(फोटो सौजन्य - Social Media)
खरं तर, इराणवरील हल्ल्यानंतर, जागतिक तेल आणि वायू बाजारपेठेत लक्षणीय अशांतता दिसून येत आहे. मध्य पूर्वेतील वाढत्या तणावाचा थेट परिणाम ऊर्जा किमती आणि ऊर्जा कंपन्यांच्या शेअर्सवर झाला आहे. इराणी ड्रोन हल्ल्यानंतर सावधगिरीचा उपाय म्हणून सौदी अरामको त्यांची रास तनुरा रिफायनरी बंद करत असल्याचे वृत्त आलं आहे. ही साइट सौदी अरेबियातील सर्वात मोठ्या आणि सर्वात धोरणात्मक ऊर्जा साइट्सपैकी एक आहे. या हल्ल्याच्या बातमीमुळे ब्रेंट क्रूडच्या किमती अचानक वाढल्या आहेत.
रशियन शेअर बाजार तेजी अनुभवत आहे. विशेषतः रशियन तेल आणि वायू कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये मोठी वाढ दिसून येत आहे. रोझनेफ्ट, लुकोइल, गॅझप्रॉम नेफ्ट आणि नोव्हाटेक यांचे शेअर्स सर्वात जास्त तेजीत आहेत. गुंतवणूकदारांना आशा आहे की जर आखाती प्रदेशातून पुरवठा प्रभावित झाला तर पर्यायी स्रोत म्हणून रशियन तेलाची मागणी वाढू शकते. 2025 मध्ये, रशियाने एकूण अंदाजे 238 दशलक्ष टन तेल निर्यात केले, ज्यापैकी अंदाजे 80% चीन आणि भारताताने केले आहे.
सोमवार, २ मार्च रोजी रशियन शेअर बाजाराच्या MOEX चा मुख्य निर्देशांक सुमारे 1.50 टक्क्यांनी वाढताना दिसत आहे. तेल आणि वायू कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये रोसनेफ्टमध्ये 6 टक्के, नोव्हाटेकमध्ये 3 टक्के, लुकोइलमध्ये 2 टक्के, गॅझप्रॉममध्ये 1 टक्के आणि टॅटनेफ्टमध्ये सुमारे 3.5 टक्के अशी नेत्रदीपक वाढ दिसून येत आहे.
कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यातील वाढत्या संकटामुळे ही वाढ झाली आहे. मध्य पूर्वेतील परिस्थितीमुळे ब्रेंट क्रूडच्या किमतीत जवळपास 15% वाढ झाली आहे. आंतरराष्ट्रीय बेंचमार्क ब्रेंट क्रूड प्रति बॅरल 79.50 डॉलर्सच्या आसपास व्यवहार करत होता. बाजारातील अस्थिरता अजूनही उच्च आहे आणि विश्लेषकांचा असा विश्वास आहे की संघर्ष तीव्र झाल्यास किमती आणखी वाढू शकतात.
खरं तर, युद्धादरम्यान तणावाचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे होर्मुझची सामुद्रधुनी, जी जगातील सर्वात महत्त्वाच्या सागरी तेल मार्गांपैकी एक आहे. आखातातील तेलाचा मोठा भाग या मार्गाने जागतिक बाजारपेठेत पोहोचतो. जर युद्धामुळे टँकर वाहतूक विस्कळीत झाली तर त्यामुळे पुरवठ्यात गंभीर व्यत्यय येऊ शकतो.
RBC कॅपिटल मार्केट्समधील जागतिक कमोडिटी स्ट्रॅटेजीच्या प्रमुख हेलिमा क्रॉफ्ट यांनी गुंतवणूकदारांना इशारा दिला की दीर्घकाळ युद्ध झाल्यास आखाती प्रदेशातील प्रचंड तेल साठे अडकून पडू शकतात. अनेक विश्लेषकांना आता सर्वात वाईट परिस्थितीत कच्च्या तेलाच्या किमती 100 डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत पोहोचण्याची अपेक्षा आहे.
इराणवरील हल्ल्यांमुळे जागतिक ऊर्जा बाजारपेठेत अनिश्चितता वाढली आहे हे लक्षात घेण्यासारखे आहे. रशियन कंपन्यांना संभाव्य नफा दिसत असला तरी, जागतिक अर्थव्यवस्थेला तेलाच्या किमती वाढण्याचा धोका आहे. येत्या काळात परिस्थिती कोणत्या दिशेने विकसित होते यावर तेल बाजाराची दिशा मुख्यत्वे अवलंबून असेल.
