शनिवार, 7 नोव्हेंबर 2026
अजित पवार का नाही होऊ शकले महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री (फोटो सौजन्य - PTI)
खरं तर, अजित पवारांना त्यांच्या राजकीय कारकिर्दीत कधीच मुख्यमंत्री होण्याची संधी मिळाली नाही असे नाही. महाराष्ट्राच्या राजकारणात असा एक काळ होता जेव्हा अजित पवार मुख्यमंत्री होऊ शकले असते. तथापि, राजकीय तज्ज्ञांचा एक गट असा मानतो की त्यांचे काका, राज्याच्या राजकारणाचे चाणक्य शरद पवार पुढे आले नाहीत, ज्यामुळे त्यांचे आजोबा मुख्यमंत्री होण्यापासून रोखले गेले. तथापि, हा दावा फेटाळून लावणारे तज्ज्ञ म्हणतात की जर राष्ट्रवादीने त्यावेळी मुख्यमंत्रीपद जिंकले असते तर दादा रांगेत खूप मागे होते. अनेक ज्येष्ठ नेते होते आणि शरद पवार त्यांना बाजूला करून त्यांच्या पुतण्याला मुख्यमंत्रीपद देऊ शकले नसते.
नक्की काय घडले?
खरं तर, ही कहाणी १९९९ मध्ये सुरू होते. त्यावेळी, काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांनी सोनिया गांधींच्या परदेशी वंशाचा मुद्दा उपस्थित करून पक्षापासून वेगळे झाले. त्यांनी राष्ट्रवादी काँग्रेस पक्ष (NCP) ची स्थापना केली. त्यानंतर, काही महिन्यांनी, त्यांनी स्वतःहून महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत प्रवेश केला. त्यावेळी राज्यात भाजप-शिवसेना सरकार होते. याचा अर्थ त्रिकोणी लढाई होती. २८८ सदस्यांच्या विधानसभेत काँग्रेसने ७५, शिवसेनेने ६९, भाजपने ५६ आणि राष्ट्रवादीने ५८ जागा जिंकल्या.
कोणताही पक्ष किंवा आघाडी १४५ च्या जादुई आकड्यापर्यंत पोहोचली नाही. त्यानंतर, काही महिन्यांपूर्वीच्या शत्रुत्वाला विसरून, काँग्रेस आणि राष्ट्रवादीने निवडणूकोत्तर युती करून सरकार स्थापन केले. अजित पवार त्या सरकारमध्ये सामील झाले. त्यानंतर, २००४ मध्ये, राष्ट्रवादी आणि काँग्रेसने एकत्र निवडणुका लढवल्या आणि पुन्हा सत्तेत आले. यावेळी, राष्ट्रवादी राज्यातील सर्वात मोठा पक्ष म्हणून उदयास आला.
२००४ च्या विधानसभा निवडणुका
२००४ च्या विधानसभा निवडणुकीत राष्ट्रवादीने ७१ आणि काँग्रेसने ६९ जागा जिंकल्या. विरोधी आघाडीत शिवसेनेने ६२ आणि भाजपने ५४ जागा जिंकल्या. हा काळ असा होता जेव्हा राष्ट्रवादी काँग्रेसचे संस्थापक शरद पवार राज्यात मुख्यमंत्रीपदाचा दावा करू शकले असते. तथापि, शरद पवारांनी काँग्रेसला मुख्यमंत्रीपद दिले आणि त्या बदल्यात मंत्रिमंडळात राष्ट्रवादीचा वाटा वाढवला. अजित पवार यांनी त्या सरकारमध्ये उपमुख्यमंत्री म्हणूनही काम पाहिले. त्यानंतर २००४ मध्ये केंद्रात मनमोहन सिंग यांच्या नेतृत्वाखालील यूपीए सरकारमध्ये राष्ट्रवादी सामील झाली. त्यामुळे अजित पवारांचे मुख्यमंत्री होण्याचे स्वप्न अपूर्ण राहिले.
त्यावेळी अजित पवार स्वतःला राष्ट्रवादी काँग्रेस आणि महाराष्ट्राच्या राजकारणात त्यांचे काका शरद पवार यांचे उत्तराधिकारी म्हणून पाहत होते. तथापि, २००४ मध्ये हे संबंध काहीसे ताणले गेले. त्यानंतर २००९ मध्ये शरद पवारांनी त्यांची मुलगी सुप्रिया सुळे यांना निवडणूक रिंगणात उतरवले. यामुळे अजित पवार आणखी अस्वस्थ झाले. तथापि, राज्य पातळीवर अजित पवार हे शरद पवारांचे उत्तराधिकारी मानले जात होते. केंद्रीय पातळीवर सुप्रिया सुळे पक्षाचा चेहरा बनल्या.
Ajit Pawar Funeral: …तर अपघात टळला असता; धावपट्टीवर अंधार आणि तांत्रिक मर्यादा
मुख्यमंत्रीपदाचे स्वप्न अपूर्ण
२०१४ पर्यंत निवडणुकीचे वातावरण बदलले. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या नेतृत्वाखाली भाजपने राष्ट्रीय आणि राज्य पातळीवर वेगाने प्रगती केली. याचा महाराष्ट्राच्या राजकारणावरही परिणाम झाला. २०१४ च्या महाराष्ट्र विधानसभा निवडणुकीत शिवसेना-भाजप युती पुन्हा सत्तेत आली. देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखाली सरकार स्थापन झाले. त्या निवडणुकीत काँग्रेस आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस अनुक्रमे ४२ आणि ४१ जागांवर घसरले. २०१९ मध्ये राष्ट्रवादीने ५४ जागांसह आपला विजय मिळवला. तथापि, २००४ ची कामगिरी त्यांनी कधीही साध्य केली नाही.
२०१९ नंतर, राज्याच्या राजकारणात बरीच उलथापालथ झाली, शिवसेना आणि राष्ट्रवादी काँग्रेस दोन्ही फुटले. प्रथम, उद्धव ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखाली महाविकास आघाडी सरकार स्थापन झाले, त्यानंतर शिवसेना फुटल्यानंतर, भाजपच्या पाठिंब्याने एकनाथ शिंदे मुख्यमंत्री झाले. सुमारे एक वर्षानंतर, २०२३ मध्ये, राष्ट्रवादी काँग्रेसमध्येही फूट पडली आणि अजित पवार पुन्हा शिंदे सरकारमध्ये उपमुख्यमंत्री झाले. त्यानंतर, २०२४ च्या विधानसभा निवडणुकीत, अजित पवार यांनी एकट्याने पक्ष बांधला आणि मोठ्या प्रमाणात यशस्वी झाले. शरद पवारांच्या अनुपस्थितीत, अजित दादा हे एकमेव नेते होते ज्यांनी पक्षाच्या कार्यकर्त्यांमध्ये आणि कार्यकर्त्यांमध्ये प्रभाव पाडला. तथापि, ते आता आपल्यात नाहीत आणि मुख्यमंत्री होण्याचे त्यांचे स्वप्न अपूर्ण राहिले आहे.
