मंगळवार, 16 जून 2026
मुंबई, १६ जून २०२६: इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी रुरकीच्या ‘कंटिन्युइंग एज्युकेशन सेंटर’ने ‘टीमलीज एडटेक’च्या सहकार्याने ‘एग्झिक्युटिव्ह प्रोग्राम इन एआय फॉर ई-कॉमर्स अँड क्विक कॉमर्स’ सुरू करण्याची घोषणा केली आहे. हा ६ महिन्यांचा अभ्यासक्रम नोकरी करणाऱ्या व्यावसायिकांना भारतातील सर्वात जलद गतीने विकसित होणाऱ्या डिजिटल व्यवसाय क्षेत्रात ‘आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स’च्या (एआय) उपयोजित क्षमता विकसित करण्यास मदत करण्यासाठी तयार करण्यात आला आहे. ई-कॉमर्स आणि क्विक कॉमर्स प्लॅटफॉर्म ज्या प्रकारे ग्राहक संपादन, इन्व्हेंटरी व्यवस्थापन, वैयक्तिकृत अनुभव, किंमत निश्चितीचे ऑप्टिमायझेशन आणि ऑर्डर पूर्तता यामध्ये आमूलाग्र बदल घडवून आणत आहेत, ते पाहता एआयची समज आणि व्यावसायिक अंमलबजावणीची जोड देऊ शकणाऱ्या व्यावसायिकांची मागणी लक्षणीयरीत्या वाढली आहे. आधुनिक कॉमर्स वातावरणात एआय, मशीन लर्निंग, एनएलपी, जनरेटिव्ह एआय आणि बिग डेटाचा वापर कसा केला जातो, हे शिकवून ही गरज पूर्ण करणे हे या कार्यक्रमाचे उद्दिष्ट आहे.
हा कार्यक्रम थेट ऑनलाइन सत्रांच्या माध्यमातून राबवला जाईल, ज्यामध्ये आयआयटी रुरकी येथे कॅम्पस इमर्शनचा पर्याय देखील असेल. ई-कॉमर्स, क्विक कॉमर्स, रिटेल, प्रॉडक्ट, अॅनालिटिक्स, ऑपरेशन्स, कस्टमर एक्सपिरियन्स आणि डिजिटल बिझनेस भूमिकांमध्ये कार्यरत असलेल्या किंवा या क्षेत्रात करिअर करू इच्छिणाऱ्या व्यावसायिकांसाठी याची रचना करण्यात आली आहे. विद्यार्थ्यांना यामध्ये प्रत्यक्ष व्यावसायिक उदाहरणे, प्रॅक्टिकल अॅप्लिकेशन्स आणि रेकमेंडेशन्स, कस्टमर चर्न, किंमत निश्चिती, अंदाज वर्तवणे आणि कस्टमर इंटेलिजन्स यांसारख्या व्यावहारिक व्यावसायिक आव्हानांवर आधारित एका ‘कॅपस्टोन प्रोजेक्ट’वर काम करण्याची संधी मिळेल.
या अभ्यासक्रमात एआयची पायाभूत तत्त्वे, डेटा पाईपलाईन्स, एक्सप्लोरेटरी डेटा अॅनालिसिस, कस्टमर सेगमेंटेशन, रेकमेंडेशन सिस्टीम्स, डिमांड फोरकास्टिंग, इन्व्हेंटरी प्लॅनिंग, डायनॅमिक प्रायसिंग, लास्ट-माईल ऑपरेशन्स, कस्टमर अॅनालिटिक्स, फ्रॉड डिटेक्शन, एनएलपी, जनरेटिव्ह एआय, सिमेंटिक सर्च, एआय-संचलित सपोर्ट एजंट्स आणि बिझनेस स्टोरीटेलिंग यांसारख्या प्रमुख क्षेत्रांचा समावेश आहे. याशिवाय, सहभागींना पायथन, पॉवर बीआय/टॅब्लो, इलास्टिकसर्च/ओपनसर्च, कोलॅबोरेटिव्ह फिल्टरिंग मॉडेल्स, असोसिएशन रूल मायनिंग, एलएलएम-आधारित चॅटबॉट्स, रॅग आर्किटेक्चर्स, एनएलपी मॉडेल्स आणि ओपन-सोर्स एलएलएम यांसारख्या साधनांचा आणि तंत्रज्ञानाचा अनुभव मिळेल.
आयआयटी रुरकीच्या कंटिन्यूइंग एज्युकेशन सेंटरचे समन्वयक प्रा. सौमित्र सत्पथी या उपक्रमाबद्दल म्हणाले, “ई-कॉमर्स आणि क्विक कॉमर्सच्या वाढीमुळे व्यावसायिक मॉडेल्स आणि ग्राहकांच्या अपेक्षा बदलत आहेत. आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स आता केवळ तंत्रज्ञान टीमपुरते मर्यादित नसून संस्थांच्या कार्यक्षम विस्ताराचा मुख्य केंद्रबिंदू बनले आहे. या कार्यक्रमाद्वारे आयआयटी रुरकी व्यावसायिकांना एआय-संचलित कॉमर्स सिस्टीमची सखोल समज देईल, जेणेकरून त्यांना व्यावसायिक आव्हाने सोडवणे सोपे होईल.”
हा अभ्यासक्रम आयआयटी रुरकीचे प्रा. ईशान भट्ट (प्रोग्राम कोऑर्डिनेटर) आणि प्रा. रजत अग्रवाल (प्रोग्राम को-कोऑर्डिनेटर) यांच्या मार्गदर्शनाखाली चालवला जाणार असून, त्यांचे डिजिटल तंत्रज्ञान, ऑपरेशन्स आणि सप्लाय चेन मॅनेजमेंटमधील शैक्षणिक कौशल्य या कार्यक्रमाला अधिक समृद्ध बनवते.
टीमलीज एडटेकचे संस्थापक आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी शंतनू रूज म्हणाले, “डिजिटल कॉमर्स हे आता अनुभवाधारित निर्णयांकडून इंटेलिजन्स-आधारित अंमलबजावणीकडे वाटचाल करत आहे. आजच्या व्यवसायांना अशा व्यावसायिकांची गरज आहे जे डेटा समजू शकतात, एआय सिस्टीमसोबत काम करू शकतात आणि या माहितीचे रूपांतर व्यावसायिक वाढ, ऑपरेशन्स आणि ग्राहक अनुभवामधील मोजता येण्याजोग्या परिणामांमध्ये करू शकतात. आयआयटी रुरकीसोबतचे आमचे सहकार्य हे उदयोन्मुख उद्योग गरजा आणि भविष्यकालीन करिअरच्या संधींशी सुसंगत असणारे ‘शिक्षण-ते-रोजगार’ मार्ग तयार करण्याच्या टीमलीज एडटेकच्या वचनबद्धतेचे प्रतीक आहे.”
