शुक्रवार, 16 ऑक्टोबर 2026
भारत आणि इस्रायलमध्ये होणार मोठा करार, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची परदेशातून मोठी घोषणा
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी इस्रायलच्या दौऱ्यावर आहेत. यावेळी मोदी यांनी दोन्ही देशांमधील संबंध आणखी मजबूत करण्यासाठी एक मोठी घोषणा केली. इस्रायलला संबोधित करताना पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, इस्रायल आणि भारत यांच्यातील मुक्त व्यापार करार (FTA) वरील वाटाघाटी सुरू झाल्या आहेत. तसेच दोन्ही देश लवकरच तो अंतिम करू शकतात.
मात्र पंतप्रधान मोदींच्या घोषणेच्या काही दिवस आधी FTA वर चर्चा करण्यासाठी बैठका सुरू झाल्या. FTA संबंधी बैठकांची पहिली फेरी २३ फेब्रुवारी रोजी सुरू झाली. २६ फेब्रुवारीपर्यंत चालणाऱ्या या बैठकीत दोन्ही देशांचे प्रतिनिधी उपस्थित आहेत. असे मानले जाते की दोन्ही देश लवकरच FTA वर एकमत करू शकतात. आज (26 फेब्रुवारी) पंतप्रधान मोदींच्या इस्रायल दौऱ्याचा शेवटचा दिवस आहे. या भेटीचा प्राथमिक उद्देश द्विपक्षीय संबंध अधिक धोरणात्मक आणि बहुआयामी बनवण्यावर भर देणे आहे, तसेच संरक्षण, विज्ञान आणि तंत्रज्ञान, व्यापार, शेती आणि जल व्यवस्थापन यासारख्या क्षेत्रांना बळकटी देणे आहे.
भारत आणि इस्रायलमधील व्यापार कराराबाबत चर्चा सुरू झाली असली तरी, दोन्ही देशांमधील महत्त्वपूर्ण व्यापार खंड अद्याप दिसून येत नाही. तथापि, व्यापार हळूहळू वाढत आहे. २०२४-२५ या आर्थिक वर्षात, दोन्ही देशांमधील एकूण व्यापार अंदाजे $३.६२-३.७५ अब्ज किंवा अंदाजे $३४० अब्ज इतका होता, ज्यामध्ये भारताची निर्यात अंदाजे $२.१४ अब्ज आणि आयात $१.६ अब्ज होती.
भारत आणि इस्रायलमधील मुक्त व्यापार कराराबद्दल चर्चा नवीन नाहीत. या चर्चा यापूर्वीही झाल्या आहेत, परंतु २०२१ मध्ये त्या थांबल्या होत्या. तथापि, चर्चा पुन्हा एकदा सुरू झाल्या आहेत आणि लवकरच त्या पूर्ण होतील असे म्हटले जात आहे. दरम्यान, भारत आणि इस्रायलमधील व्यापारात प्रामुख्याने हिरे, रसायने, इलेक्ट्रॉनिक्स, कृषी उत्पादने, तंत्रज्ञानावर आधारित वस्तू आणि यंत्रसामग्री यांचा समावेश आहे. तथापि, या व्यापार करारामुळे दोन्ही देशांमधील व्यापाराला गती मिळू शकते. शिवाय, भारत आणि इस्रायलचा अनेक क्षेत्रांमध्ये प्रवेश वाढू शकतो.
भारत आणि इस्रायलमधील भारत-पश्चिम आशिया युरोप आर्थिक कॉरिडॉर (IMEC) च्या अंमलबजावणी आणि I2U2 (भारत-इस्रायल-UAE-USA) च्या चौकटीखाली सहकार्य यावरही चर्चा होण्याची शक्यता आहे. द्विपक्षीय संबंधांना नवीन चालना देण्याच्या उद्देशाने पंतप्रधान मोदी बुधवारी दोन दिवसांच्या इस्रायल दौऱ्यावर आले. नऊ वर्षांत पंतप्रधान मोदींचा हा दुसरा इस्रायल दौरा आहे. पंतप्रधान मोदींचा इस्रायलचा पहिला दौरा जुलै २०१७ मध्ये होता.
