शुक्रवार, 6 नोव्हेंबर 2026
आयआयटी बॉम्बेने नवीन मार्गदर्शक तत्त्वे (IIT Bombay Guidelines) जारी केली आहेत. एकत्र शिकणारे विद्यार्थी कोणत्याही विद्यार्थ्याची रँक किंवा जात विचारू शकत नाहीत, असे सूचना देण्यात आल्या आहेत. असे कोणी केल्यास त्या विद्यार्थ्यावर कारवाई होऊ शकते. पाच महिन्यापुर्वी दर्शन सोळंकी या विद्यार्थ्याने आत्महत्या केली होती, त्यानंतर हा निर्णय आला आहे. यावर दर्शन सोळंकी यांचे वडील रमेशभाई सोळंकी सांगतले की, हा नियम पूर्वीही होता पण तो पाळला जात नाही.
[read_also content=”व्हॉट्सॲपवरुन नोकरीची ऑफर मिळाली तर चुकूनही स्वीकारू नका, ऑनलाईन नोकरीच्या चक्करमध्ये तरुणाने गमावले 37 लाख रुपये! https://www.navarashtra.com/crime/a-man-lost-his-34-lakh-rupees-in-online-job-scam-in-thane-nrps-439070.html”]
मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये असे नमूद केले आहे की, इतर विद्यार्थ्यांना त्यांच्या JEE Advanced रँक किंवा GATE स्कोअरबद्दल किंवा जात किंवा इतर संबंधित पैलू उघड करू शकणारी इतर कोणतीही माहिती विचारणे देखील अयोग्य आहे. संस्थेने 29 जुलै रोजी सार्वजनिक केलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये असे म्हटले आहे की रँक विचारणे हे जात पडताळण्याच्या प्रयत्नासारखे वाटू शकते आणि भेदभावाची निर्माण करु शकते.
या निर्णयाबदद्ल दर्शन सोळंकी यांचे वडील रमेशभाई सोळंकी विचारले असता ते म्हणाले की, हा नियम पूर्वीही होता पण तो पाळला जात नाही. त्याचे पालन केले असते तर आज त्यांचा मुलगाृ जिवंत राहिला असता. दर्शनला त्याच्या रूममेट्सकडून त्रास व्हायचा आणि त्याची रँक विचारल्यावरच त्याला त्रास देणं वाढलं होतं, त्यामुळे त्याने आत्महत्या सारखं पाऊल उचललं.
दर्शनच्या आत्महत्येनंतर कुटुंबीयांनी आयआयटी व्यवस्थापनावर प्रश्न उपस्थित केले होते. मुलावर जातीच्या आधारावर भेदभाव केल्याचा आरोपही करण्यात आला होता, त्यानंतर एसआयटीची स्थापना करण्यात आली असून या प्रकरणाची चौकशी करण्यात येत आहे.
इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी बॉम्बे (IIT B) ने मार्गदर्शक तत्त्वे जारी केली आहेत ज्यात विद्यार्थ्यांना त्यांची जात उघड करू शकणारी माहिती विचारू नये असे आवाहन केले आहे. त्याऐवजी त्यांना क्रीडा, संगीत आणि चित्रपट यासारख्या सामान्य आवडींमध्ये सामील होण्यासाठी प्रोत्साहित केले पाहिजे. विद्यार्थ्यांमध्ये मार्गदर्शक तत्त्वे प्रसारित करण्याबरोबरच अधिकाऱ्यांनी संस्थेच्या पवई कॅम्पसमध्ये विविध ठिकाणी ते चिकटवले आहेत. मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, सहकारी विद्यार्थ्यांना त्यांची जन्मतारीख, प्रवेश आणि ते कोणत्या श्रेणीशी संबंधित आहेत याबद्दल विचारणे अयोग्य आहे कारण यामुळे जाणीवपूर्वक किंवा अवचेतन पूर्वाग्रह होऊ शकतो.
मार्गदर्शक तत्त्वे सांगतात की, इतर विद्यार्थ्यांना त्यांच्या JEE Advanced रँक किंवा GATE स्कोअरबद्दल किंवा जात किंवा इतर संबंधित पैलू प्रकट करू शकणार्‍या इतर कोणत्याही माहितीबद्दल विचारणे देखील अयोग्य आहे. संस्थेने 29 जुलै रोजी सार्वजनिक केलेल्या मार्गदर्शक तत्त्वांमध्ये असे म्हटले आहे की रँक मागणे हे जात पडताळण्याच्या प्रयत्नासारखे वाटू शकते आणि भेदभावाची पायरी सेट करू शकते.मस
मार्गदर्शक तत्त्वे विद्यार्थ्यांना असे संदेश सामायिक करण्यापासून देखील प्रतिबंधित करतात ज्यात अपमानजनक, द्वेषपूर्ण, वर्णद्वेषी, लैंगिकतावादी किंवा धर्म किंवा लैंगिक प्रवृत्तीवर आधारित कट्टरता प्रदर्शित करणारे विनोद समाविष्ट आहेत, ज्याला छळ मानले जाऊ शकते.
