मंगळवार, 20 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
महाभारतात अशा अनेक कथा आहेत ज्या आपल्याला जीवनाशी संबंधित अनेक धडे देतात. अशीच एक कहाणी म्हणजे गुरु द्रोणाचार्य आणि राजा द्रुपद यांच्यातील मैत्री आणि शत्रुत्व. जे नंतर महाभारत युद्धाचे आणि कौरवांच्या विनाशाचे कारण बनले. द्रोणाचार्य आणि द्रुपद बालपणी एकाच गुरुकुलात एकत्र शिकले. दोघेही चांगले मित्र बनले. द्रुपद एक राजपुत्र होता, तर द्रोणाचार्य एका गरीब ब्राह्मणाचा मुलगा होता. द्रुपद अभ्यासात आणि युद्धकलेत फारसा पारंगत नव्हता, म्हणून तो प्रत्येक कामात द्रोणाचार्यांची मदत घेत असे.
एके दिवशी द्रोणाचार्यांचे ज्ञान आणि कौशल्य पाहून प्रभावित होऊन द्रुपदाने वचन दिले, “मी राजा झाल्यावर, मी तुला माझे अर्धे राज्य देईन. आपण दोघे एकत्र राज्य करू.” वेळ निघून गेला. गुरुकुलमधील शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर दोघेही आपापल्या मार्गाने गेले. काही काळानंतर द्रुपद राजा झाला आणि त्याचे वचन विसरला. दुसरीकडे द्रोणाचार्य गरिबीत जगत होते. त्याचा मुलगा अश्वत्थामा याला दूधही मिळत नव्हते. एकेदिवशी जेव्हा अश्वत्थामाच्या मित्रांनी त्याला दूध पिऊ शकत नाही असे चिडवले तेव्हा द्रोणाचार्य खूप दुःखी झाले. मग त्याला द्रुपदाची आठवण झाली आणि तो मदत मागण्यासाठी त्याच्याकडे गेला.
पण तिथे त्याला अपमानाचा सामना करावा लागला. द्रुपदाने द्रोणाचार्यांची मैत्री नाकारली आणि म्हणाला, “मैत्री ही समतुल्य लोकांमध्ये असते. तू एक गरीब ब्राह्मण आहेस आणि मी एक राजा आहे.” द्रुपदाच्या या अपमानाने द्रोणाचार्यांचे हृदय खूप दुखावले. अपमानित होऊन, द्रोणाचार्य यांनी सूड घेण्याचे ठरवले. लवकरच तो हस्तिनापूरच्या राजपुत्रांचा शिक्षक बनला. त्याने अर्जुनला सर्वोत्तम योद्धा बनवले.
एके दिवशी द्रोणाचार्यांनी त्यांच्या शिष्यांना बोलावले आणि त्यांना त्यांची जुनी गोष्ट सांगितली. द्रुपदाशी असलेल्या त्याच्या मैत्रीचे आणि त्यानंतर त्याला झालेल्या अपमानाचे वर्णन केले. त्याने आपल्या शिष्यांना द्रुपदला पकडून गुरुदक्षिणा म्हणून आपल्याकडे आणण्यास सांगितले. ही त्याच्या निष्ठेची आणि ताकदीचीही परीक्षा होती. कौरव विशेषतः दुर्योधन, या आव्हानाबद्दल उत्साहित होते. त्याने आपले सैन्य घेऊन पांचाळ राज्यावर हल्ला केला. पण द्रुपदाने त्यांचा पराभव केला आणि दुर्योधनाला कैद केले.
यानंतर अर्जुनाच्या नेतृत्वाखाली पांडवांनी पांचाळवर हल्ला केला. आपल्या रणनीती आणि युद्ध कौशल्याने अर्जुनने द्रुपदाचा पराभव केला आणि त्याला कैद केले. द्रुपदाला हस्तिनापुरात आणून द्रोणाचार्यासमोर हजर करण्यात आले.
द्रोणाचार्य यांनी द्रुपदला त्याच्या वचनाची आणि अपमानाची आठवण करून दिली. द्रुपदला त्याची चूक कळली आणि त्याने माफी मागितली. द्रोणाचार्य यांनी द्रुपदाला माफ केले, परंतु बालपणात दिलेल्या वचनानुसार द्रुपदाचे अर्धे राज्य त्यांनी ताब्यात घेतले. त्याने अर्धे राज्य द्रुपदाला परत केले जेणेकरून दोघेही समान पातळीवर राहतील.
या पराभवानंतर द्रुपदाच्या मनातही सूडाची भावना निर्माण झाली. त्याने एक विशेष यज्ञ केला, ज्याद्वारे त्याला दोन मुले झाली. द्रोणाचार्यांचा वध करणारा मुलगा धृष्टद्युम्न आणि पांडवांशी लग्न करणारी मुलगी द्रौपदी, जी महाभारत युद्धाचे मुख्य कारण बनली. या युद्धामुळे कुरु राजवंशाचा नाश झाला.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तू, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/ बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navrashtra या तथ्यांची पुष्टी करु शकत नाही)
