डोनाल्ड ट्रम्प यांचा मोठा निर्णय! इराणवरील हल्ले स्थगित (फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
Donald Trump Iran Strike Pause: राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी इराणवरील हल्ले रद्द करण्याचा निर्णय घेतल्यानंतर, तेलाच्या किमतींमध्ये घट झाली आणि शेअर बाजारांमध्ये तेजी दिसून आली. भारत या घडामोडींवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे, कारण याचे आर्थिक परिणाम होऊ शकतात. ‘Truth Social’ या सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मवर पोस्ट करताना ट्रम्प यांनी नमूद केले की, अमेरिका इराणच्या ऊर्जा पायाभूत सुविधांवरील हल्ले पाच दिवसांसाठी स्थगित करेल. तेहरानसोबतचा संघर्ष संपुष्टात आणण्याच्या उद्देशाने सुरू असलेल्या चर्चां केले.
त्यांनी पुढे सांगितले की, ही स्थगिती सध्या सुरू असलेल्या बैठका आणि चर्चांच्या यशावर अवलंबून असेल. यावरून असा संकेत मिळतो की, गेल्या तीन आठवड्यांपासून सुरू असलेल्या या संघर्षावर राजनैतिक तोडगा निघण्यास वाव असू शकतो. फेब्रुवारी महिन्याच्या अखेरीस संघर्ष सुरू झाल्यापासून, उच्च-स्तरीय संवादाची ही पहिलीच घटना असल्याचे या घोषणेमुळे अधोरेखित होते. या घोषणेनंतर शेअर बाजारांनी तात्काळ प्रतिक्रिया दिली.
Germany Jobs Crisis: Germany मध्ये कामगारांची तीव्र कमतरता; भारताकडून कुशल कामगारांची वाढती मागणी
अमेरिकन शेअर फ्युचर्समध्ये जवळपास दोन टक्क्यांनी वाढ झाली, ज्यामुळे आधी झालेले नुकसान भरून निघाले. जागतिक तेलाचा मापदंड मानल्या जाणाऱ्या ‘ब्रेंट क्रूड’च्या किमती प्रति बॅरल ११४ डॉलरवरून १०० डॉलरच्या खाली घसरल्या. सुरुवातीच्या घसरणीनंतर युरोपियन बाजारपेठांमध्येही सकारात्मक कल दिसून आला; तसेच गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास वाढल्यामुळे क्रिप्टोकरन्सीच्या बाजारपेठेतही तेजी आली.
विश्लेषकांच्या मते, या निर्णयामुळे ‘हॉर्मुझची सामुद्रधुनी’ जी जागतिक तेल पुरवठ्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वाची जलवाहतूक मार्गिका आहे. येथून होणारा ऊर्जा पुरवठा पूर्ववत करण्यास मदत होऊ शकते. तथापि, अनिश्चितता अजूनही कायम आहे. इराणशी संबंधित प्रसारमाध्यमांनी ट्रम्प यांच्या या घोषणेचे वर्णन ‘माघार’ असे केले आहे; तर काही अहवालांमध्ये असा दावा करण्यात आला आहे की, हे विधान करण्यापूर्वी कोणत्याही प्रकारचे प्रत्यक्ष किंवा मध्यस्थीद्वारे झालेले चर्चासत्र पार पडले नव्हते.
या संघर्षाचा जागतिक ऊर्जा क्षेत्रावर आधीच परिणाम झाला आहे. इराणने केलेल्या क्षेपणास्त्र हल्ल्यांमुळे कतारमधील एका प्रमुख ‘गॅस-टू-लिक्विड्स’ प्रकल्पाचे नुकसान झाले, ज्यामुळे या प्रकल्पाचा काही भाग किमान एका वर्षासाठी बंद ठेवावा लागला. इंधनाच्या वाढत्या किमतींचे परिणाम विविध अर्थव्यवस्थांमध्ये आता स्पष्टपणे दिसून येऊ लागले आहेत. अमेरिकेत, केवळ एका महिन्यात डिझेलच्या किमती ४० टक्क्यांहून अधिक वाढल्या आहेत; ज्यामुळे पुरवठा साखळी आणि ग्राहक किमतींबाबतच्या चिंतांमध्ये भर पडली आहे.
Trump च्या निर्णयाने बाजार उसळला, GIFT Nifty 4% ने वाढला, 23,000 चा आकडा पार होण्याची आशा
सोमवारी बाजारात तेजी दिसून आली असली, तरी गुंतवणूकदार अजूनही सावध पवित्रा घेत आहेत. या संघर्षाने बंधपत्र बाजारातील अस्थिरता वाढवली आहे; आणि वाढत्या महागाईच्या जोखमीच्या पार्श्वभूमीवर, व्याजदरांमध्ये वाढ होण्याची शक्यताही अधिकच बळावली आहे. भारतासाठी, तेलाच्या किमतींमधील घसरणीमुळे तात्काळ दिलासा मिळाला आहे. कच्च्या तेलाच्या जगातील सर्वात मोठ्या आयातदारांपैकी एक असल्याने, किमतींमधील चढ-उतारांचा भारतावर मोठा परिणाम होतो.
तेलाच्या किमती कमी झाल्यामुळे महागाई नियंत्रणात आणण्यास आणि सरकारवरील आर्थिक ताण कमी करण्यास मदत होऊ शकते. शिवाय, आखाती प्रदेशातील परिस्थिती अजूनही चिंतेचा विषय बनलेली आहे. तिथे लक्षावधी भारतीय नागरिक कार्यरत आहेत; अशा परिस्थितीत, या प्रदेशातील तणाव वाढल्यास त्यांच्या रोजगारावर, तसेच भारतीय अर्थव्यवस्थेत येणाऱ्या अत्यंत महत्त्वाच्या परकीय गंगाजळीवर विपरीत परिणाम होऊ शकतो.
