शनिवार, 14 नोव्हेंबर 2026
डोकेदुखी, बीपी, मधुमेहासह १४१ औषधांचे नमुने नापास! केंद्रीय औषध नियंत्रण संस्थेच्या तपासणीत आढळले दर्जाहीन
भारतात तयार झालेल्या १४१ औषधांचे नमुने केंद्रीय औषध मानक नियंत्रण संस्थेच्या (सीडीएससीओ) तपासणीत नापास झाले आहेत. यातील ४६ औषधे हिमाचल प्रदेशातील बद्दी, बरोटीवाला, नालागड, कलाब, उना आणि सोलन येथे तयार करण्यात आली होती. तपासणीत नापास झालेल्या बहुतेक नमुन्यांचा उपयोग डोकेदुखी, पोटदुखी, रक्तदाब, मधुमेह, अल्सर आणि विविध संसर्गजन्य रोगांवर उपचार करण्यासाठी केला जातो. कर्करोग आणि हृदयरोगासारख्या गंभीर आजारांवरील औषधांचे नमुने देखील तपासणीत नापास झाले आहेत. सीडीएससीओने मार्च महिन्यात जारी केलेल्या औषध सतर्कतेनुसार, गुणवत्ता चाचणीत नापास झालेली ही औषधे ‘मानक दर्जाची नाहीत’ (एनएसक्यू) असे घोषित करण्यात आले होते.(फोटो सौजन्य – istock)
औषध नियंत्रकाने संबंधित कंपन्यांना नोटिसा बजावून त्यांचा साठा परत मागवण्याचे आदेश दिले आहेत. हिमाचलमध्ये उत्पादित होणाऱ्या औषधांमध्ये कर्करोग आणि हृदयरोगासारख्या गंभीर आजारांवर उपचार करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या औषधांचा समावेश आहे. त्या औषधांचे नमुने देखील मानकांमध्ये अयशस्वी ठरले आहेत. औषध आणि सौंदर्यप्रसाधन कायद्यानुसार कारवाईः ज्या औषध कंपन्यांचे नमुने औषध आणि सौंदर्यप्रसाधन कायद्यानुसार मानकांची पूर्तता करत नाहीत, त्यांच्यावर कारवाई केली जाईल. औषध नियंत्रक एखाद्या औषध कंपनीचा परवाना निलंबित किंवा रद्द करू शकतो आणि दंडही आकारू शकतो
नमुने अयशस्वी ठरल्याने आरोग्य विभाग आणि औषध नियंत्रक विभागाच्या कामकाजावर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. अयशस्वी ठरलेल्या औषधामध्ये जानेवारी २०२४ मध्ये उत्पादित केलेल्या काही औषधांचा समावेश आहे. तथापि, नमुने अयशस्वी ठरल्यानंतर, औषध नियंत्रक विभागाने अयशस्वी नमुन्यांच्या बॅचमधील सर्व साठा परत मागवला आहे.
Malaria Day: मलेरियाबाबतचे गैरसमज करा दूर! जाणून घ्या तज्ज्ञांनी दिलेली सविस्तर माहिती
उत्पादन औषध आणि सौंदर्यप्रसाधन कायद्यानुसार, युनिटमधून कोणतेही औषध पुरवण्यापूर्वी नमुना तपासणी करणे बंधनकारक नाही.औषध नियंत्रक विभाग यादृच्छिक नमुना तपासणी करतो. तपासणीनंतर औषधाचा नमुना अयशस्वी ठरल्यास, संपूर्ण साठा परत मागवला जातो.कायद्यानुसार, औषधाची गुणवत्ता सुनिश्चित करण्याची संपूर्ण जबाबदारी उत्पादकाची आहे, असे सहाय्यक औषध नियंत्रक आशिष रैना यांनी स्पष्ट केले.
Ans: नियामक तपासणीत दर्जा, सुरक्षितता किंवा प्रभावीपणाच्या निकषांवर उतरू न शकणारी औषधे नापास ठरवली जातात.
Ans: डोकेदुखी, रक्तदाब (BP), मधुमेह यांसारख्या आजारांवरील काही औषधांचे नमुने नापास झाल्याचे आढळले.
Ans: अशा औषधांमुळे अपेक्षित परिणाम मिळत नाहीत किंवा दुष्परिणाम होण्याची शक्यता वाढते.
