधी उपक्रमात सहभागी होतो.
Horizon 2020 Framework Program द्वारे, जो 2014 ते 2020 पर्यंत चालवला गेला, EU ने इस्रायली संस्थांना $1.35 अब्ज (सुमारे 115 अब्ज रुपये) निधी प्रदान केला. 2021 मध्ये Horizon Europe लाँच झाल्यापासून, त्याने इस्रायलला $786 दशलक्ष (सुमारे 6700 कोटी रुपये) अनुदान दिले आहे. या दोन्ही कार्यक्रमांद्वारे इस्रायलच्या शस्त्रास्त्र निर्मिती कंपनी IAI ला कोटी रुपयांचा निधी देण्यात आला आहे. याशिवाय, EU ने Horizon 2020 कार्यक्रमांतर्गत 5 प्रकल्पांसाठी Elbit Systems ला करोडो रुपये दिले होते, विशेष बाब म्हणजे Elbit Systems ही इस्रायली लष्करी कंपनी आहे आणि तिची सर्वात मोठी खरेदीदार इस्रायलचे संरक्षण मंत्रालय आहे.
