मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
War Update: इराणचा अजेय किल्ला! मोहम्मद अली जाफरी यांची 'Mosaic Defense System' एक घातक चक्रव्यूह; ज्यात अडकलं अमेरिकन सैन्य ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
Mohammad Ali Jafari Iran Strategy : मध्यपूर्वेतील रणसंग्राम (US-Israel Iran War) आता एका अशा टप्प्यावर पोहोचला आहे जिथे केवळ तांत्रिक श्रेष्ठता कामाला येत नाहीये. २८ फेब्रुवारी २०२६ रोजी अमेरिकेने ‘ऑपरेशन एपिक फ्युरी’ (Operation Epic Fury ) सुरू करून इराणचे सर्वोच्च नेते अली खामेनी आणि अनेक वरिष्ठ जनरल यांचा खात्मा केला. जगाला वाटले की २००३ मध्ये ज्याप्रमाणे इराकचे सैन्य पत्त्यांसारखे कोसळले, तसेच इराणचे होईल. मात्र, आज १४ दिवस उलटूनही इराण केवळ लढतच नाही, तर अमेरिकेला चोख प्रत्युत्तर देत आहे. या अभेद्य भिंतीमागे एकच नाव आहे – मेजर जनरल मोहम्मद अली जाफरी.
जनरल जाफरी यांनी २००३ मधील इराक युद्धाचा बारकाईने अभ्यास केला होता. सद्दाम हुसेन यांचे सैन्य का हरले? याचे उत्तर शोधताना त्यांना आढळले की, इराकी सैन्य हे पूर्णपणे ‘सेंट्रल कमांड’वर अवलंबून होते. जोपर्यंत सद्दाम हुसेन आदेश देत नाहीत, तोपर्यंत इराकी जनरल हालचाल करू शकत नव्हते. जेव्हा सद्दाम यांची पकड ढिली झाली, तेव्हा संपूर्ण लष्कर विस्कळीत झाले. ही चूक इराणमध्ये घडू नये, यासाठी जाफरी यांनी २००५ मध्येच पायाभरणी केली.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : War Update : इराणचा दावा खरा की खोटा? ‘अब्राहम लिंकन’वर केला विध्वंसक प्रहार; पेंटागॉननेही दिले चकित करणारे प्रत्युत्तर
जाफरी यांनी इराणच्या ३१ प्रांतांना ३१ स्वायत्त लष्करी कमांडमध्ये रूपांतरित केले. यालाच ‘मोझॅक’ (तुकड्यांनी बनलेले चित्र) म्हटले जाते. या रणनीतीचे वैशिष्ट्य खालीलप्रमाणे आहे: १. स्वतंत्र मुख्यालय: प्रत्येक प्रांताचे स्वतःचे स्वतंत्र मुख्यालय, संप्रेषण यंत्रणा (Communication) आणि गुप्तचर विभाग आहे. २. अमर्याद साठा: प्रत्येक युनिटकडे स्वतःची क्षेपणास्त्रे, ड्रोन आणि शस्त्रसाठा आहे. ३. स्वायत्त निर्णय प्रक्रिया: जर तेहरानमधील मुख्य नेतृत्वाशी संपर्क तुटला किंवा केंद्र नष्ट झाले, तरी प्रत्येक प्रांताचा कमांडर आपल्या भागातील युद्ध पूर्वनियोजित आराखड्यानुसार स्वतंत्रपणे सुरू ठेवू शकतो.
Iran’s Decentralized Mosaic Defense doctrine gives IRGC provincial commanders full autonomy to make decisions and fight independently even if central leadership in Tehran is hit or cut off. It’s designed to survive decapitation strikes and turn any conflict into a prolonged,… — T.I.I 🇳🇬 (@Iorhenti) March 1, 2026
credit – social media and Twitter
आज (१३ मार्च २०२६) पर्यंतच्या घटनांनी हे सिद्ध केले आहे की जाफरी यांचे ‘ऑटोपायलट मॉडेल’ यशस्वी ठरले आहे. अमेरिकेने इराणचे संरक्षण मंत्री आणि सर्वोच्च नेते मारले असले, तरी प्रांतीय कमांडर्सनी इस्रायल आणि मध्यपूर्वेतील तेल शुद्धीकरण कारखान्यांवर हल्ले सुरूच ठेवले आहेत. इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसूद पेझेश्कियान जरी मुत्सद्देगिरीने शांततेचा प्रयत्न करत असले, तरी जमिनीवर असलेल्या आयआरजीसी (IRGC) तुकड्या जाफरी यांच्या जुन्या विनाशकारी योजनेनुसार काम करत आहेत.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : War Update: अमेरिकेने इराणचा न्यूक्लियर प्रोग्रॅम मुळापासून उपटला? ‘Taleghan-2’ वर महाविनाशक हल्ला; शास्त्रज्ञही संपवले
जाफरी यांनी केवळ सैन्याचे विभाजन केले नाही, तर इराणच्या उंच पर्वतरांगा आणि अथांग वाळवंटी भागाचा वापर करून ‘गुरिल्ला वॉरफेअर’ (गनिमी कावा) रणनीती आखली. यामुळे शत्रू सैन्याला इराणच्या आत येणे जितके कठीण आहे, तितकेच तिथे टिकून राहणे आव्हानात्मक झाले आहे. २००५ मध्ये जाफरी यांनी पेरलेले हे बीज आज २०२६ मध्ये इराणचे अस्तित्व टिकवून धरण्यात यशस्वी ठरले आहे. अमेरिका आणि इस्रायलच्या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानालाही या ‘मोझॅक’ डिफेन्सला भेदणे अशक्य झाले आहे.
Ans: मोहम्मद अली जाफरी हे आयआरजीसी (IRGC) चे माजी प्रमुख आणि इराणच्या 'मोझॅक डिफेन्स' रणनीतीचे जनक आहेत.
Ans: ही एक अशी युद्धनीती आहे जिथे सैन्याला लहान आणि स्वतंत्र तुकड्यांमध्ये विभागले जाते, जे मुख्य नेतृत्वाशिवायही स्वतंत्रपणे लढू शकतात.
Ans: कारण जाफरी यांनी विकसित केलेल्या स्वायत्त कमांड सिस्टीममुळे प्रत्येक प्रांतीय कमांडर आपल्या स्तरावर स्वतंत्रपणे हल्ले करत आहे.
