रविवार, 15 नोव्हेंबर 2026
महाराष्ट्रात वाघ आणि बिबट्यांचे हल्ले सुरूच, तीन वर्षांत १७,०४४ वाघ दगावले, वाघांच्या मृत्यूची आकडेवारी चिंताजनक
वन्यजीवांकडून होणाऱ्या मानव आणि पशुधनाच्या मृत्यूची संख्या चिंतेचा विषय आहे. दरम्यान, अपघात, नैसर्गिक कारणे आणि शिकार यामुळे वाघ आणि बिबट्यांच्या संख्येतही घट होत आहे. गेल्या तीन वर्षांत ११२ वाघ आणि ३९७ बिबट्यांचा मृत्यू झाला आहे. हे आकडे प्रशासनाला वाघ आणि बिबट्याच्या हल्ल्यांमुळे आणि त्यांच्या मृत्यूंकडे लक्ष देण्यास अपयशी ठरत आहेत.
महाराष्ट्रात सरासरी दर आठवड्याला एक मृत्यू वाघ आणि बिबट्याच्या हल्ल्यांमुळे होत आहे, तर १२ लोक जखमी होतात. हे प्रमाण चिंताजनक आहे. शहरीकरण आणि वस्त्यांचा विस्तार यामुळे मानव आणि वन्यजीवांमधील संघर्ष वाढत आहे, परंतु यावर उपाय करणे ही वन विभागाची जबाबदारी आहे. वन विभागाचे उपाय केवळ वाघ किंवा बिबट्याच्या हल्ल्यात मृत्युमुखी पडलेल्यांच्या कुटुंबियांना भरपाई देण्यापुरते मर्यादित असल्याचे दिसून येते. शिवाय, वन्यजीवांचे मृत्यू देखील वन्यजीव संवर्धनासाठी एक गंभीर समस्या बनत आहेत.
अलिकडच्या काळात वाघ रस्त्यांवर येऊ लागले आहेत. जंगलातून जाणारे रेल्वे ट्रॅक देखील त्यांच्यासाठी धोकादायक ठरत आहेत. गेल्या तीन वर्षांत २० वाघांचा अपघातात मृत्यू झाला आहे. या अपघातांमुळे वाघांच्या कॉरिडॉरवर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. गेल्या तीन वर्षांत ६४ वाघांचा नैसर्गिक मृत्यू झाला, तर २१ वाघांची शिकार झाली. विषबाधा आणि इतर कारणांमुळे पाच वाघांचा मृत्यू झाला.
प्रधान मुख्य वनसंरक्षक कार्यालयाने माहिती अधिकार कायद्याअंतर्गत माहिती अधिकार कार्यकर्ते अभय कोलारकर यांना माहिती अधिकार कायद्याअंतर्गत माहिती दिली की १८५ बिबट्या वृद्धापकाळ आणि आजारपणामुळे नैसर्गिकरित्या मृत्युमुखी पडले. अपघातांमुळे आणखी १३५ बिबट्यांचा मृत्यू झाला. वाघांप्रमाणेच, बिबटे आता रस्त्यावर येऊ लागले आहेत. शिवाय, ते वस्त्यांमध्येही प्रवेश करत आहेत. वीज तारांमध्ये अडकल्याने किंवा शिकार केल्याने वीस बिबट्यांचा मृत्यू झाला.
गेल्या तीन वर्षांच्या आकडेवारीवरून असे दिसून येते की, वाघ आणि बिबट्याच्या हल्ल्यांमुळे होणाऱ्या मानवी आणि प्राण्यांच्या मृत्यूंमध्ये घट झाली आहे.
२०२३-२४ मध्ये १०२ मानव आणि ७,१४७ प्राणी मृत्युमुखी पडले.
२०२४-२५ मध्ये थोडीशी घट झाली, ९३ मानव आणि ७,११८ प्राणी मृत्युमुखी पडले.
२०२५-२६ मध्ये ५० मानव आणि २,५३४ प्राणी मृत्युमुखी पडले.
