बुधवार, 21 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
युधिष्ठिरांना सत्यवादी म्हटले. ते धर्मराज होते. त्याच्याबद्दल स्वप्नातही विचार करणे अशक्य होते की तो कधी खोटे बोलू शकेल. या कारणास्तव, त्याचा रथ कधीही जमिनीवर हलला नाही, तर तो जमिनीवरून उठून हवेत धावत असे. एके दिवशी हा रथ हवेतून जमिनीवर आल्यावर लोकांना आश्चर्य वाटले आणि यामागे एक खास कारण होते.
युधिष्ठिराबद्दल असे म्हटले जाते की, जग खोटे बोलू शकते पण त्यांनी असे कधी केले नाही. तसंही केलं नाही, पण खोट्याचं समर्थन नक्कीच केलं हे एकदा मान्य झालं. हेदेखील याच्याशी जोडलेले आहे की तो एकमेव असा होता ज्याचा रथ नेहमी जमिनीपासून कित्येक इंच वर फिरत असे. एके दिवशी तो खाली आला तेव्हा सगळेच थक्क झाले.
पांडव बंधूंपैकी एकही असा दावा केला गेला नाही की ते नेहमी सत्य बोलतात. न्यायाचे समर्थन करा. धर्मानुसार वागावे. एका व्यक्तीशिवाय त्यांनी कधीही चूक केली नाही, ते म्हणजे युधिष्ठिर, कारण त्यांनी नेहमी सत्य, धर्म, न्याय आणि नीतिनियमांनुसार कार्य केले आणि नेहमी त्यानुसार त्यांचे जीवन व्यतीत केले.
मात्र, या सवयींमुळे पांडव बंधू अनेकदा त्याच्यावर रागावले. त्यांच्यावर टोमणे मारायचे. अनेक घटनांसाठी तो जबाबदार मानला जात होता. द्रौपदीने त्याला जुगारात सर्वस्व गमावल्याबद्दल, त्याच्या वनवासाबद्दल आणि त्याच्या संपूर्ण दरबारात वाईट कारभारामुळे ओढल्याबद्दल खूप फटकारले होते. यानंतरही युधिष्ठिरांनी सत्य, धर्म आणि आचार यांच्याशी संबंधित त्यांच्या तत्त्वांपासून विचलित होण्यास नकार दिला.
युधिष्ठिर हा राजा पांडूची पहिली पत्नी कुंती हिचा मुलगा होता, ज्याला पांडूला मूलबाळ नसल्यामुळे यम देवाने जन्म दिला होता. युधिष्ठिराचा धर्म (नैतिकता आणि सदाचार) वर विश्वास होता. यामुळेच कोणताही रथ जमिनीवर बसताच जमिनीपासून कित्येक इंच उंच होत असे. युधिष्ठिर किती आदर्श आहेत याचे उदाहरण म्हणून लोक ते मांडायचे, की त्यांच्या आचरणामुळे त्यांचा रथही जमिनीवर चालतो.
मात्र, एके दिवशी त्यांचा रथ जमिनीवर आदळला तेव्हा सर्वांनाच आश्चर्याचा धक्का बसला. असे का घडले? त्यामागे एक खास कारण होते. जेव्हा महाभारत युद्ध सुरू झाले, युधिष्ठिर जेव्हा-जेव्हा कुरुक्षेत्र युद्धात पोहोचले तेव्हा त्यांच्या रथाची ही गोष्ट त्यांना इतर योद्ध्यांपासून वेगळे करत असे.
बरं, रथ रणांगणावर का पडला ते सांगू. युधिष्ठिराने रणांगणात द्रोणांचा सामना केला तेव्हा हे घडले. पांडवांनी युद्धात ही अफवा पसरवली होती की द्रोणाचार्यांचा पुत्र अश्वत्थामा रणांगणात लढताना मरण पावला होता. हे ऐकून द्रोणाचार्य अस्वस्थ झाले. आपला शूर मुलगा युद्धभूमीवर मारला जाऊ शकतो यावर त्याने विश्वास ठेवण्यास नकार दिला. वास्तविकता अशी होती की पांडव पक्षाने अश्वत्थामाला युद्धभूमीत कोठेतरी दूर अडकवले होते.
युधिष्ठिरला हे अजिबात करायचे नव्हते पण कृष्णानेही त्याच्यावर दबाव आणला. तेव्हा द्रोणाचार्य पांडव सैन्याचा अत्यंत भयंकर वध करत होते, त्यामुळे त्यांना कपटाने मारणे आवश्यक होते. नैतिक संघर्षाच्या त्या क्षणी युधिष्ठिराने अर्धे सत्य सांगणे पसंत केले. द्रोणाचार्यांनी विचारले असता त्यांनी अश्वत्थामाच्या मृत्यूची पुष्टी केली आणि अश्वत्थामा मारला गेला पण तो हत्ती होता असे भ्रामकपणे सूचित केले.
युधिष्ठिरासारख्या व्यक्तीने उच्चारलेले हे शब्दही त्याच्या नैतिक उच्च भूमीचे आणि नैतिकतेच्या नुकसानीचे प्रतीक होते. युधिष्ठिरांनी हे सांगताच द्रोणाचार्य हादरले, त्यांनी शस्त्रे टाकली आणि रथातून खाली आले. जमिनीवर बसलो. त्याचवेळी राजा द्रुपदाचा मुलगा धृष्टद्युम्न याने कौरव आणि पांडवांचे गुरू द्रोणाचार्य यांचा शिरच्छेद केला.
द्रोणाच्या आत्म्याने शरीर सोडताना पाहिलेल्या पाच लोकांमध्ये युधिष्ठिराचा समावेश होता. युधिष्ठिर भालेबाजी आणि रथ शर्यतीत पारंगत होते. तो बहुभाषिक होता. तथापि, असे म्हटले जाते की युधिष्ठिर आपल्या क्रोधाने आणि क्रोधाने कोणालाही जाळून राख करू शकतात. म्हणूनच तो बहुतेक वेळा शांत राहिला आणि संगीतबद्ध झाला.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तू, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/ बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navrashtra या तथ्यांची पुष्टी करु शकत नाही)
