बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य: iStock
भारतामध्ये दररोज कित्येक लोक कार खरेदी करत असतात. यातही अनेक जण ती खरेदी करताना मायलेज आणि किमतीवर विशेष लक्ष देत असतात. मात्र, कारमधील तांत्रिक गोष्टींबद्दल सगळ्यांनाच सविस्तर माहिती नसते. त्यापैकी एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे RPM (Revolutions Per Minute). RPM म्हणजे काय आणि त्याचा मायलेजवर कसा परिणाम होतो, त्याबद्दल जाणून घेणे प्रत्येक वाहनचालकासाठी महत्वाचे ठरू शकते.
कारच्या इन्स्ट्रुमेंट क्लस्टरमध्ये स्पीडोमीटरसोबतच एक वेगळा मीटर दिलेला असतो, ज्यामध्ये साधारण 0 ते 8 किंवा 10 पर्यंत आकडे दिसतात. हाच RPM मीटर असतो. RPM म्हणजे “Revolutions Per Minute”, म्हणजेच इंजिनमधील क्रँकशाफ्ट एका मिनिटात किती वेळा फिरतो, याची माहिती देणारा मापदंड.
कार सुरू केल्यानंतर इंजिनमधील अनेक भाग एकत्रितपणे कार्य करतात. त्यामध्ये क्रँकशाफ्ट हा एक महत्त्वाचा भाग असतो. हा शाफ्ट जितक्या वेळा एका मिनिटात फिरतो, त्याची माहिती RPM मीटरद्वारे मिळते. एक्सिलरेटर दाबल्यावर RPM वाढतो आणि गाडीचा वेगही त्यानुसार वाढतो.
कार चालवताना स्पीडसोबतच RPM मीटरही बदलत राहतो. कमी वेगावर RPM कमी असतो, तर जास्त वेगावर RPM वाढतो. RPM आणि स्पीड यांचा थेट संबंध असल्यामुळे गाडीच्या परफॉर्मन्सवर याचा प्रभाव पडतो.
RPM चा थेट परिणाम कारच्या मायलेजवर होतो. कमी RPM वर गाडी चालवल्यास इंजिन कमी शक्ती वापरते, त्यामुळे इंधनाची बचत होते आणि मायलेज वाढते. उलट, जास्त RPM वर इंजिन अधिक जोरात काम करत असल्यामुळे इंधन जास्त खर्च होते आणि मायलेज कमी होते.
