बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
पाश्चिमात्य सैन्यापुढे इराण नतमस्तक; अणुकार्यक्रमात बदलाचा प्रस्ताव, समस्या टळणार का? ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया)
वॉशिंग्टन डीसी : अण्वस्त्रे बनवण्याचा निर्धार असलेला इराण आता पाश्चिमात्य शक्तींपुढे नतमस्तक होताना दिसत आहे. बुधवारी IAEA बोर्ड ऑफ गव्हर्नर्सची बैठक होणार आहे, ज्यामध्ये फ्रान्स, ब्रिटन आणि जर्मनी इराणविरोधात निषेधाचा ठराव मांडणार आहेत. पण हे टाळण्यासाठी इराणने आपल्या समृद्ध युरेनियम साठ्यावर मर्यादा लादण्याचा आणि IAEA चे अतिरिक्त निरीक्षक स्वीकारण्याचा विचार केला आहे. इराणने आपल्या शस्त्रास्त्र-दर्जाच्या आण्विक साठ्यावर मर्यादा घालण्याचे आश्वासन दिले आहे, परंतु या बैठकीत इराणविरुद्ध कोणताही निषेध प्रस्ताव आणला जाणार नाही अशी अट आहे.
आण्विक स्टोरेज मर्यादित करण्यास तयार
आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्थेच्या अध्यक्षांच्या इराणच्या भेटीनंतर, एका IAEA ने आपल्या गुप्तचर अहवालात म्हटले आहे की तेहरान अण्वस्त्र साठा सुमारे 185 किलोपर्यंत मर्यादित ठेवण्यास तयार आहे. 4 अतिरिक्त IAEA निरीक्षकांची नियुक्ती स्वीकारण्यासही तयार आहे.
E3 देश निंदा प्रस्ताव आणण्याच्या तयारीत आहेत
संयुक्त राष्ट्र संघाच्या सदस्य देशांना पाठवलेल्या अहवालाचा हवाला देत वृत्तसंस्था रॉयटर्सने म्हटले आहे की, इराण या दोन अटी मान्य करण्यास तयार आहे, पण तेहरानच्या विरोधात कोणताही निषेध ठराव मंजूर केला जाणार नाही. तथापि, एका मुत्सद्द्याने रॉयटर्सला सांगितले की इराणच्या या कथित प्रस्तावाला न जुमानता, पाश्चात्य देशांनी इराणविरोधात निषेध ठराव आणण्याची तयारी पूर्ण केली आहे. वॉल स्ट्रीट जर्नलने एका स्रोताचा हवाला देत फ्रान्स, ब्रिटन आणि जर्मनी (E3 देश) यांच्या या हालचालीलाही पुष्टी दिली आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या : या सुंदर गावात मिळतेय फक्त 84 रुपयात घर; ट्रम्प विरोधकांसाठी खास ऑफर
हा प्रस्ताव मंजूर झाल्यास तेहरानच्या अडचणी वाढतील
पूर्वीच्या मतदानाच्या नमुन्यांवरून असे दिसून येते की इराणच्या विरोधात पाश्चात्य देशांनी आणलेले ठराव सहज मंजूर केले जातात. 2015 च्या बहुपक्षीय आण्विक करारापूर्वी इराणवर लादलेले संयुक्त राष्ट्र निर्बंध पुन्हा स्थापित करण्यासाठी या तीन पाश्चात्य देशांसाठी एक यशस्वी प्रस्ताव एक उत्प्रेरक म्हणून कार्य करू शकतो.
अमेरिका आपल्या मित्र राष्ट्रांना पाठिंबा देईल
त्याचबरोबर अमेरिकेनेही या प्रकरणी आपल्या युरोपीय मित्र देशांना पाठिंबा देण्याची पूर्ण तयारी केली आहे. अमेरिकेच्या परराष्ट्र विभागाचे प्रवक्ते मॅथ्यू मिलर यांनी इराण इंटरनॅशनलशी संभाषणात म्हटले आहे की ते इराणला जबाबदार धरण्याच्या प्रयत्नांना जोरदार समर्थन देईल. अमेरिकेने इराणला आयएईएला सहकार्य करण्याचे आवाहन केले आहे.
नवराष्ट्र विशेष बातम्या : का साजरा केला जातो आजच्या दिवशी जागतिक बालदिन? जाणून घ्या 20 नोव्हेंबरचे खास महत्त्व
इराणने पाश्चिमात्य देशांना धमकी दिली
हा निर्णय अशा वेळी घेण्यात आला आहे, जेव्हा इराणने म्हटले आहे की ते सहकार्य आणि विरोध दोन्हीसाठी तयार आहेत. एकीकडे इराणने आयएईएच्या दोन अटी मान्य करण्याचा प्रस्ताव मांडला आहे आणि दुसरीकडे पाश्चात्य देशांनी पुन्हा एकदा त्याविरोधात पावले उचलली तर ते त्यानुसार आपली धोरणे ठरवतील, असा इशाराही काही दिवसांपूर्वी दिला आहे.
इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी रविवारी सांगितले की, जर इराणच्या प्रशासकीय मंडळाच्या बैठकीत इराणच्या विरोधात निषेधाचा ठराव मंजूर झाला, तर तेहरान निश्चितपणे प्रत्युत्तर देईल नक्कीच आवडणार नाही. तेहरानमधून येत असलेल्या अपुष्ट मीडिया रिपोर्ट्सनुसार, इराणच्या प्रशासकांनी धमकी दिली आहे की जर त्याविरोधात ठराव मंजूर झाला, तर ते मोठ्या प्रमाणात प्रगत सेंट्रीफ्यूज सक्रिय करतील आणि गॅस देखील सेंट्रीफ्यूजमध्ये टाकला जाईल.
