मंगळवार, 3 नोव्हेंबर 2026
जागतिक तेल संकटात दिलासा; ३२ देशांनी ४०० दशलक्ष बॅरल तेलाचे उघडले आपत्कालीन साठे
Top 10 Oil Producing Countries 2026 : जागतिक अर्थव्यवस्थेचे चाक ज्या इंधनावर चालते (Oil Production), ते म्हणजे ‘तेल’. ज्या देशाकडे तेलाचे साठे आहेत, तो देश आज जगावर राज्य करत आहे, असे म्हटले तर वावगे ठरणार नाही. रशिया-युक्रेन युद्ध आणि मध्यपूर्वेतील वाढता तणाव यामुळे तेलाच्या किमती आणि उत्पादनाकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. नुकत्याच समोर आलेल्या आकडेवारीनुसार, जगातील टॉप १० तेल उत्पादक देशांच्या यादीत मोठे फेरबदल झाले आहेत. चला तर मग जाणून घेऊया, सध्या जगात कोणता देश सर्वात जास्त तेल काढत आहे आणि या शर्यतीत कोण पुढे आहे.
अमेरिका सध्या दररोज सुमारे १३.५ ते १३.८ दशलक्ष बॅरल कच्च्या तेलाचे उत्पादन करत आहे. शेल गॅस आणि प्रगत तंत्रज्ञानाच्या जोरावर अमेरिकेने सौदी अरेबियाला मागे टाकून अव्वल स्थान पटकावले आहे. जगाच्या एकूण उत्पादनात अमेरिकेचा वाटा २०% पेक्षा जास्त आहे.
सौदी अरेबिया दररोज १०.५ ते ११ दशलक्ष बॅरल उत्पादनासह दुसऱ्या स्थानावर आहे. सौदी अरेबियाकडे जगातील सर्वात कमी खर्चात तेल काढण्याचे तंत्रज्ञान आणि प्रचंड मोठे साठे आहेत. ‘ओपेक+’ (OPEC+) देशांचे नेतृत्व करत हा देश जागतिक किमतींवर नियंत्रण ठेवतो.
युक्रेन युद्धामुळे लादलेल्या अनेक आंतरराष्ट्रीय निर्बंधांनंतरही रशियाने दररोज १० ते १०.५ दशलक्ष बॅरल उत्पादन सुरू ठेवले आहे. रशियासाठी भारत आणि चीन हे सध्या सर्वात मोठे ग्राहक बनले आहेत. रशिया आजही जगातील तिसरा सर्वात मोठा उत्पादक देश म्हणून आपले स्थान टिकवून आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Persian Gulf Energy Supply: पर्शियन आखातातून कोणत्या देशांना ऊर्जा पुरवठा होतो; भारत त्यांच्यावर किती अवलंबून आहे?
कॅनडा दररोज सुमारे ५.८ दशलक्ष बॅरल तेलाचे उत्पादन करून चौथ्या क्रमांकावर पोहोचला आहे. कॅनडाचे बहुतेक तेल अल्बर्टा प्रांतातील ऑईल सँड्समधून येते. अमेरिका हा कॅनडाचा सर्वात मोठा खरेदीदार आहे.
चीन केवळ तेलाचा मोठा ग्राहकच नाही, तर उत्पादनातही आघाडीवर आहे. दररोज ४.३ दशलक्ष बॅरल उत्पादन करून चीन पाचव्या क्रमांकावर आहे. मात्र, चीनची गरज इतकी मोठी आहे की त्यांना उत्पादनापेक्षा कित्येक पट जास्त तेल आयात करावे लागते.
इराक दररोज ४.२ दशलक्ष बॅरल उत्पादनासह सहाव्या स्थानी आहे. कमी खर्चात तेल उपलब्ध असल्याने इराकची अर्थव्यवस्था पूर्णपणे तेलावर अवलंबून आहे.
इराणने आपल्या उत्पादनात मोठी वाढ केली असून तो दररोज सुमारे ३.५ ते ३.८ दशलक्ष बॅरल तेल काढत आहे. कडक अमेरिकन निर्बंधांनंतरही इराणने आपली निर्यात सुरू ठेवत सातवे स्थान मिळवले आहे.
UAE दररोज ३.२ दशलक्ष बॅरल उत्पादनासह आठव्या क्रमांकावर आहे. हा देश आता केवळ कच्च्या तेलावर अवलंबून न राहता ऊर्जा क्षेत्रात विविधता आणत आहे.
ब्राझीलने अलिकडच्या वर्षांत मोठी प्रगती केली आहे. दररोज ३ ते ३.२ दशलक्ष बॅरल उत्पादनासह ब्राझील नवव्या स्थानी आहे. खोल समुद्रातील तेलाच्या साठ्यांचा (Offshore) ब्राझीलला मोठा फायदा होत आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : India Maritime Border: नेमकी किती लांब आहे आपली भारताची सागरी सीमा? पाकिस्तान-चीनही घाबरतात ‘या’ नियमाला
कुवेत दररोज सुमारे २.७ ते २.९ दशलक्ष बॅरल तेलाचे उत्पादन करून टॉप १० मध्ये कायम आहे. या यादीतून कतार बाहेर पडला असून कुवेतने आपले स्थान भक्कम केले आहे.
