सोमवार, 19 ऑक्टोबर 2026
UIDAI ने २ कोटींहून अधिक आधार नंबर केले रद्द; काय आहे नेमकं कारण? (Photo Credit - X)
डेटा कसा गोळा केला?
मृत व्यक्तींची ओळख पटविण्यासाठी, UIDAI ने भारताचे रजिस्ट्रार जनरल (RGI), राज्य सरकारे, केंद्रशासित प्रदेश, सार्वजनिक वितरण व्यवस्था (PDS) आणि राष्ट्रीय सामाजिक सहाय्य कार्यक्रम (NSAP) यासह विविध एजन्सींकडून डेटा गोळा केला आहे. ही प्रक्रिया अधिक सुलभ करण्यासाठी, UIDAI आता बँका आणि इतर वित्तीय संस्थांसोबतही काम करण्याची तयारी करत आहे.
आधार क्रमांक का निष्क्रिय केले जातात?
प्राधिकरणाने स्पष्ट केले की, आधार क्रमांक कधीही इतर कोणालाही पुन्हा नियुक्त केले जात नाहीत (Reassigned). एकदा एखाद्या व्यक्तीचा मृत्यू झाला की, त्याचा आधार क्रमांक बेकायदेशीरपणे वापरला जात नाही याची खात्री करण्यासाठी तो आधार क्रमांक निष्क्रिय करणे आवश्यक आहे.
कुटुंबातील सदस्यही तक्रार करू शकतात
या वर्षाच्या सुरुवातीला, UIDAI ने myAadhaar पोर्टलवर “कुटुंबातील सदस्याच्या मृत्यूची तक्रार करणे” नावाचे एक विशेष फीचर लाँच केले आहे. ही सेवा सध्या नागरी नोंदणी प्रणाली (CRS) वापरणाऱ्या २५ राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमध्ये उपलब्ध आहे. मृत्यूची तक्रार करण्यासाठी, कुटुंबातील सदस्याला प्रथम पोर्टलवर स्वतःची पडताळणी करावी लागते. त्यानंतर मृत व्यक्तीचा आधार क्रमांक, मृत्यू नोंदणी क्रमांक आणि इतर मूलभूत तपशील प्रविष्ट करावे लागतात. UIDAI सबमिट केलेल्या माहितीचे पुनरावलोकन करते आणि पडताळणीनंतर, आधार क्रमांक निष्क्रिय करण्याची प्रक्रिया सुरू करते. आधार डेटाबेसची शुद्धता आणि सुरक्षा राखण्याच्या दिशेने हे एक महत्त्वपूर्ण पाऊल मानले जात आहे.
हे देखील वाचा: Aadhar Card: आधार कार्डबाबत सरकारचा मोठा निर्णय, ‘या’ दोन वयोगटांना मिळणार खास सूट
Ans: आधार डेटाबेस अचूक ठेवण्यासाठी UIDAI ने आतापर्यंत २ कोटींहून अधिक आधार क्रमांक निष्क्रिय केले आहेत.
Ans: हे सर्व क्रमांक मृत व्यक्तींचे आहेत. ओळखीची फसवणूक (Identity Fraud) आणि कल्याणकारी योजनांच्या फायद्यांसाठी मृत व्यक्तींच्या आधार क्रमांकाचा गैरवापर रोखणे, हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
Ans: UIDAI भारताचे रजिस्ट्रार जनरल (RGI), राज्य सरकारे, केंद्रशासित प्रदेश, सार्वजनिक वितरण व्यवस्था आणि राष्ट्रीय सामाजिक सहाय्य कार्यक्रम यांसारख्या विविध सरकारी एजन्सींकडून डेटा गोळा करते.
Ans: तुम्ही myAadhaar पोर्टलवर "कुटुंबातील सदस्याच्या मृत्यूची तक्रार करणे" या फीचरचा वापर करू शकता. यासाठी तुम्हाला तुमचा मृत्यू नोंदणी क्रमांक (Death Registration Number) आणि आधार तपशील द्यावा लागतो.
Ans: नाही. UIDAI ने स्पष्ट केले आहे की, आधार क्रमांक कधीही इतर कोणालाही पुन्हा नियुक्त केला जात नाही.
