रविवार, 5 जुलै 2026
फोटो सौजन्य- सोशल मीडिया
Vocational Courses After 10th: आजच्या काळात चांगली नोकरी मिळवण्यासाठी फक्त पदवी असणे पुरेसे नाही. बदलत्या जॉब मार्केटमध्ये कंपन्या अशा तरुणांना अधिक महत्त्व देत आहेत, ज्यांच्याकडे प्रात्यक्षिक कौशल्ये आहेत. याच कारणामुळे १० वी आणि १२ वी नंतर व्होकेशनल कोर्सेस करण्याचा कल वेगाने वाढत आहे. या कोर्सेसचे वैशिष्ट्य म्हणजे हे कमी वेळेत पूर्ण करता येतात आणि यांच्या माध्यमातून थेट नोकरी किंवा फ्रीलांसिंगच्या संधी मिळू शकतात. चला तर मग जाणून घेऊया १० वी नंतर कोणते व्होकेशनल कोर्सेस केल्यानंतर ५०,००० रुपयांपर्यंतची नोकरी मिळू शकते.
डिजिटल प्लॅटफॉर्मचा वापर वेगाने वाढल्यामुळे डिजिटल मार्केटिंग प्रोफेशनल्सची मागणी सातत्याने वाढत आहे. या कोर्समध्ये एसईओ (SEO), सोशल मीडिया मार्केटिंग, ईमेल मार्केटिंग, गुगल ॲड्स, कंटेंट मार्केटिंग आणि ऑनलाईन प्रमोशनशी संबंधित तांत्रिक माहिती दिली जाते. हा कोर्स साधारणपणे ३ ते १२ महिन्यांचा असतो. हा कोर्स केल्यानंतर डिजिटल मार्केटिंग एक्झिक्यूटिव्ह, एसईओ स्पेशलिस्ट किंवा सोशल मीडिया फ्रीलांसर म्हणून काम करता येते.
जर एखाद्याला कल्पक किंवा क्रिएटिव्ह कामात रस असेल, तर ग्राफिक डिझायनिंग हा एक उत्तम पर्याय ठरू शकतो. आज वेबसाईट्स, मोबाईल ॲप्स, सोशल मीडिया जाहिराती आणि ब्रँडिंगसाठी डिझायनर्सची मागणी सातत्याने वाढत आहे. या कोर्समध्ये फोटोशॉप, इलस्ट्रेटर, कॅनव्हा (Canva), लोगो डिझाइन आणि सोशल मीडिया पोस्ट, बॅनर तसेच यूआय-यूएक्सची मूलभूत माहिती दिली जाते. हा कोर्स साधारणपणे ६ ते १२ महिन्यांचा असतो. हा कोर्स पूर्ण केल्यानंतर सुरुवातीचा पगार १५,००० ते ५०,००० रुपये किंवा त्यापेक्षा जास्त असू शकतो.
आरोग्य क्षेत्रात (Health Sector) नेहमीच प्रशिक्षित कर्मचाऱ्यांची गरज भासते. हॉस्पिटल्स, क्लिनिक्स आणि डायग्नोस्टिक सेंटर्स सातत्याने स्किल्ड हेल्थकेअर स्टाफची भरती करत असतात. या कोर्समध्ये बेसिक नर्सिंग, पेशंट केअर, प्रथमोपचार (First Aid), पॅथॉलॉजी टेस्टिंग आणि लॅब उपकरणांच्या वापराचे प्रशिक्षण दिले जाते. याचा कालावधी ६ महिने ते २ वर्षांपर्यंत असू शकतो. कोर्स पूर्ण केल्यानंतर हेल्थ केअर असिस्टंट किंवा मेडिकल लॅब टेक्निशियन म्हणून नोकरी मिळू शकते. यामध्ये सुरुवातीचा पगार १२,००० ते ३०,००० रुपयांपर्यंत असू शकतो.
देशात ग्रीन एनर्जी (हरित ऊर्जा) आणि सोलर प्रोजेक्ट्सचा वेगाने विस्तार होत आहे. अशा परिस्थितीत या क्षेत्रातील प्रशिक्षित तंत्रज्ञांची मागणीही सातत्याने वाढत आहे. या कोर्समध्ये सोलर पॅनल इन्स्टॉलेशन, मेंटेनन्स (देखभाल) आणि एनर्जी सिस्टमची मूलभूत माहिती दिली जाते. याचा कालावधी ३ ते ९ महिने असतो. कोर्स पूर्ण केल्यानंतर सोलर टेक्निशियन, एनर्जी सिस्टम असिस्टंट किंवा प्रोजेक्ट सपोर्ट स्टाफ म्हणून काम करता येते.
फूड इंडस्ट्री सध्या वेगाने वाढत असून प्रोसेस्ड फूडच्या (प्रक्रिया केलेले अन्न) वाढत्या बाजारपेठतेमुळे या क्षेत्रात रोजगाराच्या अनेक संधी उपलब्ध होत आहेत. या कोर्समध्ये फूड सेफ्टी, बेकिंग टेक्निक्स, पॅकेजिंग आणि प्रॉडक्ट डेव्हलपमेंटचे प्रशिक्षण दिले जाते. हा कोर्स ३ ते ६ महिन्यांचा असतो. कोर्स पूर्ण केल्यानंतर बेकरी ते फूड प्रोसेसिंग टेक्निशियन आणि क्वालिटी ॲनालिस्ट (Quality Analyst) सारख्या प्रोफाइलवर काम करता येते.
