फोटो सौजन्य- pinterest
हिंदू धर्मामध्ये पूजा हा केवळ एक विधी नसून देवाशी जोडण्याचा एक भावनिक आणि आध्यात्मिक मार्ग आहेरोजची पूजा असो किंवा एखाद्या खास प्रसंगासाठी, प्रत्येक पूजाचे स्वतःचे नियम, परंपरा आणि श्रद्धा असतात. म्हणूनच पूजेमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या प्रत्येक साहित्याला एक विशेष दर्जा दिला जातो. फुले, पाणी, दिवे, चंदनाचा लेप, बेलपत्र, तुळशीची पाने, भांडी आणि देवाचे वस्त्र – प्रत्येक वस्तूला स्वतःचे महत्त्व आहे. घरी पूजा करताना अनेकदा लोकांच्या मनात असा प्रश्न येतो की, पूजामध्ये वापरल्या जाणाऱ्या कोणत्या गोष्टी पुन्हा वापरता येतील आणि कोणत्या गोष्टी पुन्हा वापरण्यास योग्य मानल्या जात नाहीत. ज्योतिषशास्त्र आणि धार्मिक शास्त्रानुसार, देवाला अर्पण केल्यानंतरही पूजेमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या काही वस्तू पवित्र राहतात, तर काही वस्तू अर्पण केल्यानंतरही पूजेसाठी निरुपयोगी ठरतात. कोणत्या गोष्टी पुन्हा वापरु नये ते जाणून घ्या
धार्मिक मान्यतेनुसार, पूजेमध्ये वापरले जाणारे चांदी, पितळ आणि तांब्याचे भांडे पुन्हा वापरता येतात. जर दररोज पूजेमध्ये लोटा, थाळी, वाटी, दिवा किंवा कलश वापरला गेला तर ते पूर्णपणे स्वच्छ करून पुन्हा वापरता येतात. पुढील पूजेमध्ये त्यांचा वापर पूर्णपणे योग्य मानला जातो. त्याचप्रमाणे, मूर्ती, घंटा, शंख, जपमाळ आणि आसन यांचाही पुन्हा वापर करता येतो. दररोजच्या पूजेनंतर ते स्वच्छ करा आणि देव्हाऱ्याजवळ ठेवा.
देवतेने परिधान केलेले कपडे पुन्हा वापरता येतात. जर पूजेनंतर ते घाणेरडे झाले तर ते धुवून, वाळवून पुन्हा देवाला अर्पण करता येतात. फक्त कपडे स्वच्छ आणि भक्तीने वापरावेत याची खात्री करा.
हिंदू धर्मात तुळशीला अत्यंत पवित्र मानले जाते. तुळशीची पूजा केली जाते आणि तुळशीशिवाय भगवान विष्णूची पूजा अपूर्ण मानली जाते. श्रद्धेनुसार तुळशी कधीही अपवित्र होत नाही, जर नवीन तुळशी उपलब्ध नसेल तर आधी अर्पण केलेली तुळशी स्वच्छ पाण्याने धुवून पुन्हा वापरता येते.
महादेवांना बेलपत्र खूप आवडते. शिवपुराणात म्हटल्यानुसार, बेलपत्र सहा महिने जुने होत नाही. शिवलिंगावर अर्पण केलेले बेलपत्र पुन्हा वापरता येते. फक्त लक्षात ठेवा की बेलपत्र तुटू नये आणि त्याची तीन पाने चांगल्या स्थितीत असावीत.
देवाला अर्पण केलेले प्रसाद, पाणी, फुले आणि हार पुन्हा पूजेमध्ये वापरू नयेत. एकदा या वस्तू देवाला अर्पण केल्या की, त्यांचा पूजेचे साहित्य म्हणून वापर करणे योग्य मानले जात नाही. अर्पण श्रद्धेने स्वीकारले जाऊ शकते किंवा झाडांमध्ये फुले लावणे चांगले.
चंदन, कुंकू आणि जाळलेली धूप कधीही पूजेमध्ये पुन्हा वापरू नये. श्रद्धेनुसार, एकदा विधीमध्ये वापरल्यानंतर त्यांचे पावित्र्य नष्ट होते.
पूजेदरम्यान लावलेल्या दिव्यातून उरलेले तेल किंवा तूप पुन्हा वापरू नये. तसेच, पूजेदरम्यान अर्पण केलेला नारळ इतर कोणत्याही पूजेमध्ये पुन्हा वापरू नये. तो प्रसाद म्हणून वापरता येतो.
तुम्ही दररोज पूजा करत असलात किंवा विशेष प्रसंगी, या गोष्टी लक्षात ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. योग्य साहित्याचा योग्य पद्धतीने वापर केल्याने सकारात्मक ऊर्जा टिकून राहते आणि मनाला शांती मिळते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: धार्मिक मान्यतेनुसार पूजेत वापरलेले काही साहित्य पुन्हा वापरता येते, पण काही वस्तू एकदा देवाला अर्पण केल्यानंतर पुन्हा अर्पण करणे अशुभ मानले जाते.
Ans: पूजेची थाळी, दिवा, घंटा, शंख आणि धूपदाणी स्वच्छ करून पुन्हा वापरता येतात.
Ans: फुले, तुळशीची पाने, नैवेद्य, चंदन आणि वापरलेले उदबत्ती-दीप हे साहित्य पुन्हा देवाला अर्पण करू नये.
