बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
प्रसिद्धीच्या झगमगाटात निसर्ग जपण्याचे आव्हान (फोटो- ai gemini )
पुण्याच्या आसपासचा मुळशी परिसर, भोर-वेल्हे भागातील निसर्गरम्य ठिकाणे, जुन्नरचे डोंगर आणि सह्याद्रीतील गड-किल्ल्यांकडे तरुणाईचा ओढा वाढविण्यात समाजमाध्यमांचा मोठा वाटा आहे. एखाद्या भटक्याने टिपलेले धुक्याचे दृश्य किंवा एखाद्या छायाचित्रकाराने दाखविलेली अनोखी जागा अचानक लोकप्रिय होते. त्यानंतर हे ठिकाण पर्यटकांच्या यादीत स्थान मिळवते. पूर्वी केवळ स्थानिकांनाच परिचित असलेली ठिकाणे आता दूरवरच्या पर्यटकांपर्यंत पोहोचत आहेत. पर्यटनाचे नियोजन करताना अंतर आणि खर्चासोबतच समाजमाध्यमांवरील दृश्यांचाही विचार केला जात आहे.
इंडोनेशिया ते थायलंड… जगभरातील या देशांमध्ये मोठ्या जल्लोषात साजरा होते रामलीला
समाजमाध्यमांमुळे स्थानिक खाद्यपदार्थ, हस्तकला, निवासव्यवस्था आणि ग्रामीण पर्यटनाला नवी बाजारपेठ मिळू शकते. गावांची खाद्यसंस्कृती आणि स्थानिक कलांना व्यापक ओळख मिळाल्याने रोजगाराच्या संधीही निर्माण होतात. मात्र, प्रसिद्धीची दुसरी बाजूही आहे. एखादे ठिकाण लोकप्रिय झाल्यानंतर क्षमतेपेक्षा अधिक गर्दी होणे, प्लास्टिकचा कचरा साचणे, वाहनांची वर्दळ वाढणे आणि शांत परिसरात गोंगाट होणे, अशा समस्या निर्माण होऊ शकतात. केवळ रीलसाठी धोकादायक कड्यांवर जाणे किंवा वन्यजीवांच्या अधिवासात हस्तक्षेप करणे, यामुळे पर्यावरणासह पर्यटकांच्या सुरक्षिततेचाही प्रश्न निर्माण होतो.
पर्यटन अभ्यासक किंवा गिर्यारोहकांच्या मते, समाजमाध्यमांमुळे पर्यटनस्थळांना प्रसिद्धी मिळत असली, तरी गर्दीचे व्यवस्थापन आणि पर्यावरणाचे संरक्षण यांकडे दुर्लक्ष करून चालणार नाही. यासाठी संबंधित तज्ज्ञाची प्रत्यक्ष प्रतिक्रिया घेता येईल. कचरा न टाकणे, स्थानिक नियम पाळणे, वन्यजीवांना त्रास न देणे आणि धोकादायक ठिकाणी छायाचित्रणाचा अट्टहास टाळणे, ही पर्यटकांची जबाबदारी आहे. एखाद्या ठिकाणाची रील किती जणांनी पाहिली, यापेक्षा त्याचे सौंदर्य किती काळ टिकून राहिले, हे अधिक महत्त्वाचे आहे. रील्सच्या वाटेने पर्यटनाचे सीमोल्लंघन करताना निसर्गाच्या मर्यादांचे भान राखणे, हेच खऱ्या अर्थाने सीमोल्लंघन ठरेल.
जगातील सर्वात बेस्ट देशांची यादी आली समोर, पहिल्या स्थानावर ग्रीस तर भारताचा कितवा क्रमांक?
