बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
गॅस सिलेंडर महाग झाल्यानंतर आता पेट्रोल-डिझेलचे दर वाढणार का?; मोठी माहिती समोर...
१ एप्रिल २०२६ पासून भारतीय ऑटोमोबाईल क्षेत्रात एक मोठा बदल होणार आहे. प्रदूषण कमी करण्यासाठी भारत सरकारने एक महत्त्वपूर्ण पाऊल उचलले आहे. १ एप्रिल २०२६ पासून देशभरात फक्त E20 पेट्रोलच विकले जाईल. याचा अर्थ पेट्रोलमध्ये २० टक्के इथेनॉल मिसळले जाईल. हा नियम सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांना लागू होईल. 95 RON रेटिंग असलेल्या पेट्रोलमध्येही २० टक्के इथेनॉल असणे आवश्यक असल्याचे सरकारने स्पष्ट केले आहे. पर्यावरण सुधारण्यासाठी आणि इंधन आयातीवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी हा निर्णय घेण्यात आला आहे.
भारताने आधीच २०% इथेनॉल मिश्रणाचे लक्ष्य गाठले आहे. भारताने सर्व तेल विपणन कंपन्यांना सर्व राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये फक्त २०% इथेनॉल सामग्री आणि किमान ९५ RON मूल्य असलेले मिश्रित पेट्रोल विकण्याचे अधिकृत निर्देश दिले आहेत. आता, इथेनॉल उत्पादक कंपनी गोदावरी बायोरिफायनरीज लिमिटेड (GBL) चे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक समीर सोमय्या म्हणाले आहेत की भारताने आता उच्च मिश्रणांचे लक्ष्य ठेवले पाहिजे, E50 (५०% इथेनॉल मिश्रण) पर्यंत पोहोचावे.
सर्व इंधन केंद्रांवर E20 पेट्रोल अनिवार्य करण्याच्या निर्णयाचे सोमय्या स्वागत करतात. अध्यक्षांनी भारताच्या ऊर्जा संक्रमण प्रवासासाठी हा एक सकारात्मक संकेत म्हणून पाहिला आहे. ते म्हणाले की सरकारने E20 चे लक्ष्य निश्चित केल्याचे फार पूर्वी घडले नाही. मूळ वेळ २०३० होती, परंतु २०% इथेनॉल मिश्रण खूप आधी साध्य झाले होते. सातत्यपूर्ण धोरणात्मक पाठिंबा आणि मजबूत उद्योग सहभाग या दोन्हीमुळे २०२५ पर्यंत हे साध्य होण्यास मदत झाली आहे.
E50 व्हिजनबद्दल ते म्हणाले की, E20 आता राष्ट्रीय आधाररेखा बनली आहे. E50 (५०% इथेनॉल मिश्रित पेट्रोल) निश्चितच साध्य करता येते. यासाठी अनेक मार्ग आहेत. ते म्हणाले, “पहिले, आज उद्योगाने उच्च ब्लेंडिंग टक्केवारीला पाठिंबा देण्यासाठी लक्षणीय क्षमता आणि लवचिकता दर्शविली आहे. दुसरे म्हणजे, भारतात फ्लेक्स-फ्युएल वाहनांना (FFVs) इलेक्ट्रिक वाहनांइतक्याच संधी देऊन सक्षम करण्याची तातडीची गरज आहे. जर भारत जीवाश्म इंधनांपासून दूर जाण्याच्या आपल्या संक्रमणाला गती देण्यास गंभीर असेल, तर FFVs चा विचार EVs सारख्याच धोरणात्मक पातळीवर केला पाहिजे.”
अध्यक्ष मूलतः फ्लेक्स-फ्युएल वाहनांसाठी धोरणात्मक समर्थन आणि प्रोत्साहन/सबसिडी देण्याचे आवाहन करत आहेत. प्रोत्साहनांमुळे दत्तक घेण्यास प्रोत्साहन मिळू शकते आणि हे सुरुवातीच्या टप्प्यात असलेल्या कोणत्याही उद्योगाला लागू होते. एकदा बाजार परिपक्व झाला की, प्रोत्साहने काढून टाकली जातात. आपण इलेक्ट्रिक वाहनांमध्ये हे पाहिले आहे. भविष्यात हायब्रिड आणि फ्लेक्स-फ्युएल वाहनांमध्ये (FFVs) हे पाहू शकतो.
सोमय्या यांचा असा विश्वास आहे की, केवळ विद्युतीकरणाने डिफॉसिलायझेशन साध्य होऊ शकत नाही. केवळ इलेक्ट्रिक वाहनांमध्ये संपूर्ण संक्रमण केल्याने देशाला त्याचे निव्वळ शून्य लक्ष्य साध्य करण्यास मदत होणार नाही. मिश्रित इंधन यामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावतील. शेती, पुनर्जन्म शेती आणि जैव-आधारित मूल्य साखळी ही सर्व भूमिका बजावतील. इथेनॉल हे नेहमीच्या पेट्रोलपेक्षा स्वच्छ जळते. इथेनॉल-मिश्रित पेट्रोलमध्ये शुद्ध पेट्रोलपेक्षा कमी उत्सर्जन होते. मिश्रण वाढले की उत्सर्जन कमी होईल, अशी माहिती देण्यात आली.
