गुरुवार, 22 ऑक्टोबर 2026
बिघडलेले हार्मोन्स नैसर्गिकरित्या होतील कंट्रोल! शरीरात दिसणाऱ्या थायरॉईडच्या 'या' लक्षणांकडे अजिबात करू नका दुर्लक्ष
थायरॉईड म्हणजे काय?
बिघडलेले हार्मोन्स कंट्रोल करण्यासाठी उपाय?
शरीरात हार्मोन्स असंतुलित का होतात?
चुकीची जीवनशैली, पोषक घटकांचा अभाव, मानसिक तणाव, शारीरिक हालचालींची कमतरता, खाण्यापिण्याच्या सवयींमध्ये सतत होणारे बदल, अपुरी झोप इत्यादी अनेक गोष्टींचा परिणाम आरोग्यावर लगेच दिसून येतो. त्यामुळे शरीराची काळजी घेणे आवश्यक आहे. महिलांमध्ये प्रामुख्याने दिसून येणारा आजार म्हणजे थायरॉइड. थायरॉइड ग्रंथी शरीरास आवश्यक असलेले हार्मोन्स तयार करते, पण हेच हार्मोन्स तयार करताना अडथळे निर्माण झाल्यास शरीरात अनेक बदल होतात. याला हायपोथायरॉइडिझम असे म्हणतात. शरीरातील ग्रंथी कमी गतीने काम करत असल्यास थायरॉइड वाढण्याची शक्यता असते. ज्याच्या परिणामामुळे शरीरात थकवा, अशक्तपणा जाणवू लागतो. थायरॉइड ग्रंथी गरजेपेक्षा जास्त काम करतात त्या स्थितीला हायपर थायरॉइडिझम असे म्हणतात. शरीरात थायरॉइडची पातळी वाढल्यानंतर घशात वेदना होणे, घसा दुखणे यांसारखी लक्षणे दिसू लागतात. जगभरातील सुमारे १२% लोकांच्या त्यांच्या आयुष्यात एकदा तरी थायरॉइडच्या समस्येला सामोरे जावे लागते. चला तर जाणून घेऊया थायरॉइड झाल्यानंतर दिसून येणारी लक्षणे आणि थायरॉइड कमी करण्यासाठी नैसर्गिक उपाय.(फोटो सौजन्य – istock)
तरुण वयात Breast Cancer होण्यास कारणीभूत ठरतात ‘ही’ गंभीर कारणे, स्तनात गाठी होऊ नये आहारात करा बदल
भारतामध्ये पुरुषांच्या तुलनेत महिलांना थायरॉइडची लागण होते. वेगवेगळ्या प्रकारच्या थायरॉइडमुळे शरीरात विविध लक्षणे जाणवू लागतात. तसेच थायरॉइड हा कोणताही आजार नसून शरीरातील एक ग्रंथी आहे. वाढत्या वयात शरीरात होणाऱ्या हार्मोनल बदलांमुळे थायरॉइड वाढण्याची शक्यता असते. हायपोथायरॉईडीझम झाल्यानंतर ग्रंथी कमी प्रमाणात हार्मोन्स तयार करतात, ज्यामुळे शरीराची प्रक्रिया मंदावते. यामुळे झपाट्याने वजन वाढणे यांसारखी विविध लक्षणे दिसू लागतात. हायपरथायरॉईडीझम झाल्यानंतर ग्रंथी गरजेपेक्षा जास्त हार्मोन्स तयार करते, ज्यामुळे शरीराची क्रिया वेगवान होते आणि वजन झपाट्याने कमी होऊन जाते.
थायरॉईड झाल्यानंतर घाबरून न जाता वेळीच योग्य ते औषध उपचार आणि चाचण्या करून निदान करावे. यामुळे शरीराला आराम मिळतो. डॉक्टरांच्या सल्ल्याने रक्ताची ‘TSH, T3, T4’ चाचणी करून घ्यावी. याशिवाय थायरॉईडची औषध रिकाम्या पोटी खावीत. थायरॉईड झाल्यानंतर दैनंदिन आहारात अक्रोड, बदाम, अंडी, मासे (ओमेगा-३ साठी), आयोडीनयुक्त मीठ, ब्राझील नट्स इत्यादी पदार्थांचे सेवन करावे. या पदार्थांच्या सेवनामुळे शरीराला तात्काळ ऊर्जा मिळेल आणि थायरॉईड नियंत्रणात राहण्यास मदत होते. थायरॉईड झाल्यानंतर तो कधीच पूर्णपणे बरा होत नाही. त्यामुळे जीवनशैलीत बदल करून शरीराची काळजी घेणे आवश्यक आहे.
Ans: सतत थकवा आणि अशक्तपणा, अकारण वजन वाढणे (हायपो) किंवा कमी होणे.
Ans: कच्ची कोबी, ब्रोकोली, फ्लॉवर, सोयाबीन पदार्थ (सोया मिल्क, टोफू).
Ans: लेव्होथायरॉक्सिन (Levothyroxine) सारखी औषधे सहसा सकाळी रिकाम्या पोटी, नाश्त्याच्या किमान ३०-६० मिनिटे आधी घेणे सर्वात प्रभावी मानले जाते.
