गुरुवार, 2 जुलै 2026
आज आपण मुसळधार पावसातही कार अगदी बिनधास्तपणे चालवू शकतो, याचे श्रेय जाते कारच्या काचेवर फिरणाऱ्या त्या दोन छोट्या वायपर ब्लेड्सना. पण तुम्हाला माहीत आहे का, की जगभरातील कोट्यवधी वाहनचालकांचा प्रवास सुरक्षित करणाऱ्या या ‘विंडशील्ड वायपर’चा शोध एका महिलेने लावला होता? होय, त्या धाडसी आणि कल्पक महिलेचे नाव होते मेरी अँडरसन जाणून घेऊया त्यांची ही रंजक गोष्ट,
बर्फाच्या वादळातील तो प्रवास…
गोष्ट आहे १९०२ मधील. मेरी अँडरसन या अमेरिकेतील अलाबामा येथील रहिवासी होत्या. हिवाळ्याच्या दिवसांत त्या न्यूयॉर्क शहरात फिरायला गेल्या होत्या. तिथे प्रवास करत असताना अचानक प्रचंड बर्फवृष्टी सुरू झाली. मेरी यांनी पाहिले की, समोरच्या काचेवर बर्फ जमा झाल्यामुळे ट्राम (एका प्रकारची बस) चालकाला रस्ता दिसणे कठीण झाले होते. तो चालक दर दोन मिनिटांनी गाडी थांबवून, खाली उतरून हाताने काचेवरील बर्फ साफ करत होता. कधीकधी तर रस्ता दिसावा म्हणून तो गाडीची समोरची काच उघडी ठेवूनच गाडी चालवत होता, ज्यामुळे आत बसलेल्या प्रवाशांना गारठवून टाकणारा थंड वारा सोसावा लागत होता.
हिरो होंडा च्या या ५ ऐतिहासिक जुन्या बाईक तुम्हाला माहित आहेत का? जाणून घ्या
डोक्यात आली अनोखी कल्पना
चालकाची ही कसरत पाहून मेरी यांच्या डोक्यात विचार आला, “असे काही साधन का असू नये, जे गाडीच्या आत बसूनच काच साफ करू शकेल?” न्यूयॉर्कवरून परत आल्यानंतर त्यांनी लगेचच यावर काम सुरू केले. त्यांनी एका अशा साधनाचा आराखडा तयार केला, ज्यामध्ये गाडीच्या आत एक ‘लिव्हर’ असेल आणि ते फिरवल्यास बाहेर काचेवर बसवलेले रबरचे ब्लेड फिरून काच साफ करेल. म्हणजेच, चालकाला गाडीबाहेर पडण्याची अजिबात गरज नव्हती!
१७ वर्षे आधीच लागला शोध, पण…
१९०३ मध्ये मेरी अँडरसन यांनी या उपकरणाचे पेटंट स्वतःच्या नावावर केले. दुर्दैवाने, त्या काळात लोकांनी त्यांच्या या शोधाची किंमत ओळखली नाही. एका मोठ्या कॅनेडियन कंपनीने तर “या साधनाचा चालकांना काहीही फायदा होणार नाही, उलट त्यांचे लक्ष विचलित होईल,” असे म्हणून हा शोध नाकारला. १९२० मध्ये त्यांचे पेटंट संपले.
बजाज ‘एम-८०’ ची यशोगाथा! मध्यमवर्गीयांच्या प्रगतीचे चाक आणि ग्रामीण भारताची ‘लाईफलाईन’!
पुढे ऑटोमोबाईल उद्योगाची झपाट्याने वाढ झाली. १९२२ मध्ये कॅडिलॅक ही कार कंपनी आपल्या गाड्यांमध्ये वायपर स्टँडर्ड फीचर म्हणून देणारी पहिली कंपनी बनली. मेरी यांना त्यांच्या या शोधासाठी हक्काचे पैसे किंवा मोठे व्यावसायिक यश मिळाले नसले, तरी ड्रायव्हिंगच्या इतिहासात त्यांचे नाव सुवर्णाक्षरांनी नोंदवले गेले. आज प्रत्येक कारमधील वायपर मेरी अँडरसन यांच्या क्रांतिकारी विचाराची साक्ष देतो!
