शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
Drone War : अमेरिकेने टेकले गुडघे? ड्रोन हल्ल्यांपासून वाचण्यासाठी युक्रेनचा आधार, स्काय मॅप’साठी पसरले हात (फोटो सौजन्य: सोशल मीडिया)
स्काय मॅम हे इराणच्या शाहेद ड्रोन्सचा शोध घेण्यासाठी आणि त्यांना हवेतच हाँणून पाडण्यासाठी डिझाइन करण्यात आलेले सॉफ्टवेअर आहे. या रडार आणि सेन्सरकडून मिळाणाऱ्या माहितीमुळे शत्रूच्या ड्रोनचे अचूक लोकेशन आणि व्हिडीओ फीडवर दिसते. यामुळे शत्रूच्या ड्रोन्सला सहजपणे नष्ट करता येते. ही यंत्रणा अमेरिकेने सौदी अरेबिया(Saudia Arabia)त तैनात केली असून युक्रेनचे लष्करी अधिकारीच अमेरिकन सैन्याला प्रशिक्षण देणार आहेत.
इराणपासून सुमारे ६४० किमी अंतरावर असलेल्या प्रिन्स सुल्तान एअर बेसवर हल्ल्याने अमेरिकेची झोप उडाली आहे. या हल्ल्यांमध्ये अमेरिकेचे मोठे नुकसान झाले आहे. अमेरिकेचे E-3 AWACS रडार विमान नष्ट झाले आहे. तसेच KC-135 मध्ये इंधन भरणारे टँकर्स आणि THAAD क्षेपणास्त्र प्रणालीचेही गंभीर नुकसान झाले आहे. यानुकसानीनंतर अमेरिकेच्या पेंटागॉनने ऑपरेशन एपिक फ्युरी अंतर्गत ३५० दशलक्ष डॉलर्सचा निधी सुधारणांसाठी मंजूर केला आहे.
काही आठवड्यांपूर्वीच युक्रेनेच अध्यक्ष वोलोडिमिर झेलेन्स्की (Volodymir Zelensky) यांनी अमेरिकेला मदतीची ऑफर दिली होती. ही ऑफर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी फेटाळली होती. आम्हाला मदतीची गरज नाही असे ट्रम्प यांनी म्हटले होते. आता मात्र इराणच्या ड्रोन हल्ल्यांनी अमेरिकेचा थरकाप उडाला असून अखेर युक्रेनची मदत घ्यावीच लागली आहे.
संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते, जगातील सर्वात शक्तिशाली सैन्य मानले जाणाऱ्या अमेरिकेला एका छोट्या देशावर अवलंबून राहवे लागणे हे त्यांच्या हवाई संरक्षण दलातील आणि संरक्षण व्यवस्थेतील त्रुटी उघड्या पाडते. प्रदीर्घ काळापासून अमेरिका (America) या त्रुटींकडे दुर्लक्ष करत होता. याचच फायदा इराणने घेतला आहे. मात्रही मदत आणि जागतिक समीकरणात अमेरिकेची हतबलता आणि युक्रेनच्या वाढत्या तांत्रिक शक्तीचे हे उदाहरण मानले जात आहे.
Ans: युक्रेनची स्काय मॅम यंत्रणा ही कमांड-अँड-कंट्रोल प्लॅटफॉर्म यंत्रणा आहे. हे यंत्रणा इराणच्या शाहेद सारख्या घातक ड्रोन्सचा शोध घेते आणि अचूक लोकेशन शोधून काढते. यानंतर रडारवर मिळालेल्या माहितीमुळे शत्रूचे ड्रोन सहज नष्ट करता येते.
Ans: सौदी अरेबियातील अमेरिकेच्या प्रिन्स सुल्तान एअर बेसवर इराणच्या हल्ल्यांनी प्रचंड नुकसान केले आहे. अमेरिकेच्या प्रगत संरक्षण प्रणाली आणि महागड्या विमानांचे प्रचंड नुकसान झाले आहे. यामुळे इराणी ड्रोन्सला रोखण्यासाठी अमेरिकेला युक्रेनच्या तंत्रज्ञानाची गरज पडली आहे.
