मंगळवार, 10 नोव्हेंबर 2026
Corpse Flower: 'हे' आहे जगातील अत्यंत दुर्मिळ फूल; ज्याचा प्रेताच्या वासाशी 'असा' संबंध, रहस्य वाचून अंगावर येईल काटा ( फोटो सौजन्य : सोशल मीडिया )
World’s largest flower Corpse Flower facts : जेव्हा आपण फुलाचा विचार करतो, तेव्हा आपल्या डोळ्यासमोर त्याचे सुंदर रूप आणि मधुर सुगंध येतो. पण निसर्गाच्या कुशीत एक असेही फूल आहे ज्याचा सुगंध नाही, तर अत्यंत घृणास्पद असा दुर्गंध येतो. इंडोनेशियाच्या घनदाट जंगलात आढळणारे ‘अमोरफोफॅलस टायटॅनम’ (Amorphophallus titanum), ज्याला जग ‘कॉर्प्स फ्लॉवर’ किंवा ‘प्रेताचे फूल’ म्हणून ओळखते, सध्या शास्त्रज्ञ आणि निसर्गप्रेमींमध्ये चर्चेचा विषय बनले आहे. नुकतेच जानेवारी २०२६ मध्ये सुमात्राच्या जंगलात या फुलाचा बहर पाहिला गेल्याने पर्यटकांची मोठी गर्दी उसळली आहे.
याला जगातील सर्वात मोठे फूल म्हटले जाते, कारण याची उंची तब्बल ९ ते १२ फुटांपर्यंत असू शकते. तांत्रिकदृष्ट्या हे एकच फूल नसून अनेक लहान फुलांचा समूह (Inflorescence) आहे. याच्या मध्यभागी एक जाड खांबासारखा भाग असतो ज्याला ‘स्पॅडिक्स’ म्हणतात. हे फूल दीड मीटरपेक्षा जास्त रुंद पसरते. जानेवारी २०२६ मध्ये पश्चिम सुमात्रात आढळलेल्या एका फुलाची उंची ११३ सेंटीमीटर नोंदवण्यात आली आहे, जी संशोधकांसाठी एक महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : ISRO : जेव्हा रात्र भयाण झाली आणि नभ रक्तवर्णी; लडाखमध्ये जे घडलं ते पाहून शास्त्रज्ञही हादरले, ‘AdityaL1’ ठरले सुरक्षाकवच
या फुलाची सर्वात मोठी ओळख म्हणजे त्याचा दुर्गंध. जेव्हा हे फूल फुलते, तेव्हा ते स्वतःच्या शरीराचे तापमान मानवी शरीराच्या तापमानाइतके म्हणजेच सुमारे ३७ अंश सेल्सिअसपर्यंत (९८°F) वाढवते. यामुळे फुलातील रासायनिक घटक हवेत वेगाने पसरतात. हा वास कुजलेले मांस किंवा मेलेल्या प्राण्यासारखा असतो. शास्त्रज्ञांच्या मते, हा वास मुद्दाम तयार केला जातो जेणेकरून मांस खाणाऱ्या माश्या आणि कीटक याच्याकडे आकर्षित व्हावेत आणि परागकणाची प्रक्रिया पूर्ण व्हावी.
The rafflesia has no stems, no leaves, and no roots. The largest flower on Earth is a holoparasite of vines that smells like rotting flesh and can weigh up to 22 lb. 🌸#EarthMonth #EarthDay pic.twitter.com/FzAjHvLwmG — Science Channel (@ScienceChannel) April 22, 2021
credit – social media and Twitter
या फुलाचे दर्शन होणे हे भाग्याचे मानले जाते. याचे कारण असे की, हे फूल फुलण्यासाठी ७ ते १० वर्षांचा प्रदीर्घ कालावधी लागतो. एकदा फुलले की त्याचा हा भव्य सोहळा फक्त १ ते ३ दिवसच टिकतो. त्यानंतर हे फूल कोमेजून जाते. त्यामुळेच जेव्हा हे फूल एखाद्या बोटॅनिकल गार्डनमध्ये किंवा जंगलात फुलते, तेव्हा त्याचे लाईव्ह स्ट्रीमिंग केले जाते आणि हजारो लोक रांगा लावून हा ‘दुर्गंध’ घेण्यासाठी येतात.
जागतिक घडामोडी संबंधित बातम्या वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा : Asteroid 2024 YR4: धोका थेट अवकाशातून! 2032 मध्ये चंद्रावर होणार महाभयंकर भूकंप अन् पृथ्वीवर तासाला लाखो उल्कांचा वर्षाव
दुर्दैवाने, वाढती जंगलतोड आणि हवामान बदलामुळे या दुर्मिळ फुलाचे अस्तित्व धोक्यात आले आहे. ‘इंटरनॅशनल युनियन फॉर कन्झर्वेशन ऑफ नेचर’ (IUCN) ने याला संकटग्रस्त प्रजातींच्या यादीत टाकले आहे. इंडोनेशियाचे सरकार आणि ‘आदित्य-L1’ सारख्या मोहिमांतून पर्यावरणाचे रक्षण करणारे शास्त्रज्ञ आता या वनस्पतींच्या संवर्धनासाठी विशेष प्रयत्न करत आहेत.
Ans: या फुलाचे वैज्ञानिक नाव 'अमोरफोफॅलस टायटॅनम' (Amorphophallus titanum) असून याला 'टायटन अरम' असेही म्हणतात.
Ans: हे फूल साधारणपणे ७ ते १० वर्षांतून एकदाच फुलते आणि त्याचा बहर फक्त २४ ते ४८ तास टिकतो.
Ans: कीटकांना (विशेषतः माश्या आणि भुंगे) परागकणासाठी आकर्षित करण्यासाठी हे फूल कुजलेल्या मांसासारखा वास उत्सर्जित करते.
