रविवार, 25 ऑक्टोबर 2026
रमजान दरम्यान शरीरात वाढू शकते हायड्रेशनची समस्या! जाणून घ्या युरोलॉजिस्ट डॉक्टरांनी दिलेली सविस्तर माहिती
रमजान महिन्यात उपवास करताना कोणती काळजी घ्यावी?
मुतखडा होण्याची कारणे?
लघवीमध्ये जळजळ कोणत्या आजारामुळे वाढते?
पवित्र रमजान महिना साजरा करत असताना, उपवासाचे आध्यात्मिक फायदे बहुतेकदा एका महत्त्वपूर्ण शारीरिक आव्हानासोबत असतात. संपूर्ण दिवसभर उपवास केल्यानंतर संध्याकाळच्या वेळी उपवास सोडून वेगवेगळ्या पदार्थांचे सेवन केले जाते. पण मूत्ररोगतज्ज्ञांच्या दृष्टिकोनातून, १२ ते १५ तास पाण्यापासून दूर राहिल्याने मूत्रपिंड आणि मूत्राशयावर छुपा ताण येऊ शकतो. जेव्हा शरीर निर्जलीकरण होते तेव्हा मूत्र जास्त प्रमाणात केंद्रित होते, जे तीन विशिष्ट आरोग्य समस्यांसाठी उत्प्रेरक म्हणून काम करते. दिवसभरात पाण्याचा एक ही थेंब न प्यायल्यामुळे डिहायड्रेशन किंवा लघवीसंबंधित समस्या वाढण्याची जास्त शक्यता असते. कमी पाण्याच्या सेवनामुळे मूत्राशयात खड्डे निर्माण होतात. याबद्दल डॉ. मंगेश पाटील, सैफी हॉस्पिटल, मुंबई येथील युरोलॉजिस्ट, यांनी सविस्तर माहिती दिली आहे. चला तर जाणून घेऊया.(फोटो सौजन्य – istock)
निर्जलीकरणाचा सर्वात थेट परिणाम म्हणजे मूत्रपिंड दगड तयार होणे. तुमच्या मूत्राला एक उपाय म्हणून विचार करा; जेव्हा पाण्याची पातळी कमी होते तेव्हा कॅल्शियम आणि ऑक्सलेट सारखी खनिजे खूप केंद्रित होतात आणि स्फटिक बनू लागतात. प्रणालीला “फ्लश” करण्यासाठी पुरेशा द्रवाशिवाय, हे स्फटिक दगडांमध्ये जोडले जातात. दगडांचा इतिहास असलेल्यांसाठी, जर पुनर्जलीकरण काळजीपूर्वक व्यवस्थापित केले नाही तर उपवासाच्या महिन्यांत वेदनादायक “हल्ला” होण्याचा धोका जास्त असतो.
नियमित लघवी करणे हा आपल्या शरीराचा बॅक्टेरिया धुण्याचा नैसर्गिक मार्ग आहे. डिहायड्रेशनमुळे क्वचितच मूत्रमार्गात रक्तस्त्राव होतो, ज्यामुळे बॅक्टेरिया मूत्रमार्गात राहतात आणि वाढतात, ज्यामुळे मूत्रमार्गातील संसर्ग (UTI) होण्याचा धोका वाढतो. शिवाय, जास्त प्रमाणात सांद्रित मूत्र आम्लयुक्त असते आणि मूत्राशयाच्या अस्तरांना त्रास देऊ शकते, ज्यामुळे खोटी तातडीची भावना किंवा जळजळ होण्याची भावना निर्माण होते.
पुरुषांसाठी, विशेषतः वाढलेले प्रोस्टेट असलेल्यांसाठी, डिहायड्रेशनमुळे लघवीची लक्षणे आणखी बिकट होऊ शकतात. सांद्रित लघवीमुळे प्रोस्टेट आणि मूत्राशयाच्या मानेला त्रास होतो, ज्यामुळे रात्री बाथरूममध्ये जाण्याची वेळ येते—विडंबना म्हणजे, इफ्तारच्या वेळी कमी पिऊन बरेच लोक हेच टाळण्याचा प्रयत्न करतात.
तरुण वयात Breast Cancer होण्यास कारणीभूत ठरतात ‘ही’ गंभीर कारणे, स्तनात गाठी होऊ नये आहारात करा बदल
Ans: पाठीत, कुल्हेमध्ये किंवा बरगड्यांखाली तीव्र वेदना होणे, लघवीमध्ये रक्त जाणे.
Ans: कमी पाणी पिणे, कॅल्शियम, ऑक्सालेट आणि युरिक ॲसिडसारख्या पदार्थांचे लघवीमध्ये जास्त प्रमाण.
Ans: हो, लहान खडे (साधारणपणे मिमी पेक्षा लहान) भरपूर पाणी पिऊन आणि डॉक्टरांच्या सल्ल्याने औषधे घेऊन नैसर्गिकरित्या लघवीद्वारे बाहेर पडू शकतात.
