शुक्रवार, 13 नोव्हेंबर 2026
जनगणना २०२६ चे वेळापत्रक जाहीर! 'या' दिवसापासून होणार सुरुवात (Photo Credit- AI)
२०२१ मध्ये होणारी जनगणना, जी कोविड-१९ साथीच्या आजारामुळे पुढे ढकलण्यात आली होती, ती आता पुन्हा सुरू केली जात आहे. ही जनगणना दोन टप्प्यात केली जाईल: पहिला टप्पा घरांची यादी असेल आणि दुसरा टप्पा लोकसंख्या मोजणी असेल. जनगणना १ एप्रिल २०२६ रोजी सुरू होईल आणि २८ फेब्रुवारी २०२७ पर्यंत चालेल.
१ मार्च २०२७ च्या मध्यरात्री संपूर्ण देशासाठी अंतिम लोकसंख्या आकडेवारीसाठी संदर्भ वेळ मानली जाईल. तथापि, लडाख, जम्मू आणि काश्मीर, हिमाचल प्रदेश आणि उत्तराखंड या बर्फाच्छादित किंवा दुर्गम भागांसाठी नियम आणि वेळापत्रकात थोडेफार फरक असू शकतात.
गेल्या डिसेंबरमध्ये मोदी सरकारने या कामासाठी ११,७१८ कोटी रुपयांपेक्षा जास्त बजेट मंजूर केले. या जनगणनेत एक मोठा बदल म्हणजे लोकसंख्येच्या मोजणीसह जातीची माहिती समाविष्ट करणे. हे जगातील सर्वात मोठे प्रशासकीय काम आहे, ज्यासाठी जमिनीवर सुमारे ३० लाख कर्मचाऱ्यांची आवश्यकता आहे. ही भारतातील पहिली डिजिटल जनगणना असेल, जिथे पेन आणि कागदाऐवजी मोबाइल अॅप वापरून घरोघरी जाऊन माहिती गोळा केली जाईल.
अचूकता सुनिश्चित करण्यासाठी आणि त्रुटी कमी करण्यासाठी एक समर्पित पोर्टल तयार करण्यात आले आहे. सरकार म्हणते की डेटा अशा प्रकारे संग्रहित केला जाईल की कोणत्याही नियोजनासाठी आवश्यक असलेला डेटा एका बटणाच्या क्लिकवर मिळू शकेल. CaaS (सेन्सस अ‍ॅज अ सर्व्हिस) नावाची एक नवीन सेवा सर्व सरकारी मंत्रालयांना स्वच्छ आणि व्यवस्थित डेटा प्रदान करेल.
जनगणना पथकातील प्रत्येक सदस्य तुमच्या घरी भेट देईल आणि तुम्हाला दोन वेगवेगळे प्रश्न विचारेल. पहिला संच तुमच्या घरातील सुविधांबद्दल विचारेल, तर दुसरा संच तुमच्या कुटुंबातील सदस्यांची माहिती गोळा करेल. सामान्यतः, तुमच्या क्षेत्रातील सरकारी शाळेतील शिक्षक हे काम करतील आणि राज्य सरकार त्यांना त्यांच्या नियमित कर्तव्यांव्यतिरिक्त ही जबाबदारी सोपवेल.
CENSUS Notification : भारतात जनगणना दोन टप्प्यात होणार, सरकारकडून राजपत्र अधिसूचना जारी
संपूर्ण प्रक्रियेचे निरीक्षण करण्यासाठी एक विशेष पोर्टल, सीएमएमएस, तयार करण्यात आले आहे, ज्यामुळे सरकारला जनगणनेची प्रगती रिअल टाइममध्ये ट्रॅक करता येईल. तुम्हाला प्रगणक येईपर्यंत वाट पाहण्याची गरज नाही. तुमच्या परिसरात जनगणना सुरू होण्याच्या १५ दिवस आधी तुम्ही जनगणना अॅप किंवा पोर्टल वापरून तुमची माहिती स्वतः प्रविष्ट करू शकता. ही प्रक्रिया डिजिटल असल्याने, संपूर्ण डेटा सुरक्षितता सुनिश्चित करण्यासाठी कठोर उपाययोजना करण्यात आल्या आहेत.
