बुधवार, 4 नोव्हेंबर 2026
मुंबईचा अनोखा 'झीरो ब्रिज' हा केवळ अद्वितीय अभियांत्रिकीचे उदाहरण नाही, तर तो वेगाने आकार घेत असलेला
भारतीय गणितज्ञ आर्यभट्टाच्या जगप्रसिद्ध ‘शून्य’ संकल्पनेपासून प्रेरणा घेऊन, मुंबईचा अनोखा ‘झीरो ब्रिज’ हा केवळ अद्वितीय अभियांत्रिकीचे उदाहरण नाही, तर तो वेगाने आकार घेत आहे. वाकोला नाल्यावर मेट्रो-२वी प्रकल्पांतर्गत बांधल्या जात असलेल्या या पुलाचा शून्याच्या आकाराचा खांब पूर्णपणे तयार झाला आहे, तर मागील भागाचे बांधकाम अंतिम टप्प्यात आहे. आता प्रकल्पाचा सर्वात महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे ८० मीटर लांबीच्या मुख्य भागाच्या बांधकामाचे काम लवकरच सुरू होण्याची शक्यता आहे. त्याचबरोबर आधुनिक अभियांत्रिकी आणि भारताच्या वैज्ञानिक वारशाचा एक अद्भुत संगम असलेला हा पूल, भविष्यात मुंबईची एक नवीन ओळख आणि प्रतिष्ठित खूण म्हणून उदयास येईल. मुंबई मेट्रो लाईन रबी वर, मानखुर्द येथील डीएन नगर ते मंडालेदरम्यान असलेल्या या प्रतिष्ठित झिरो ब्रिजमध्ये एक अद्वितीय खांब रचना आहे, जी त्याला ‘शून्या’चा आकार देते. ही रचना प्राचीन भारतीय गणितज्ञ आर्यभट यांना आदरांजली वाहते, ज्यांनी जगाला शून्याची संकल्पना सादर केली.(फोटो सौजन्य – AI)
८८ मुंबईचा झिरो ब्रिज आकार घेत आहे. हे प्राचीन भारतीय ज्ञान आणि जागतिक दर्जाच्या भारतीय अभियांत्रिकीचा एक उल्लेखनीय संगम आहे. मेट्रो लाईन-२बी वर बांधला जात असलेला हा प्रतिष्ठित शून्य-आकाराचा पूल, भारतीय नवोन्मेष आणि वारशाचे प्रतीक आहे, असे मत डॉ. संजय मुखर्जी, महानगर आयुक्त,एमएमआरडीए व्यक्त केले आहे.
पुलाच्या मागील भागाचे बांधकाम वेगाने सुरू आहे. या भागासाठी नियोजित केलेल्या १२ प्रीकास्ट सेगमेंटपैकी ११ यशस्वीरीत्या बसवण्यात आले आहेत. जागेवरच ओतण्याचे काम (कास्ट-इन-सिटू वर्क) देखील नियोजनानुसार सुरू आहे. प्रकल्पाचा सर्वात महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे ८० मीटर लांबीच्या मुख्य भागाचे बांधकाम, जे लवकरच सुरू होईल. हा मुख्य भाग पुलाचे वैशिष्ट्यपूर्ण आकर्षण असेल आणि संपूर्ण रचनेला अंतिम स्वरूप देईल. एमएमआरडीएच्या मते, प्रकल्पाचा प्रत्येक टप्पा स्थापित गुणवत्ता मानकांनुसार पूर्ण केला जात आहे. प्रत्येक भागाची उभारणी, प्रत्येक वेल्डिंग आणि प्रत्येक तांत्रिक प्रगती हे या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाला अंतिम स्वरूप देण्याच्या दिशेने महत्त्वपूर्ण टप्पे ठरत आहेत.
नवी मुंबई दस्त नोंदणी घोटाळा: राज्यभर चौकशीचे आदेश, २० हजार कोटींचा घोटाळा उघड होणार?
या पुलाच्या पूर्णत्वानंतर मुंबईची पूर्व-पश्चिम कनेक्टिव्हिटी लक्षणीयरीत्या सुधारेल. हे केवळ एक वाहतुकीचे बांधकाम न राहता, सार्वजनिक वाहतूक पायाभूत सुविधांचे एक नवीन प्रतीक बनेल. ‘झिरो ब्रिज’ हे केवळ एक वाहतुकीचे बांधकाम नाही, तर भारताच्या वैज्ञानिक विचार आणि नवोन्मेषाच्या परंपरेला समर्पित एक प्रतीकात्मक स्मारक आहे.शतकांपूर्वी, आर्यभट्टाच्या ‘शून्य’ सिद्धांताने गणित आणि विज्ञानाची दिशाच बदलून टाकली. त्या ऐतिहासिक वारशापासून प्रेरणा घेऊन, हा पूल आधुनिक अभियांत्रिकीच्या माध्यमातून भूतकाळ, वर्तमानकाळ आणि भविष्यकाळ यांना जोडण्याचा संदेश देतो.
