शनिवार, 31 ऑक्टोबर 2026
निपाह आणि शिगेलाचा कहर (फोटो सौजन्य - ChatGPT)
कोझिकोडमध्ये अधिक प्रसार
इंडिया टुडेच्या वृत्तानुसार, केरळमधील कोझिकोड जिल्ह्यातील एका ४० वर्षीय व्यक्तीची बुधवारी निपाह विषाणू चाचणी पॉझिटिव्ह आली. वृत्तानुसार, राज्यात यापूर्वी या विषाणूच्या चार प्रादुर्भावांचा (२०१८, २०१९, २०२१ आणि २०२३) अनुभव आला आहे, ज्यात कोझिकोड जिल्ह्याला सर्वाधिक फटका बसला आहे. या काळात अंदाजे ३१ प्रकरणे आणि २४ मृत्यूंची नोंद झाली होती. त्यामुळे, स्थानिक प्रशासन चाचणी आणि उपचारांमध्ये कोणतीही कसर न सोडण्यासाठी कटिबद्ध आहे.
शिवाय, ‘द हिंदू’मधील एका अहवालानुसार, यावर्षी ७ जूनपर्यंत केरळमध्ये शिगेलाची ८५ निश्चित प्रकरणे आणि ७० हून अधिक संभाव्य प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत. यावर्षी दोन मुलांचा मृत्यू झाला आहे, ज्यामध्ये कोझिकोड जिल्ह्यातील ६ जून रोजी झालेल्या मृत्यूचा समावेश आहे.
निपाह विषाणू म्हणजे काय?
निपाह विषाणू विविध मार्गांनी पसरण्याची क्षमता ठेवतो. तो प्राण्यांपासून (विशेषतः फळभक्षी वटवाघळांपासून) मानवांमध्ये, एका व्यक्तीकडून दुसऱ्या व्यक्तीकडे किंवा दूषित अन्नातून पसरू शकतो. जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार (WHO), या झुनोटिक विषाणूचा पहिला उद्रेक भारतात २००१ मध्ये दिसून आला, त्यानंतर नियमितपणे प्रकरणे नोंदवली गेली आहेत.
निपाह विषाणूची लक्षणे संसर्गानंतर ३ ते १४ दिवसांच्या आत दिसू शकतात. रुग्णांना ताप, डोकेदुखी, गोंधळ, खोकला, श्वास घेण्यास त्रास, थंडी, उलट्या, जुलाब आणि चक्कर येणे यांसारखी लक्षणे जाणवू शकतात.
शिगेला संसर्ग म्हणजे काय?
शिगेला हा एक प्रकारचा जीवाणू आहे ज्यामुळे जुलाब होतात. त्यामुळे होणाऱ्या संसर्गाला शिगेलोसिस म्हणतात. सीडीसीनुसार, हा आजार दूषित अन्न, पाणी आणि लैंगिक संबंधातून पसरतो. हा आजार ५ वर्षांखालील मुलांसाठी सर्वात धोकादायक आणि प्राणघातक आहे. संसर्गानंतर १ ते २ दिवसांत अतिसार, शौचातून रक्त येणे, ताप, पोटदुखी आणि रिकाम्या पोटीसुद्धा शौचास जाण्याची तीव्र इच्छा होणे अशी लक्षणे दिसू शकतात.
या दोन आजारांपैकी कोणता अधिक प्राणघातक आहे?
उपलब्ध माहितीनुसार, निपाह आणि शिगेला यांपैकी निपाह हा अधिक प्राणघातक आजार आहे. जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार, निपाह विषाणूच्या रुग्णांमधील अंदाजित मृत्यूदर ४०% ते ७०% च्या दरम्यान आहे. भारतात हा दर आणखी जास्त आहे. तर, जागतिक आरोग्य संघटनेनुसार, शिगेलाचा सरासरी मृत्यूदर ४% आहे. शिगेलामुळे प्रौढांना मर्यादित धोका असतो, परंतु ५ वर्षांखालील मुलांचा जीव जाण्याची शक्यता जास्त असते.
कोरोनानंतर आता ‘या’ व्हायरसचा धोका कायम; संपर्कात आलेल्या लोकांना ठेवले निरीक्षणाखाली
