बुधवार, 11 नोव्हेंबर 2026
श्री श्री रवी शंकर यांनी ब्लड प्रेशर नियंत्रणात आणण्यासाठी सांगितले आसन (फोटो सौजन्य - Instagram/iStock)
रक्तदाब म्हणजे तुमच्या धमन्यांमधून वाहणाऱ्या रक्ताचा दाब. प्रत्येक व्यक्तीसाठी योग्य रक्तदाब वेगवेगळा असू शकतो आणि तो नियंत्रणात ठेवणे महत्त्वाचे आहे. तरच तुमचे शरीर योग्यरित्या कार्य करू शकेल. अमेरिकन हार्ट असोसिएशनच्या मते, 120/80 mmHg हा सामान्य रक्तदाब मानला जातो. परंतु जेव्हा ही पातळी 120/80 ते 140/90 दरम्यान असते तेव्हा त्याला प्री-हायपरटेन्शन म्हणतात. दुसरीकडे, जर तो 140/90 च्या वर गेला तर तो उच्च रक्तदाब बनतो, जो आरोग्यासाठी धोकादायक असू शकतो.
निरोगी खाण्यापिण्यासोबत योगाभ्यास करणे हे त्यावर नियंत्रण ठेवण्यासाठी खूप प्रभावी ठरते. आर्ट ऑफ लिव्हिंगचे संस्थापक गुरुदेव श्री श्री रविशंकर यांनी सांगितले की, योगाचा उद्देश समस्या उद्भवण्यापूर्वीच त्या सोडवणे आहे. योग आपल्याला तणाव आणि चिंतामुक्त जीवन जगण्याची साधने देतो. अशा परिस्थितीत, जर तुम्ही उच्च रक्तदाबाच्या समस्येने त्रस्त असाल, तर हे 5 योगासन तुमच्यासाठी खूप फायदेशीर ठरू शकतात (फोटो सौजन्य – iStock/Instagram)
शिशुआसन
शिशुआसनाचा उपयोग
या आसनामुळे ताण आणि थकवा कमी होतो आणि रक्ताभिसरण सुधारते. हे करण्यासाठी, टाचांवर बसा आणि हळूहळू पुढे वाकून कपाळ जमिनीवर ठेवा. हात शरीराजवळ ठेवा, तळवे वरच्या दिशेने ठेवा. काही मिनिटे या स्थितीत रहा. हे आसन शरीराला आराम देण्यास आणि ताण कमी करण्यास मदत करते.
वज्रासन
वज्रासनाचा फायदा
हे आसन लठ्ठपणा नियंत्रित करते आणि खालच्या ओटीपोटात रक्त प्रवाह वाढवते. हे करण्यासाठी, सरळ पाठ ठेवून टाचांवर बसा, गुडघे आणि पाय एकत्र ठेवा. हात मांड्यांवर ठेवा आणि नाकातून हळूहळू श्वास घ्या. हे योगासन जेवणानंतरदेखील करता येते.
योगा से होगा! ब्लड प्रेशरचा त्रास आहे? तर करा योगसाधना
पश्चिमोत्तानासन
पश्चिमोत्तानासन ठरेल फायदेशीर
हे आसन पोटाची चरबी कमी करण्यास आणि ताण कमी करण्यास मदत करते. हे करण्यासाठी, पाय समोर पसरवून बसा, पाठीचा कणा सरळ ठेवा. दोन्ही हात डोक्याच्या वर उचला आणि कंबरेपासून पुढे वाका. पायाची बोटे धरण्याचा प्रयत्न करा. श्वास घ्या आणि श्वास सोडा, ही प्रक्रिया २-३ वेळा पुन्हा करा.
शवासन
शवासन करून निरोगी ठेवा शरीर
तणाव, नैराश्य आणि थकवा कमी करण्यासाठी शवासन हे सर्वोत्तम आसन आहे. हे करण्यासाठी, तुमच्या पाठीवर सरळ झोपा, तुमचे पाय आरामात पसरवा. डोळे बंद करा आणि तुमचे शरीर पूर्णपणे आराम करा. या आसनात ३-५ मिनिटे किंवा त्याहून अधिक काळ रहा.
अर्ध मत्स्येंद्रासन
ब्लड प्रेशरसाठी अर्ध मत्स्येंद्रासन
हे आसन हृदय आणि मज्जासंस्था सक्रिय करते आणि रक्तदाब सामान्य ठेवण्यास मदत करते. हे करण्यासाठी, आरामात बसा, एक पाय वाकवा, दुसरा पाय समोर ताणा. उजवा हात डाव्या गुडघ्याच्या बाहेर ठेवा आणि डोके डावीकडे वळवा. हे आसन दोन्ही दिशेने करा.
Yoga For Hypertension: औषधांशिवाय 5 योगासन ठरतील ‘गुणकारी’, हाय ब्लड प्रेशरवर रामबाण उपाय
प्राणायामदेखील उत्तम
नियमित करा प्राणायम
योगासोबतच प्राणायाम रक्तदाब नियंत्रित करण्यासदेखील मदत करते. भस्त्रिका प्राणायाम, भ्रामरी प्राणायाम, नाडी शोधन हे योगिक श्वासोच्छवासाच्या तंत्र आहेत, जे ताण कमी करतात आणि हृदयाचे आरोग्य सुधारतात. प्राणायाम तुम्ही नियमित करत असाल तर तुमचे आरोग्य निरोगी राहण्यास मदत होते आणि अन्य आजार दूर राहण्यासाठीही याचा उपयोग होतो
टीप – हा लेख केवळ सामान्य माहितीसाठी लिहिण्यात आला असून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा यामध्ये करण्यात आलेला नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी आपल्या डॉक्टरांचा सल्ला घ्या आणि त्यांच्या सल्ल्यानुसारच योग्य बदलानुसार वापर करावा.
