शुक्रवार, 23 ऑक्टोबर 2026
फोटो सौजन्य- pinterest
सनातन धर्मात एकादशीच्या उपवासाला अत्यंत महत्त्वाचे मानले जाते. वर्षाला चोवीस एकादशीचे उपवास पाळले जातात. याचा अर्थ प्रत्येक महिन्यात दोन एकादशीचे उपवास असतात. अशा परिस्थितीत, परम एकादशीचा उपवास केवळ हिंदू पंचांगानुसार अधिक मासात (अतिरिक्त महिन्यात) पाळला जातो. परम एकादशीचा उपवास अधिक महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील एकादशी तिथीला केला जातो. या एकादशी तिथीला भगवान विष्णू आणि देवी लक्ष्मी यांची विधीपूर्वक पूजा केली जाते. दरम्यान, विशेष गोष्ट अशी आहे की परम एकादशीचा उपवास दर तीन वर्षांतून एकदाच केला जातो. असे म्हटले जाते की या दिवशी उपवास आणि पूजा केल्याने सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते आणि मोक्ष प्राप्त होतो. अशा परिस्थितीत, परम एकादशी केव्हा आहे, तिची शुभ वेळ आणि पूजेची पद्धत काय आहे, हे आपण जाणून घेऊया.
अधिक महिन्यातील कृष्ण पक्षातील परम एकादशी ११ जून रोजी मध्यरात्री १२.५७ वाजता सुरू होणार आहे आणि त्याच दिवशी ११ जून रोजी रात्री १०.३६ वाजता संपेल. उद्यतिथीनुसार परम एकादशी गुरुवार ११ जून रोजी आहे. या दिवशी पूजा करण्यासाठी सर्वोत्तम वेळ सकाळी १०.३६ ते दुपारी २.५ वाजेपर्यंत आहे.
ज्योतिषी पंडित कल्की यांच्या मते, हिंदू पंचांगानुसार ज्येष्ठ महिन्याच्या कृष्ण पक्षातील एकादशी तिथी ११ जून रोजी सुरू होते. अशा परिस्थितीत, उदय तिथीनुसार गुरुवार, ११ जून रोजी परम एकादशीचे व्रत पाळले जाईल. या दिवशी सर्वार्थ सिद्धी योग आणि शोभन योग यांसारखे अनेक शुभ योग देखील तयार होत आहेत, जे शुभ कार्यासाठी अत्यंत शुभ मानले जातात.
एकादशीच्या दिवशी सकाळी ब्रह्म मुहूर्तावर स्नान करावे. देव्हाऱ्यात गंगाजल शिंपडावे. एका चौथऱ्यावर पिवळे वस्त्र अंथरावे आणि भगवान विष्णू व देवी लक्ष्मी यांच्या मूर्तींची स्थापना करावी. त्यानंतर, विहित विधींनुसार पूजा करावी. भगवान विष्णूच्या हजार नावांचा जप करावा. असे केल्याने जीवनातील सर्व इच्छा पूर्ण होतात, असे म्हटले जाते.
परम एकादशी दर तीन वर्षांनी अधिक मासात येते. या एकादशीला कमला एकादशी आणि पुरुषोत्तमी एकादशी असे म्हणतात. जो कोणी या एकादशीच्या रात्री जागून राहतो, त्याला स्वर्गप्राप्तीची खात्री असते. या एकादशीच्या दिवशी दान केल्याने शुभ फळ मिळते. धन आणि अन्नाची कमतरता भासत नाही.
धार्मिक श्रद्धेनुसार, परम एकादशीचे व्रत पाळल्याने जीवनातील सर्व दुःखे, यातना आणि पापांपासून मुक्ती मिळते. सुख-समृद्धी वाढते आणि मोक्षप्राप्ती होते. परम एकादशीचे व्रत दरवर्षी पाळले जात नसल्यामुळे, ते दर तीन वर्षांनी एकदा येते. अशा परिस्थितीत, हे व्रत पाळल्याने, विहित विधींचे पालन केल्याने आणि भगवान विष्णूची पूजा केल्याने विशेष आशीर्वाद प्राप्त होतात.
(टीपः धर्म, ज्योतिष, वास्तु, फेंगशुई इत्यादी विषयांवरील लेख/बातम्या केवळ वाचकांच्या माहितीसाठी आहेत. यासंबंधी कोणताही प्रयोग करण्यापूर्वी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. आमचे उद्दिष्ट फक्त वाचकांना माहिती देणे आहे. Navarashtra या तथ्यांची पुष्टी करू शकत नाही.)
Ans: परम एकादशी ही अधिक मासातील कृष्ण पक्षात येणारी अत्यंत पुण्यदायी एकादशी मानली जाते. या दिवशी भगवान विष्णूंची विशेष पूजा केली जाते.
Ans: परम एकादशी अधिक मासात येत असल्याने साधारणपणे सुमारे तीन वर्षांनी एकदा तिचे आगमन होते.
Ans: या दिवशी भगवान विष्णू, श्रीहरि आणि पुरुषोत्तम भगवान यांची भक्तिभावाने पूजा केली जाते.
