फोटो सौजन्य- pinterest
पंचांगानुसार, फाल्गुन महिन्याच्या शुक्ल पक्षातील बारावा दिवस नरसिंह द्वादशी म्हणून साजरा केला जातो. हा दिवस भगवान विष्णूंचा सर्वात भयंकर आणि शक्तिशाली अवतार भगवान नरसिंह यांना समर्पित आहे. होळीच्या काही दिवस आधी येणारा हा उपवास केवळ धार्मिक दृष्टिकोनातूनच महत्त्वाचा नाही तर वाईटावर चांगल्याच्या विजयाचा उत्सव असलेल्या होळीसाठी प्रतीक मानला जातो. नरसिंह द्वादशी कधी आहे आणि त्याचा भक्त प्रल्हाद आणि होळीशी काय संबंध आहे ते जाणून घ्या
पंचांगानुसार, फाल्गुन महिन्यातील शुक्ल पक्षातील द्वादशी तिथी शनिवार, 28 फेब्रुवारी रोजी आहे. ही तारीख होलिका दहनाच्या काही दिवस आधी येते, म्हणून तिचा संबंध होळीच्या पवित्र सणाशी देखील संबंधित आहे.
नरसिंह द्वादशीचा संबंध थेट विष्णू भक्त प्रल्हादशी आहे. पुराणानुसार, प्रल्हाद हा राक्षस राजा हिरण्यकश्यपुचा मुलगा होता. हिरण्यकश्यपु स्वतःला देव मानत असे आणि सर्वांनी त्याची पूजा करावी अशी त्याची इच्छा होती. पण प्रल्हाद लहानपणापासूनच भगवान विष्णूचा एकनिष्ठ भक्त होता. आपल्या मुलाच्या भक्तीने संतप्त होऊन हिरण्यकश्यपुने अनेक वेळा प्रल्हादला मारण्याचा प्रयत्न केला, परंतु प्रत्येक वेळी भगवान विष्णूने त्याचे रक्षण केले.
शेवटी, ज्यावेळी हिरण्यकश्यपुने एका खांबाला लाथ मारली आणि विचारले की त्याचा भगवानही त्यात आहे का, तेव्हा भगवान नरसिंह त्याच खांबातून प्रकट झाले आणि संध्याकाळी दाराच्या उंबरठ्यावर, त्याने अशा वरदानांच्या परिस्थितीत राक्षस राजाला मारले, ना मानवाच्या स्वरूपात, ना प्राण्यांच्या स्वरूपात, ना आत ना बाहेर, ना दिवस ना रात्र. या घटनेकडे अधर्मावर धार्मिकतेचा विजय म्हणून पाहिले जाते. ही कथा होलिकेच्या दहनाशी आणि होळीच्या सणाशी देखील जोडली गेली आहे.
फाल्गुन महिन्यात प्रथम नरसिंह द्वादशी येते, त्यानंतर होलिकादहन येते. होळीचा मूलभूत संदेश म्हणजे भक्ती आणि सत्याचा विजय. नरसिंह द्वादशी आपल्याला त्या भक्तीच्या जतनाच्या कथेची आठवण करून देते. होलिकादहन हे अहंकार आणि अत्याचाराच्या अंताचे प्रतीक आहे, तर नरसिंह द्वादशी आपल्याला देवाच्या त्या रूपाची आठवण करून देते ज्याने आपल्या भक्तांचे रक्षण करण्यासाठी भयंकर अवतार घेतला.
नरसिंह द्वादशीच्या सकाळी लवकर उठून स्नान करा आणि स्वच्छ कपडे परिधान करा. त्यानंतर भगवान विष्णू आणि भगवान नरसिंह यांची मूर्ती किंवा चित्र स्थापित करा. पिवळी फुले, चंदन, धूप आणि दिवे अर्पण करा. विष्णू सहस्रनाम किंवा नरसिंह स्तोत्राचे पठण करा. दिवसभर उपवास ठेवा आणि संध्याकाळच्या आरतीनंतर फळे खा. धार्मिक श्रद्धेनुसार, या दिवशी खऱ्या मनाने पूजा केल्याने नकारात्मक ऊर्जा नष्ट होते आणि घरात शांती आणि आनंद येते.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: नरसिंह द्वादशी फाल्गुन महिन्यातील शुक्ल पक्षातील द्वादशी तिथीला साजरी केली जाते. ही तिथी सहसा होळीच्या काही दिवस आधी येते.
Ans: या दिवशी भगवान विष्णूंनी नरसिंह अवतार धारण करून राक्षस राजा हिरण्यकश्यपूचा वध केला, अशी कथा सांगितली जाते. हा अवतार भक्त प्रल्हादाच्या रक्षणासाठी घेतला गेला.
Ans: होळीचा सण देखील प्रल्हादाच्या कथेशी संबंधित आहे. हिरण्यकश्यपूची बहीण होलिका हिने प्रल्हादाला अग्नीत जाळण्याचा प्रयत्न केला, पण तीच भस्म झाली. या घटनेच्या स्मरणार्थ होलिका दहन केले जाते. त्यामुळे नरसिंह द्वादशी आणि होळी दोन्ही सण एकाच कथेशी जोडलेले आहेत.
