रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
तरूणांमध्ये का वाढतेय DVT समस्या (फोटो सौजन्य - iStock)
तज्ज्ञांनी याबाबत व्यक्त केली असून, धुम्रपान आणि दीर्घकाळ डेस्कवर बसून काम केल्यामुळे ब्लड क्लॉट्स होण्याची समस्या वाढताना दिसत आहेत. पूर्वी डीप वेन थ्रॉम्बोसिस हा प्रामुख्याने वयोवृद्ध किंवा रुग्णालयात दाखल रुग्णांमध्ये आढळत होता. मात्र आता २३ ते ४५ वयोगटातील तरुणांमध्येही डीव्हीटी (DVT) चे प्रमाण झपाट्याने वाढत आहे, विशेषतः शारीरिक हालचालींची कमतरता असणाऱ्या आणि सतत बसून काम करणाऱ्या व्यक्तींमध्ये ही समस्या मोठ्या प्रमाणात आढळून येते. डॉ. जावेद तडवी, इंटरव्हेन्शनल रेडिओलॉजिस्ट, अपोलो स्पेक्ट्रा अस्पताल, मुंबई यांनी अधिक माहिती दिली आहे.
काय आहे कारण
डीव्हीटीमध्ये पायांच्या नसांमध्ये रक्ताची गाठ तयार होते, ज्यामुळे पायातील रक्तप्रवाहात अडथळा येतो. ही गाठ फुटुन फुफ्फुसांपर्यंत पोहोचल्यास पल्मोनरी एम्बोलिझम होऊ शकतो, जे अत्यंत जीवघेणा ठरू शकते. वर्क फ्रॉम होम, लॅपटॉपवर सतत काम, लांबचा प्रवास आणि व्यायामाचा अभाव यामुळे अनेक जण तासन्‌तास एकाच स्थितीत एकाच जागी बसून राहतात. त्यातच धूम्रपानाची सवय असल्यास त्याचा धोका वाढतो.
कोरोना लस घेतल्यानंतर रक्ताच्या गाठी होण्याची १२ लक्षणे, सरकारने जारी केलेली यादी : वाचा सविस्तर
कसा होतोय दुष्परिणाम
धुम्रपान आणि दीर्घकाळापर्यंत एकाच जागी बसून राहणे हे केवळ लठ्ठपणा आणि उच्च रक्तदाबची समस्याच वाढवत नाही, तर रक्त अधिक घट्ट करते आणि नसांच्या आतील आवरणाला नुकसान पोहोचवते. त्यामुळे पायांमध्ये रक्ताच्या गाठी तयार होण्याचा धोका वाढतो. डीव्हीटीमध्ये पाय दुखणे, सूज येणे, उष्णता जाणवणे, लालसरपणा आणि जडपणा जाणवतो. काही वेळा लक्षणे फारच सौम्य किंवा अजिबात नसतात, त्यामुळे रुग्ण आजाराकडे दुर्लक्ष करतो. मात्र ही गाठ फुफ्फुसांपर्यंत गेल्यास श्वास घेण्यास त्रास होतो, छातीत वेदना होतात आणि अचानक बेशुद्ध पडणे किंवा मृत्यूदेखील ओढावू शकतो.
कोणत्या वयात होतो आजार
आता डीव्हीटी हा आजार केवळ वृद्धांपुरता मर्यादित राहिलेला नाही. २३ ते ४५ वयोगटातील, दीर्घकाळ बसून काम करणारे आणि नियमित धूम्रपान करणाऱ्या तरुणांमध्ये डीप वेन थ्रॉम्बोसिसची समस्या सुमारे ५०% नी वाढलेली दिसून येते.आमच्याकडे दर महिन्याला उरचाराकरिता येणाऱ्या १० पैकी सुमारे ५ रुग्ण पायातील वेदना, सूज, उष्णता आणि लालसरपणाच्या तक्रारी घेऊन येतात आणि त्यांना तातडीच्या उपचारांची गरज भासते.
वेळीच निदान आणि प्रतिबंध महत्त्वाचा
तज्ज्ञांच्या मते, डीव्हीटीचे वेळेवर निदान झाल्यास उपचार शक्य आहेत. यामध्ये रक्त पातळ करणारी औषधे, कंप्रेशन थेरपी आणि काही रुग्णांमध्ये आधुनिक व्हॅस्क्युलर उपचारांचा समावेश आहे. मात्र उपचारांपेक्षा प्रतिबंध अधिक महत्त्वाचा आहे असा मोलाचा सल्ला तज्ज्ञांनी दिला आहे.
काय कराल?
टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि त्यांच्या सल्ल्यानुसारच योग्य बदलानुसार वापर करावा.
