रविवार, 8 नोव्हेंबर 2026
फोटो सौजन्य - Social Media
आजच्या डिजिटल युगात सायबर सिक्युरिटी आणि एथिकल हॅकिंग हे करिअरचे अत्यंत वेगाने वाढणारे क्षेत्र ठरत आहे. इंटरनेटचा वापर वाढल्यामुळे कंपन्यांचा डेटा, आर्थिक व्यवहार आणि वैयक्तिक माहिती सुरक्षित ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे झाले आहे. त्यामुळे सायबर सुरक्षा तज्ञांची मागणी दिवसेंदिवस वाढत आहे. योग्य पात्रता आणि कौशल्ये असल्यास या क्षेत्रात उत्तम करिअर घडवता येऊ शकते.
सायबर सिक्युरिटीमध्ये करिअर करायचे असल्यास विद्यार्थ्यांनी दहावीनंतरच योग्य दिशा निवडणे आवश्यक आहे. इयत्ता ११वी-१२वी विज्ञान शाखेतून पूर्ण करणे गरजेचे असून भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि गणित (PCM) विषय असणे आवश्यक मानले जाते. बारावीनंतर बीएससी (सायबर सिक्युरिटी), बीटेक (कंप्युटर सायन्स), बीसीए किंवा माहिती तंत्रज्ञानाशी संबंधित अभ्यासक्रम करता येतात. काही अभ्यासक्रमांसाठी प्रवेश परीक्षा देणे आवश्यक असते, त्यानंतरच विद्यार्थ्यांना महाविद्यालयात प्रवेश मिळतो.
सायबर सिक्युरिटीमध्ये विविध अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत. बीएससी सायबर सिक्युरिटी, बीटेक संगणक विज्ञान अभियांत्रिकी (सायबर सिक्युरिटी स्पेशलायझेशन), बीसीए ऑनर्स, तसेच आयटी व्यवस्थापन आणि सायबर सुरक्षा यांसारखे कोर्स विद्यार्थ्यांना उपलब्ध आहेत. या अभ्यासक्रमांद्वारे नेटवर्क सिक्युरिटी, एथिकल हॅकिंग, डेटा प्रोटेक्शन, क्रिप्टोग्राफी यांसारख्या महत्त्वाच्या विषयांचे ज्ञान दिले जाते.
देशात अनेक नामांकित संस्था सायबर सिक्युरिटीचे शिक्षण देतात. NIELIT, अमिटी युनिव्हर्सिटी, शारदा विद्यापीठ, हिंदुस्तान इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी अँड सायन्स, तसेच स्वामी विवेकानंद विद्यापीठ यांसारख्या संस्थांमध्ये या क्षेत्रातील अभ्यासक्रम उपलब्ध आहेत. या संस्थांमधून शिक्षण घेतल्यास विद्यार्थ्यांना उद्योगक्षेत्रात चांगल्या संधी मिळतात.
सायबर गुन्ह्यांचे प्रमाण वाढत असल्यामुळे एथिकल हॅकर्सची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची ठरते. एथिकल हॅकिंग म्हणजे कंपनीच्या परवानगीने तिच्या सिस्टीममधील त्रुटी शोधणे आणि त्या दुरुस्त करणे. यामुळे डेटा चोरी, फसवणूक किंवा आर्थिक नुकसान टाळता येते. अनेक कंपन्या त्यांच्या नेटवर्कची सुरक्षा मजबूत करण्यासाठी एथिकल हॅकर्सची नियुक्ती करतात. एकूणच, सायबर सिक्युरिटी हे क्षेत्र सुरक्षित आणि उज्ज्वल करिअर पर्याय म्हणून पुढे येत आहे. योग्य शिक्षण, कौशल्ये आणि सतत अद्ययावत राहण्याची तयारी असेल तर या क्षेत्रात मोठ्या प्रमाणावर यश मिळवता येऊ शकते.
