मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
तुमच्या सभोवताली दररोज एक विचित्र शोकांतिका घडत आहे. हे त्या शांत माणसासारखं आहे, जो ऑफिसमध्ये नवीन लोकांना प्रशिक्षण देतो पण त्याला कधीच बढती मिळत नाही. हे त्या मुलीसारखं आहे, जी सगळं काही ठीक नाहीये हे स्पष्ट दिसत असूनही, नेहमी ‘सगळं ठीक आहे’ असं म्हणते. हे म्हणजे, अनेक वर्षांच्या मेहनतीने मिळवलेल्या जागेतच अदृश्य झाल्यासारखं आहे. ही चांगली माणसं आहेत. प्रामाणिक माणसं. सुसंस्कृत, नैतिक आणि योग्य-अयोग्यतेची जाण असलेली. कारण चांगुलपणा, जेव्हा शहाणपणासोबत नसतो, तेव्हा तो वास्तविक जगात एक कमजोरी बनतो. खूप मेहनत घेऊनही अपेक्षित यश मिळत नाही आहे, चाणक्य नीतीमध्ये काय सांगितले आहे, जाणून घ्या
लहानपणापासूनच आई-वडील आपल्याला सांगतात की, चांगले वागा. उलट उत्तर देऊ नका. जुळवून घ्या. हे शाळेत, कुटुंबात किंवा लहान गटांमध्ये चालते. पण खऱ्या जगात नियम वेगळे असतात. लोक बरोबर असल्यामुळे जिंकत नाहीत. ते जागरूक असल्यामुळे जिंकतात. त्यांना सत्ता, लोक, राजकारण आणि काळ यांची जाण असते.
चाणक्य नीती म्हणते, “तुम्हाला वाटत असेल, ‘मी नेहमी इतरांना मदत करतो. गरजेपेक्षा जास्त करतो. माझ्यावर विश्वास ठेवता येतो.’ हे कौतुकास्पद आहे, पण सत्य हे आहे की, लोक तुम्हाला तुमच्या मेहनतीसाठी नव्हे, तर तुमच्या कार्याचा प्रभाव पाहून बक्षीस देतात” आणि प्रभाव पाडण्यासाठी, तुम्हाला केवळ सचोटीच नव्हे, तर प्रभावही हवा असतो. तुम्ही लोकांच्या नजरेत असायला हवे. तुम्ही मर्यादा आखल्या पाहिजेत. चाणक्याच्या मते, रणनीती नसलेला माणूस म्हणजे दिव्याशिवायच्या मंदिरासारखा असतो. ते दिव्य दिसते, पण प्रकाश देत नाही.
चाणक्यांच्या म्हणण्यानुसार, अनेक सज्जन लोकांना वाटते की आपले मत मांडणे म्हणजे अहंकार. स्वतःची किंमत मागणे म्हणजे गर्व. म्हणून ते आपला आवाज, अपेक्षा आणि अंतिमतः आत्मसन्मानही कमी करतात. पण शहाणी नम्रता अशी असते की, मी ओरडणार नाही, पण कोणापुढे झुकणारही नाही. मी भीक मागणार नाही, पण स्वतःची फसवणूकही करणार नाही. चाणक्य अपमान झाल्यावर गप्प बसले नाहीत. सम्राटांच्या गैरवर्तनावर त्यांनी केवळ मान हलवली नाही. जेव्हा फायद्याचे होते तेव्हा ते शांत राहिले आणि केवळ जेव्हा डोंगर हलवणे आवश्यक होते तेव्हाच त्यांनी शब्दांचा वापर केला.
तुम्हाला कितीही समस्या आल्या तरी, तुम्ही तीच नोकरी, तीच मैत्री आणि तेच वातावरण टिकवून ठेवता, कारण हे सर्व सोडून जाणे चुकीचे, कृतघ्नपणाचे किंवा धोकादायक वाटते. पण खरी कसोटी ही आहे की, तुम्ही केवळ भीतीपोटीच एखाद्या ठिकाणी राहता का. ती निष्ठा नाही, ती भीती आहे आणि या बाबतीत चाणक्याचे धोरण कठोर आहे. तो म्हणतो, “जे झाड आता सावली देत नाही, ते सोडून द्या. आसक्तीलाच उद्देश समजण्याची चूक करू नका. म्हणजेच, जर एखादी गोष्ट तुम्हाला हळूहळू कमजोर करत असेल, तर तिला धरून ठेवणे हा सद्गुण नसून, ती सर्वात मोठी चूक आहे.”
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: चाणक्य नीतीनुसार केवळ मेहनत पुरेशी नसते; योग्य दिशा, नियोजन, शिस्त आणि योग्य निर्णय घेणेही महत्त्वाचे असते.
Ans: आळस, चुकीची संगत, आत्मविश्वासाचा अभाव आणि ध्येय नसणे ही काही प्रमुख कारणे मानली जातात.
Ans: शिस्त, संयम, दूरदृष्टी, आत्मविश्वास आणि योग्य वेळी योग्य निर्णय घेण्याची क्षमता हे गुण महत्त्वाचे मानले जातात.
